Cnoc an Chonnaidh, Muineachán, H18 W897

+353 (0) 47 72344

eolas@oiriall.ie

Beatha teanga í a labhairt.

Beatha teanga í a labhairt.

An té a bhíonn siúlach bíonn sé scéalach.

An té a bhíonn siúlach bíonn sé scéalach.

Taithí a dhéanann máistreacht

Taithí a dhéanann máistreacht

An té a bhíonn thíos buailtear cos air.

An té a bhíonn thíos buailtear cos air.

Níor chaill fear an mhisnigh riamh é

Níor chaill fear an mhisnigh riamh é

Tír gan teanga tír gan anam

Tír gan teanga tír gan anam

Níl saoi gan locht ná daoi gan tréith.

Níl saoi gan locht ná daoi gan tréith.

An té a bhíonn thuas óltar deoch air.

An té a bhíonn thuas óltar deoch air.

Aithnítear cara i gcruatan.

Aithnítear cara i gcruatan.

Tús maith leath na hoibre.

Tús maith leath na hoibre.

I ndiaidh a chéile a thógtar na caisleáin.

I ndiaidh a chéile a thógtar na caisleáin.

Doras feasa fiafraí.

Doras feasa fiafraí.

An rud nach féidir ní féidir é.

An rud nach féidir ní féidir é.

Ar scath a chéile a mhaireann na daoine.

Ar scath a chéile a mhaireann na daoine.

Is deacair ceann críonna a chur ar cholainn óg.

Is deacair ceann críonna a chur ar cholainn óg.

Mura gcuirfidh tú san Earrach ní bhainfidh tú san Fhómhar

Mura gcuirfidh tú san Earrach ní bhainfidh tú san Fhómhar

Níl íseal ná uasal ach thíos seal agus thuas seal.

Níl íseal ná uasal ach thíos seal agus thuas seal.

Ní thagann ciall roimh aois.

Ní thagann ciall roimh aois.

Ní mar a shíltear a bhítear.

Ní mar a shíltear a bhítear.

Ní bhíonn in aon rud ach seal.

Ní bhíonn in aon rud ach seal.

Tar éis a thuigtear gach beart.

Tar éis a thuigtear gach beart.

Imíonn an tuirse is fanann an tairbhe

Imíonn an tuirse is fanann an tairbhe

Ná tabhair breith ar an gcéad scéal.

Ná tabhair breith ar an gcéad scéal.

Is í an chiall cheannaigh an chiall is fearr.

Is í an chiall cheannaigh an chiall is fearr.

Is mór é luach na foighne.

Is mór é luach na foighne.

Is maith an scéalaí an aimsir.

Is maith an scéalaí an aimsir.

Beatha duine a thoil

Beatha duine a thoil

Way 2 Pay

Way 2 Pay

Click here and you will be brought to our certified payment system

An Chartlann

An Chartlann

Ag dul siar ar bhóithrín na smaointe

VS Ware

VS Ware

Login to Vsware to receive student’s school reports and timetables.

Komeer

Komeer

Download the Komeer App to receive school messages and notices. Click here to access

Fógra Bliantúil maidir le hIontrálacha - Annual Admission Notice 2020-21

This Annual Admission Notice has been prepared by the Coláiste Oiriall BOM in respect of the admission of students to the school for the school year 2020/2021. This notice was published on 23rd October 2019D’ullmhaigh Bord Choláiste Oiriall an Fógra Bliantúil maidir le hIontrálacha seo a leanas maidir le daltaí a ligint isteach sa scoil don scoilbhliain 2020/2021. Foilsíodh an fógra seo an 23 Deireadh Fómhair 2019

Líon áiteanna atá ar fáil sa Chéad Bhliain 2020-21 Number of available places in First Year Group 2020-21

75

Tá cóip de Bheartas Iontrála Choláiste Oiriall le fáil:

A copy of Coláiste Oiriall’s Admission Policy is available at:

Application Form for Admission - Click here to Download.

School office (printed copy)

emailing This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

An Application Form (Form 1) for admission to Coláiste Oiriall is available from 1st November 2019 at:

Foirm Iarratais ar iontráil i gColáiste Oiriall ar fáil ón 1 Samhain 2019 ag:

School office (printed copy)

emailing This email address is being protected from spambots. You need JavaScript enabled to view it.

 

Applications (Form 1) to the First Year Group 2020-21 in Coláiste Oiriall will be accepted from the 1st November 2019.

The CLOSING DATE for receipt of applications is the 29th November 2019.

Applications received after this date will be considered and processed as late applications in accordance with the school’s Admission Policy.

Glacfar le hiarratais i gColáiste Oiriall don Chéad Bhliain 2020-21 ón 1 Samhain go dtí 29 Samhain. 2019. Déanfar na hiarratais a gheofar i ndiaidh an dáta sin a phróiseáil mar iarratais dhéanacha

 

All applicants to the First-Year Group will be notified of an offer of a place or refusal of admission by:

3rd December 2019

Successful applicants to the First Year Group must confirm their acceptance of an offer of admission to Coláiste Oiriall by completing and returning the Acceptance Form (Form 2) on or before:

 13th December 2019

TUAIRISC AR CHRUINNIÚ BHORD BAINISTÍOCHTA CHOLÁISTE OIRIALL

– 22 DEIREADH FÓMHAIR 2019

Tuarascáil an Phríomhoide Thug Micheál Ó Máirtín, T.D. cuairt ar an scoil. Fuair Aoibheann Nic Uaid, seacht A-nna, B amháin agus dhá Ghradam sa Teastas Sóisearach. Fuair an 20 scoláire ab fhearr againn nó 35% den chohórt a rinne an scrúdú 75 A, 51 B agus 27 C, iad uilig ag an ardleibhéal agus ina theannta sin meascán de Ghradaim, Ardtuillteanais agus Tuillteanas – bunús acu Ardtuillteanais. Ba í foireann Chú Chulainn seaimpíní 2019 Spelling Bee. Chuaigh 55 scoláire Idirbhliana agus Séú Bliana go Barcelona ar thuras scoile. Bhí tríocha scoláirí Idirbhliana mar an lucht féachanna do thaifeadadh chlár teilifíse Gaeilge de chuid BBC Tuaisceart Éireann. Beidh Lá Gníomhaíochtai do rang 6 ar siúl Dé Sathairn, 9 Samhain agus beidh Oíche Oscailte ar siúl ar 12 Samhain. Bhí cruinnithe indibhidiúla ag an Choiste Cúraim leis na scoláirí chéad bhliana inné. Tá lucht na hIdirbhliana ar thaithí oibre an tseachtain seo. Tá muid i mbun an chláir traschuraclaim ‘Ceannairí don Todhchaí Chumann Luthchleas Gael. D’fhreastail bunús na foirne ar laethanta oilúna JCT ó bhí tús na scoilbhliana ann. D’fhreastail an triúr Tréadchúramóir sóisearach ar dhá lá oiliúna an duine maidir le folláine agus teagasc OSPS a d’eagraigh an PDST. D’fhreastail an Príomhoide ar chruinniú fhócasghrúpa maidir le forbairt suíomh idirlin acmhainní trí Ghaeilge i gColáiste Mhuire, Béal Feirste.

Tuairisc ó Chumann na dTuismitheoirí Reáchtáladh cruinniú Chinn Bhliana Chumann na dTuismitheoirí ar an 3 Deireadh Fomhair. Ba é an tOideachasóir, Múinteoir Gairmthreorach agus colúnaí san Irish Times, Brian Mooney, a bhí mar aoichainteoir agus labhair sé ar an topaic: ‘Ag pleanáil do ghairmbheatha san 21ú haois in Éirinn’. Ceapadh an coiste seo a leanas ina dhiaidh sin le feidhmiú ar shon na dtuismitheoirí sa bhliain atá romhainn: Kevin McCabe, Leonia Kelly, Brian Carroll, Mickey Ó Corragáin, Ursula McQuaid agus Angela Maguire.

Daingniú Polasaithe: Daingníodh na polasaithe seo a leanas de chuid Bhord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin: Polasaí Ligint Isteach agus Polasaí Aistrithe.

Nithe a bhaineann leis na daltaí Ghlac 24 scoláire páirt sa bhabhta áitúil de Poetry Aloud agus tá roinnt acu ag dul ar aghaidh go dtí leathchraobh na hÉireann. Ghlac beirt chailín páirt páirt sna Trialacha do na All-Stars Scoileanna. D’fhreastail scoláirí na Séú Bliana ar Hamlet i mBaile Átha Cliath. Bhí Trialacha Inniúlachata ar siúl don 5ú bliain. Glacfaidh beirt scoláire, Hannah Nic Eindrí agus Hugh Ó Caoláin páirt sa Tionól na nÓg ar an Aeráid. Beidh siad ag caint sa Dáil agus craolfar na cainteanna ar RTE teilifís. Ghlac ceithre fhoireann páirt i gComórtas Thráth na gCeist Ógras um tráthnóna. Eagrófar coisir na Samhna don chéad agus don dara bliain sa Halla Spóirt tráthnóna Deardaoin. Thug scoláirí 6ú bliana Innealtóireachta agus Grafaicí cuairt ar Combilift agus tháinig ionadaí an chomhlacht isteach sa scoil chun labhairt leo. Tá cuid mhór cispheile ag na foirne buachaillí agus cailíní faoi 16 agus faoi 20 agus cuid mhór peile ag na foirne buachaillí agus cailíní faoi 16 agus faoi 20 faoi láthair.

Student Application to Transfer to Coláiste Oiriall

Bliain Acadúil 2020-21

  1. Cavan and Monaghan ETB recognises that transfers are unavoidable (e.g. a change of residence or a family moving into an area). As a matter of general policy, transfers into Coláiste Oiriall are discouraged in the overall interests of the continuity of the student’s education. In general, it is the policy of the Board of Management of Coláiste Oiriall not to accept transfers during the school year. In the case, however, of students whose families have moved into the school’s catchment area, and who are not enrolled in another post primary school, applications will be considered.
  2. An application to transfer is defined as one from a student who has previously enrolled in another school in or outside the catchment area, or from a student who makes application after the 30th September of the academic year.
  3. It is not the policy of Cavan and Monaghan ETB or Coláiste Oiriall to accept transfers from students already enrolled in other local post primary schools, except in exceptional circumstances. Applications will not be accepted from students who are the subject of ongoing disciplinary proceedings in another school which include any ongoing statutory appeals procedures in accordance with the Education Act 1998 or The Education (Welfare) Act 2000. Where the Board of Management of Coláiste Oiriall is satisfied that exceptional circumstances do exist, the following conditions and procedures will apply:
  4. The parent(s)/guardian(s) of the student (or the student who is over 18 years of age) must complete the Application to Transfer form. This form should be accompanied by a letter outling clearly the reason(s) for the application.
  5. The parent(s)/guardian(s) of the student (or the student who is over 18 years of age) must sign the Student Enquiry form.
  6. The Principal of the school that the student is currently attending or last attended must return the completed Student Enquiry form.
  7. Coláiste Oiriall also reserves the right to request a confidential reference from the authorities in previous schools.
  8. Applications must also be accompanied by the following documentation:
    • Two most recent reports from the student’s previous school
    • Two written references, dated within one month of the date of application, from a local Youth or Sports Club or similar and/or a member of the Garda Síochana or upstanding member of the community
    • Any psychological/educational reports
    • The Application Form must be completed in full
  9. When the requirements of 6.4, 6.5 and 6.6 and 6.8 are complied with, the parent(s)/guardian(s) of the student (or the student who is over 18 years) must attend for interviews with the Principal and other relevant personnel of Coláiste Oiriall.
  10. Having due regard to the statutory and constitutional rights of parent(s)/guardian(s) and their children, the Board of Management of Coláiste Oiriall reserves the right to refuse any application in particular circumstances which might include but it not exclusively confined to the following: • An established prior record of poor behaviour • Lack of adequate resources to cater for particular needs • Insufficient educational attainment to participate in a particular course
  11. If the Board of Management of Coláiste Oiriall satisfied that the applicant has provided full and accurate information and, mindful of its statutory obligation, is in a position to cater for the educational needs of the applicant, whilst not infringing the rights of the students already attending the school, then a place may be offered to the applicant. The Board of Management of Coláiste Oiriall reserves the right to refuse to admit a student where full disclosure of information has not been provided or where inaccurate, false or misleading information has been provided.
  12. Applications to transfer into Coláiste Oiriall will be considered having regard to the overall wellbeing of existing pupils and the availability of physical space and resources. Following consideration by the Board of Management of individual applications to transfer into the school, where the Board has good grounds for forming the fair and reasonable opinion that it would not be in the best interests of the existing students and/or the applicant to accept such a transfer, it is the policy of the school to refuse to enrol such applicants.
  13. In a case where a student has been permanently excluded from a school, the application may not proceed before the parent(s)/guardian(s) (or a student who is over 18 years) have been advised of their right to appeal the decision of the previous school with regard to the student. If a student was expelled from Coláiste Oiriall application to re-enrol will not be permitted.
  14. The school will inform the parent(s)/guardian(s) (or a student who is over 18 years) of this right. The school can provide appeal application forms in this regard.
  15. Where a student, who has left Coláiste Oiriall voluntarily to take up employment or to attend another educational establishment, subsequently makes a formal application for re-admission to the school, the Board of Management of Coláiste Oiriall shall, upon review, take a decision as to whether or not to re-admit a student to the school. Such a review would incorporate the student’s previous record in the school in relation to application to work, participation in school activities, attendance, behaviour, records from previous school. The parent(s)/guardian(s) and the student will be interviewed as part of the re-entry procedure.
  16. Coláiste Oiriall reserves the right to request other details relevant to the enrolment process. Decisions will be notified within 21 days after parent(s)/guardian(s) or student over 18 years have provided all relevant data as per Section 19 Education Welfare Act 2000.
  17. The following factors will be considered in respect of applications:
    • Class size
    • Availability of staff
    • Availability of appropriate accommodation
    • The rights of applicants
    • The rights and welfare of existing students/staff within the school
    • The educational attainment of the applicant in regard to the programme they wish to enrol in
    • The previous record of attendance and behaviour of the applicant
  18. Prior to admission to Colaiste Oiriall students will be required to sign a form indicating their acceptance of the school’s Code of Behaviour.

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

Ceapadh Beartas Páirceáil Feithiclí do Scoláirí Choláiste Oiriall chun sláinte agus sábháilteacht gach duine ar thailte na scoile a chosaint. Ba chóir cloí i gcónaí le nósanna sábháilte tiomána.

  • Is pribhléid é tiomáint chuig an scoil agus abhaile do scoláirí sinsearacha amháin a bhfuil láncheadúnas tiomána acu.
  • Níl cead ag aon scoláire gluaisrothar ná móipéid, cuadrothar ná tarracóir a thiomáint chuig / a bheith acu ag Coláiste Oiriall.
  • Ní mór do scoláirí ar mian leo carr a thiomáint chun na scoile iarratas a chur i scríbhinn chuig an Phríomhoide a lorg cead an fheithicil a thabhairt ar Champas Oideachais Mhuineacháin (dá ngairtear anseo thíos an ‘campas’) agus ní féidir leo a dhéanamh ach amháin nuair a thoilítear don údarú.
  • Scoláirí a dtugtar cead dóibh tiomáint ar an champas ní féidir leo ach tiomáint chuig agus ó Choláiste Oiriall ag tús agus ag deireadh an lae scoile. Níor chóir dóibh imeacht ó láthair na scoile ina gcarr ag aon am eile, ach amháin má thugann an Príomhoide nó an Leas-Phríomhoide a chead sin dóibh.
  • D’fhéadfadh an Príomhoide a iarraidh go bhfágfadh an scoláire eochracha a chairr san oifig le linn an lae scoile.

Gach scoláire a bhíonn ag iarraidh cead a fháil tiomáint ar thailte na scoile agus na spásanna a úsáid atá sannta do pháirceáil scoláire éilíonn Coláiste Oiriall orthu cloí leis na rialacha seo a leanas:

  • Sonraí na feithicle a sholáthar i scríbhinn, déanamh, cineál/múnla, cláruimhir agus úinéir an chairr
  • Láncheadúnas tiomána bailí a thaispeáint, mar aon le fianaise ar árachas chun an carr a thiomáint, teastas Cáin Bhóthair bailí agus cóip den teastas TNG más cuí.
  • Níl cead ag scoláirí nach bhfuil ach ceadúnas sealadach acu feithicil a thabhairt ar an champas
  • Ní thabharfar cead páirceála ach amháin dóibh siúd a mbíonn ceadúnas iomlán ina seilbh
  • Is é an scoláire a bhíonn go hiomlán freagrach as aon chaillteanas nó damáiste dá c(h)arr, a threalamh nó a inneachar
  • Má bhítear ag tiomáint ar róluas, go fíorchontúirteach, le barraíocht calláin srl. ar thalamh na scoile nó gar d’aon fhoirgneamh scoile caillfidh an scoláire an phribhléid a bheith ag páirceáil ar an champas
  • Caithfidh carranna a ghlasáil ar maidin agus ní cóir dul isteach iontu ná iad a bhogadh le linn an lae gan cead oifigiúil
  • Má fhanann scoláire go mall ar scoil le haghaidh gníomhaíochtaí seach-churaclaim / teagasc iarscoile srl., caithfidh an fheithicil fanacht páirceáilte go dtí go mbeidh an scoláire ag filleadh abhaile i ndiaidh na ngníomhaíochtaí breise sin
  • Níl cead ag scoláirí aon phaisinéirí / scoláirí eile a thabhairt leo. Caillfidh scoláire ar bith a úsáideann feithicil le scoláirí eile a thabhairt ar scoil (amach óna gcuid síblíní) caillfidh siad an phribhléid a bheith ag páirceáil ar an champas
  • Níl páirceáil cairr do scoláirí ar fáil ach amháin sa charrchlós uachtair ar an champas (ar chúl Amharclann an Gharáiste)
  • Bíonn carranna scoláirí toirmiscthe le linn an lae scoile
  • Tá cosc ar scoláirí a bheith ag ithe, ag caitheamh, ag suí ina gcarr nó ag slúisteoireacht thart faoi na carranna a bhíonn páirceáilte ar an champas
  • Is pribhléid é páirceáil ar Champas Oideachais Mhuineacháin is féidir a chúlghairm de bharr deacrachtaí i dtaca le maidhtseáil scoile, poncaíocht, fadhbanna freastail nó aon sárú ar rialacha nó ar rialacháin eile na scoile.  

Is féidir de bharr na rialacháin seo a shárú go gcaillfí na pribhléidí páirceála agus go gcuirfí gníomh smachtaithe i bhfeidhm

Ar mhaithe le Sláinte & Sábháilteacht beidh an ceart ag an Phríomhoide nó ag an Leas-Phríomhoide, gan aon réamhfhógra, deireadh a chur leis an chead tiomáint isteach ar thailte na scoile.

Faofa ag an Bhord Bainistíochta ar an 26 Márta 2019

Déanfar athbhreithniú ar an pholasaí seo i 2021

TÁ AN LEATHANACH SEO AR FÁIL FOSTA I: nGAEILGE

Coláiste Oiriall Vehicle Parking Policy for Students is designed to safeguard the health and safety of all persons on the school grounds. Safe driving habits should always be observed.

  • Driving to and from school is a privilege reserved for senior cycle students only who possess a full driver’s licence.
  • No student may possess or ride a motor bicycle or moped, a quad bike or tractor to/ at Coláiste Oiriall.
  • Students wishing to drive a car to school must apply to the Principal in writing seeking permission to bring the vehicle onto the Monaghan Education Campus (hereafter referred to as the ‘campus’)and may do so only when authorisation has been granted.
  • Students who are granted permission to drive onto the campus may only drive to and from Coláiste Oiriall at the start and end of the school day. They should not leave school premises in their car at any other time, unless permission has been granted by the Principal or Deputy Principal.
  • The Principal may request the student’s car keys to be left in the office during the school day.

Coláiste Oiriall requires all students seeking permission to drive onto the school grounds and to use the assigned student parking spaces to comply with the following:

  • provide written details of the vehicle, make, model and registration number and car owner
  • present a valid full driving licence, evidence of insurance to drive the vehicle, a valid Road Tax certificate and a copy of the NCT cert if applicable
  • Students with provisional licences may not bring a vehicle onto the campus.
  • Parking permission will only be given to full licence holders
  • The student assumes all responsibility for loss or damage to his/her car, its equipment and its contents.
  • Speeding, reckless operation, making excessive noise etc. on school property or near any school building will result in a student losing the privilege of parking on the campus.
  • Cars must be locked in the morning and must not be entered or moved during the day without official permission.
  • If a student remains late in school for extracurricular activities / after school tuition etc, the vehicle must remain parked until the student is returning home after these extra activities.
  • Students are not permitted to carry other passengers/ students. Any student who uses a vehicle to transport other students (other than siblings) will lose the privilege of parking on the campus.
  • Student car parking is available only in the top carpark on the campus (behind the Garage Theatre).
  • Students’ cars are off limits during the school day.
  • Students are prohibited from eating, smoking, sitting in or loitering around the cars parked on the campus.
  • Parking on the Monaghan Education Campus is a privilege that may be revoked based on issues around school truancy, punctuality, attendance problems or violation of other school rules and regulations.

    Violation of these regulations may cause loss of parking privileges and possible disciplinary action.

    In the interests of Health & Safety the Principal or Deputy Principal shall have the right to withdraw permission to drive onto school grounds without prior notice.

    This policy was adopted by the Coláiste Oiriall Board of Management on 26th March 2019

    This policy will be reviewed in 2021

 

During the rebuilding of this website we came across some old photographs

This is where you Log in

Tháinig an tuairisc maidir le sábháilteacht tine ar ais agus bhí moltaí ann ach cuid mhaith acu taobh amuigh de scóip na scoile. Chuir muid an 12 cheann a raibh freagrach orainn astu ina gceart, mar shampla pictiúir crochta ar an staighre, cláracha fógraí róchongarach dá chéile.

Tugadh tuairisc airgeadais scríofa don Bhord agus míníodh sonraí na tuairisce sin don na baill.

Chuir an Príomhoide síos ar na nithe seo a leanas: cruinnithe tuismitheoirí, uirlís léarscáiliú sonraí curtha le chéile le freastal ar GDPR, muid páirteach sa chlár “Inclusion through sport Youth Initiative” a reachtáil faoi scéim Healthy Ireland, aitheantas ag Dearbhla Ní Ghallchóir mar ardghnóthachtalaí sa Mhata agus san Eolaíocht i Scrúdú an Teastais Shóisearaigh, gradaim faighte ag iarscoláirí i UCD agus Colásite na Trionóide, iarscoláire ag fáil scoláireacht JP McManus, beidh Maguire Media ag déanamh físeáin sa scoil an tseachtain seo chugainn agus bíonn David McCague ó Sheirbhís Tacaíochta Oideachais Mhuineacháin istigh sa scoil gach Deardaoin idir 8.50 agus 1.10 chun éisteacht agus caint le daltaí a bhfuil brú nó imní orthu nó fadhbanna pearsanta acu.

Scaip an Príomhoide an Tuairisc um Fhormhuiniú ar Chosaint Leanaí agus rinne an bord bainistíochta scrúdú ar na taifid ábhartha agus tháinig siad ar chonclúidí a dhearbhaíonn gur chloígh an scoil le nósanna imeachta cosaint leanaí.

Cheannaigh an scoil trí ríomhaire, trí Surface Pro agus trí osteileagóir digiteach le deontas na Roinne Oideachais, tá muid ag tabhairt ar thuismitheoirí an áip Komeer a íoslodáil. Cuirfear fógraí agus teachtaireachtaí chuig tuismitheoirí ar Komeer as seo amach, cuireadh tuismitheoirí ceithre bhliainghrúpa ar an eolas fán dóigh leis na torthaí a íoslódáil óVSware agus a chlóbhuaileadh amach, d’athraigh muid córas scáileáin digiteacha – mar a d’iarr Comhairle na Mac Léinn chun cumarsáide níos fearr a bheith ag an scoil leo, ag cóiriú suas an suíomh idirlin faoi láthair le téama níos nua aimseartha agus ag oscailt cuntas Twitter

Tá turas thar sáile go Barcelona na Spáinne socraithe go sealadach againn don 9 – 12 Deireadh Fómhair.

Daingníodh na polasaithe seo a leanas de chuid Bhord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin: Credit Card Policy, Acceptable Use Policy agus Substance Misuse Policy

Beidh cnuaslá a bhaineann leis an tSraith Shóisearach nua ar siúl trí Ghaeilge do mhúinteoirí Choláiste Oiriall ag ionaid éagsúla i mBaile Átha Cliath ar 4 Nollaig agus beidh lá uile scoile a bhaineann leis an tSraith Shóisearach ar siúl anseo sa scoil ar 5 Feabhra 2019. Beidh an scoil druidte don dá lá sin.

Tá an scoil ag athrú chóras ghradaim na hIdirbhliana agus in áit a bheith ag tabhairt duaiseanna amach don dalta is fearr i ngach ábhar, tabharfar duaiseanna amach do scileanna, ag teacht leis an bhéim atá ar na príomhscileanna sa tSraith Shóisearach.

Ar iarratas na múinteoirí beidh cruinniú tuismitheoirí na 5ú bliana againn i ndiaidh na Samhna in áit ag deireadh mhí Eanáir ag déanamh go mbeidh sé níos buntáistiúla do dhul chun cinn acadúil na scoláirí.

Ar iarratas ó Chomhairle na Mac Léinn tá na scáileáin digiteacha athraithe, mar chuid den chlár ‘Inclusion through Sport Youth Initiative’, tá ochtar scoláire ón Idirbhliain páirteach i gclár piaroiliúna i gcomhphairt le hochtar scoláire ó Choláiste Ard Fea agus ceapadh seisear oifigeach chun Bhanc na Scoile faoi choimirce AIB a leanstan agus páirt a ghlacadh sa chlár Build a Bank Challenge:

Níor tuairiscíodh aon chásanna don Phríomhoide nó don Phríomhoide Tánaisteach ar an teimpléad taifeadta bulaíochta ó tugadh an tuairisc deireanach don Bhord.

Scaipeadh cóip de lámhleabhar na mball, “Bíodh cur amach agaibh ar bhur scoil”.

Tugadh cóip den chomhfhreagras do gach ball.

Fuair an scoil litir ón Roinn Oideachais luath sa tsamhradh ag rá go ndéanfaí measúnú ar shábháilteacht tine sa scoil. Tá an Roinn ag glacadh le sampla de scoileanna a tógadh le fiche bliain anuas agus tá muidne ina measc. Ba innealtóir é ó chomhlacht FLN in Albain ag obair ar son na Roinne Oideachais a chaith sé dhá lá go leith ag dul fríd an scoil agus an Halla Spóirt.

Cuireadh an ráiteas Sábháilteachta agus Sláinte faoi bhráid an Bhoird. De réir an Achta um Shábháilteacht, Sláinte agus Leas ag an Obair 2005 tá sé mar pholasaí ag Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin agus Coláiste Oiriall sláinte agus sábháilteacht na foirne agus na scoláirí uilig a chinntiú chomh fada agus atá praiticiúil.

Tugadh tuairisc airgeadais scríofa don Bhord agus míníodh sonraí na tuairisce sin do na baill.

Chuir an Príomhoide síos ar na nithe seo a leanas: Cruinniú Eolais do thuismitheoirí scoláirí nua na chéad bhliana, cruinniú Eolais do thuismitheoirí scoláirí séú bliana i gceann coicíse maidir le hiontráil tríú leibhéal agus na córais CAO agus UCAS, Mac Léinn na Bliana, ceardlanna Scileanna Staidéir, aifreann thús na bliana, Fiosrúchán Tíreolaíochta, Trialacha Éirime do lucht na hIdirbhliana, an Halla Spóirt ar cíos, ‘Teastas Gaeilge do Mhúinteoirí Iarbhunscoile’ (TGMI), ceardlanna scríbhneoireachta agus ranganna Gaeilge an tSathairn.

Scaip an Príomhoide an Tuairisc um Fhormhuiniú ar Chosaint Leanaí agus rinne an bord bainistíochta scrúdú ar na taifid ábhartha agus tháinig siad ar chonclúidí a dhearbhaíonn gur chloígh an scoil le nósanna imeachta cosaint leanaí.

Chuir Miriam Nugent, an teicneolaí digiteach sa CMETB, oiliúnt maidir le OneNote-Teams ar an fhoireann. Tá miontuairiscí cruinnithe Cúraim, Pleananna Ábhar agus torthaí tástálacha CATS/WRATS agus DATS in airde ar OneNote. Tá deontas de €10,000 le caitheamh ag an scoil ar threalamh ríomhaireachta.

Daingníodh na polasaithe seo a leanas de chuid Bhord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin: Data Protection Policy, Fraud Policy, CCTV Policy, Data Breach Policy, Disposal of Fixed Assets Policy.

Ritheadh rún ag údarú an Phríomhoide na táillí éagsúla a bhailiú ó thuismitheoirí na scoláirí.

Pléadh torthaí na scrúduithe stáit sa scoil agus rinneadh roinnt anailís orthu i gcomparáid leis na torthaí náisiúnta. Rinneadh comhghairdeas le múinteoirí agus le scoláirí.

Tá ceathrar múinteoir nua ag plé leis an chlár meantóireachta Droichead agus triúr múinteoir oilte ina bhun.

Cuireadh an Plean Feabhsúcháin Scoile faoi bhráid an chruinnithe agus daingníodh é. Tá sé ag plé le folláine agus leis an tSraith Shóisearach.

Cuireadh an próiseas maidir le ceapadh Phríomhoidí Cúnta 1 agus 2 i gcrích go sásúil de réir Ciorclán 03/18  Leagadh róil agus freagrachtaí gach sealbhóra phoist amach sa Ráiteas Ról agus Freagrachtaí.

D’éascaigh an Príomhoide agus an Príomhoide Tánaisteach ceardlann trí huair a chloig do na múinteoirí atá ag teagaisc OSPS mar ghearrchúrsa sa scoil. Rinne siad seo mar chuid den Phlean Feabhsúcháin Scoile chun Folláine agus an tSraith Shóisearach nua a chur chun cinn.

Rinneadh forbairt ar na hacmhainní a úsáideann an scoil agus na cinnirí a n-oiliúnt againn agus rinneadh forbairt ar chóras na gCuiditheoirí Idirbhliana chun deiseanna luatha a thabhairt do chomrádaithe na hIdirbhliana buaileadh le scoláirí na chéad bhliana.

Rinne an Bord t-athbhreithniú bliantúil ar pholasaí na scoile maidir le frithbhulaíochta agus rinneadh é de réir an liosta seiceála a leagtar amach in Aguisín 4, Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile (2013) na Roinne Oideachais.

 

Foghlaim Ghníomhach agus Measúnú 2017-18

Dáta Eisiúna: Bealtaine 2017

Dáta Athbhreithithe: Bealtaine 2020

Plean Feabhsúcháin 2017-18: Folláin, Foghlaim Ghníomhach agus Measúnú

Folláin

Achoimre ar Láidreachtaí ón tuairisc FMS 2016-17

·       Mothaíonn formhór na ndaltaí (95%) agus gach múinteoir gur timpeallacht sábhailte í an scoil agus go bhfuil gaol maith idir daltaí agus múinteoirí (81%). Mothaíonn siad (91%) mar pháirt de chomhphobal na scoile.

·       Aithníonn 95% dalta go bhfaigheann siad deis páirt a ghlacadh in imeachtaí scoile. Tá clár leathan imeachtaí seachchuracular i gColáiste Oiriall.

·       Bíonn seachtain fheasachta cairdis ar siúl sa scoil ag a phléitear bulaíocht agus muintearas.

·       Tá comhairleoir cáilithe ag obair sa scoil agus síceolaí a thagann chun na scoile go seachtainiúil le haghaidh daltaí.

·       Pléitear folláin sna ranganna OS agus mar pháirt de ranganna eile. Bíonn ceardlann scileanna staidéir ar siúl gach bliain a threoraíonn daltaí conas déaláil le brú ón staidéar.

·       Tá Cinnirí agus Comhairle na nDaltaí gníomhach sa scoil.

·       D’fhreasatail na Cinn Bhliana ar 3 oíche inseirbhíse a chuir an BOOCM ar fáil a bhain le folláin agus ról an Chinn Bliana.

·       Tá oiliúint ASSIST curtha ar 6 múinteoir .

·       Bíonn tréimhse imeachtaí breise (spóirt, cluichí srl.) ar siúl gach seachtain.

 

Achoimre ar na Feabhsúcháin a bheidh le déanamh agus na spriocanna a bhainfear amach

·       Ba mhaith le 100% de na daltaí a d’fhreagair an ceistneoir níos mó deiseanna a chur ar fáil le cuidiú leo plé lena sláinte intinne agus ní cheapann ach 31% múinteoir go gcuirtear go leor cláracha ar fáil do dhaltaí faoi sláinte intinne. Mar sin, bunófar grúpa múinteoirí a chuirfidh clár le chéile a fhreastalaíonn ar an riachtanais seo.

·       Ardóidh muid líon na ndaltaí a bhíonn spás acu sa lá machnamh a dhéanamh ar caidé mar a mhothaíonn siad agus mar a bhí a lá ó 38.5% go dtí 70%.

·       Ardóidh muid líon na ndaltaí a mbíonn deis acu aithne níos fearr a chur ar dhaltaí eile sa bhliain ó 74% go dtí 85%.

·       Deir 92.4% múinteoir nach gcuireann an scoil deiseanna ar fáil le cuidiú le folláin an mhúiteora a fhorbairt. Mar sin, cuirfear tús le pleanáil chun deiseanna a chur ar fáil do gach múinteoir.

·       Ba mhaith linn líon na múinteoirí a mhothaíonn ullmhaithe le plé le dalta a théann chucu le fadhbanna sláinte intinne a ardú ó 23.1% go dtí 85%.

Na Gníomhaíochtaí atá le déanamh chun na spriocanna seo a bhaint amach

·       Beidh múinteoirí áirithe ceaptha mar ‘Tréadchúramaí’ a bheidh ag plé le tréadchúram na ndaltaí.

·       Bunófar grúpa múinteoirí a fhorbróidh clár a fhreastalaíonn ar sláinte intinne agus folláine.

·       Fiosrófar (tríd cheistiúchán/agallaimh) an bhfuil aon ghrúpa daltaí ar leith a bhfuil tacaíocht mothúcháin uathu agus má tá dírófar ar an ghrúpa nó na grúpaí seo.

·       Socrófar deiseanna le folláin an mhúinteora a phlé agus a fhorbairt.

·       Socrófar oiliúint do mhúinteoirí conas plé le folláin agus sláinte intinne.

·       Socrófar tuilleadh deiseanna do dhaltaí aithne níos fearr a chur ar a chéile (m.sh. ceardlann neartú foirne, turas, foghlaim chomhoibríoch sna ranganna srl)

·       Cuirfear córas cúntóirí i bhfeidhm do dhaltaí a bheidh a díriú ar chuidiú san obair, córas dlúthphairtíochta, sport srl.

Cé atá i gceannas ar na spriocanna a bhaint amach?

·       Coiste Cúraim agus Folláine

·       Múinteoirí Folláine, Tréadchúramaí agus Cinn Bliana

Crítéir Ratha / Conas a dhéantar measúnú gur baineadh amach na spriocanna

·       Cuirfear ceistneoir faoi fholláin agus sláinte intinne ar ghrúpa/ grúpaí daltaí ag tús na bliana agus ag deireadh na bliana le feiceáil an bhfuil an cláir folláine oiriúnach. (2017/18)

·       Cuirfear ceistneoir ar scoláirí agus múinteoiri tar éis 2 bhliain de shaol na bhfeabhsúchán seo (Samhradh 2019)

Dáta Athbhreithniú

Bealtaine 2020

 

Foghlaim Ghníomhach agus Measúnú

Achoimre ar Láidreachtaí ón tuairisc FMS 2016-17

·       Rinne na múinteoirí sa scoil 2 lá iomlán traenáil inseirbhíse ar fhoghlaim ghníomhach agus na modhanna teagaisc a thacaíonn leis an sraith sóisear nua.

·       Rinne 2 mhúinteoir sa scoil traenáil inseirbhíse ar cheannaireacht theagascach thar 2 bhliain.

·       Tá múinteoirí eolach faoi mheasúnú foirmitheach (measúnú chun foghlaim) agus suimitheach (measúnú ar an fhoghlaim) agus cuireann siad i bhfeidhm sna ranganna iad.

·       Déantar measúnú CAT4 sa 1ú bhliain agus sa 4ú bliain, déantar measúnú DAT sa 4ú bliain agus measúnú Drumcondra don Ghaeilge sa 2ú bliain.

·       Bíonn scrúduithe tí (measúnú suimitheach) ar siúl 2 uair sa bhliain.

 

Achoimre ar na Feabhsúcháin a bheidh le déanamh agus na Spriocanna a bhainfear amach

·       Deir 83% múinteoir go bhfuil traenáil de dhíth orthu le plé le daltaí le sainriachtanais foghlama. Ba mhaith linn é seo a ísliú go dtí 20% (nó múinteoirí nua amháin)

·       Ardófar líon na muinteoirí a úsáideann an t-eolas ó mheasúnú CAT/DAT/Drumcondra le cuidiú leo le difreálú, measúnú a dhéanamh agus aiseolas a thabhairt don dalta go dtí 100%.

·       Ardófar líon na múinteoirí a roinneann na hintinní foghlama i gcónaí nó go minic ó 79% go dtí 100%

·       Ardófar líon na múinteoirí a dhéanann comharfhoghlaim (co-operative learning) go seachtainiúil leis na ranganna sóisearacha (ranganna sraith sóisearaigh go háirithe) ó 35.7% go dtí 90% agus spreagfar níos mó múinteoirí le bheith ag baint úsáid as uirlisí measúnaithe foirmitheacha éagsúla go seachtainiúil ar nós crítéir ratha, féinmheasúnú, piarmheasúnú, aiseolas dírithe ar fheabhsúcháin.

 

Na Gníomhaíochtaí atá le déanamh chun na spriocanna seo a bhaint amach

·       Cuirfear oiliúint ar mhúinteoirí maidir le daltaí le sainriactanais oideachais

·       Cuirfear tuilleadh oiliúint ar mhúinteoirí faoi mheasúnú foirmitheach agus comharfhoghlaim

·       Beidh deis ag múinteoirí a gcuid shaineolais faoi mhodhanna teagaisc agus measúnú foirmitheach a roinnt ag cruinnithe foirne cosúil le seisiúin ‘teach-meet’

·       Beidh stráitéisí measúnaithe, foghlaim agus teagaisc pléite níos minice i measc na foirne agus dea-chleachtas roinnte.

Cé atá i gceannas ar na spriocanna a bhaint amach?

·       Gach múinteoir ranga

·       Co-ordaitheoir Riachtanais Speisialta Oideachais

Crítéir Ratha / Conas a dhéantar measúnú gur baineadh amach na spriocanna

·       Ceistneoir a chur ar mhúinteoirí agus scoláirí (ag deireadh na bliana)

Dáta Athbhreithniú

Bealtaine 2020

 

 

 

Foghlaim Ghníomhach agus Measúnú 2018-19

Dáta Eisiúna: Bealtaine 2018

Dáta Athbhreithithe: Bealtaine 2021

Plean Feabhsúcháin 2018-19: Folláin, An tSraith Shóisearach

Folláin

Achoimre ar chonclúidí ón tuairisc FMS 2018-2019

·      Aithníonn scolairí go bhfuil an scoil ag freastal níos fearr ar fholláin na ndaltaí na mar a mheasann múinteoirí ná tuistí. Léiríonn sé seo go bhfuil bearnaí in san dóigh a bhfuil an scoil ag freastal ar fholláin, nó in san tuiscint atá ar fhollain nó sa chumarsáid leis na pairtnéirí uile.

·      Mheas gach grúpa go mbeadh sé úsáideach dóibh dá mba rud é go raibh ceardlanna éagsúla ann a d’fhreastalódh  ar mhórcheisteanna folláine

·      Luaigh tuismitheoirí go mbeadh suim acu in oíche faoi chumarsáid dearfach le déagóirí (52.7%), agus nó Athléimneacht a thógáil in Daoine Óga (38.7%).

 

Spriocanna ag éirí as an tuairisc FMS 2018-2019

·       Líon na múinteoirí, scolairí agus tuistí atá sásta leis an dóigh a fhreastalaíonn an scoil ar riachtanais folláine na scolairí a ardú go dtí 80% trasna an bhord.

·       Sraith ceardlanna a chur le chéile agus a chur i bhfeidhm chun freastal ar mórcheisteanna folláine i saol an déagóra

·       Oíche a eagrú do thuismitheoirí chun freastal orthu sa dóigh is gur féidir leo tabhairt faoi / cur le folláin a bpáistí féin sa bhaile

Gníomhaíochtaí le déanamh chun na spriocanna a bhaint amach

Gníomh

Cé atá i gceannas ar an sprioc a bhaint amach?

·      Chun freastal go sásúil ar an fholláin, tá sé molta go mbeidh OSPS agus Corpoideachas ar fáil mar gearrchúrsaí do dhaltaí ag toiseacht sa chéad bhliain ar an bhliain seo chugainn.

·      Bheadh oíche a freastalaíonn ar Fholláin, Athléimneacht agus Cumarsáid le Déagóirí an fiúntach do na tuismitheoirí, luath sa bhliain seo chugainn, b’fhéidir ag an am céanna is a bhíonn an AGM ag coiste na dtuismitheoirí.

·      Forbrófar ceardlanna ar na topaicí a leanas: Féinmheas, Toill, Gnéaschlaonadh agus féiniúlacht inscne, agus an fhadhb le pornagrafaíocht. Socrófar na bliainghúpaí atá ag tabhairt faoi gach ceann nuair atá siad réidh.

 

Aoife Uí Leannáin, Príomhoide, Príomhoide Tánaisteach,  múinteoirí OSPS agus Corpoideachas

 

Príomhoide

 

 

Aoife Uí Leannáin

Critéir ratha

Ceistneoir a chur ar mhúinteoirí, scolairí agus tuismitheoirí arís i gceann bliana

Dáta athbhreithniú

Bealtaine 2021

 

An tSraith Shóisearach Nua

Achoimre ar chonclúidí ón tuairisc FMS 2018-2019

·       Tá easnamh ann sa tuiscint den sraith shóisearach nua (SSN) i measc daltaí, múinteoirí agus tuismitheoirí

·       Tá ról folláine ina bhearna féin, rud atá lárnach sa SSN

·       Tá éagsúlacht mhaith le feiceáil sna modheolaíochtaí teagaisc a úsáideann múinteoirí an SSN

·       Tá easpa tuisceana ann maidir leis na measúnaithe rang-bhunaithe (MRB) i measc daltaí, múinteoirí agus tuismitheoirí

·       Tá roinnt múinteoirí atá míchompordach le codanna éagsúla den SSN

Spriocanna ag éirí as an tuairisc FMS 2017-2018

·       Leibhéal compord na múinteoirí leis na MRB, teanga sa sonraíocht agus measúnú sa SSN a ardú go dtí 25%

·       Líon na dtuismitheoirí a bhfuil tuiscint iomlán acu ar an SSN a ardú go dtí 25%

·       Leibhéal feasachta de ghnéithe na dtascairí foghlama a mhéadú 25%

Gníomhaíochtaí le déanamh chun na spriocanna a bhaint amach

Gníomh

Cé atá i gceannas ar an sprioc a bhaint amach?

·       Leabhrán eolais a chur le chéile/a uasdhátú do thuismitheoirí a mhíníonn na riachtanais chúrsa ar fad dóibh agus aird faoi leith tarraingthe chuig na MRB

·       Timpeallacht shaibhir sa teanga a bhaineann leis na tascairí foghlama a chruthú sa scoil, agus go speisialta sna seomraí ranga, msh póstaeir a chur le chéile, leathanach le greammú isteach sa chóipleabhar, srl

·       Oíche eolais a chur le chéile do thuismitheoirí na 2ú bliana maidir le riachtanais na MRB a bhéas le déanamh i rith na 2ú agus na 3ú bliana

·       Oiliúint bhreise a chur ar fáil do mhúinteoirí de réir mar atá sé ar fáil agus cuí, i bhfoirm cruinnithe le múinteoirí ábhair ó scoileanna eile

Brendan/Annette (le chuidiú ó na múinteoirí

 

 

Na múinteoirí ar fad

 

 

Príomhoide

 

 

Príomhoide agus na múinteoirí ar fad

Critéir ratha

Ceistneoir a chur ar mhúinteoirí, scolairí agus tuismitheoirí arís I gceann bliana

Dáta athbhreithniú

Bealtaine 2021

Plean Feabhsúcháin Choláiste Oiriall

Tacaíocht Foghlama
An tSraith Shóisearach Nua

2019-2020

Tacaíocht Foghlama

Achoimre ar conclúidí ón tuairisc FMS 2019-2020

·      Úsáideann múinteoirí straitéisí éagsúla chun freastal ar scoláirí cumasach agus scoláirí a mbíonn cabhair breise de dhíth orthu.

·      Tá formhór na múinteoirí ag baint úsáide as na straitéisí chéanna ach thig feabhas a a dhéanamh anseo ionas go mbeidh gach múinteoirí ag dhéanamh difreálú éifeachtach sa seomra ranga.

·      Usáidtear roghanna measúnaithe éagsúla rud a chuidíonn le scoláirí agus múinteoirí tomhas a dhéanamh ar foghlaim na scoláire agus réimsí le feabhsú.

Spriocanna ag éirí as na tuairisc FMS 2019-2020

·      Aiseolas a úsáideann na múinteoirí a bheith leanúnach trasna gach ábhar

·      Líon na múinteoirí atá ag úsáid difreálú sa seomra ranga ar bhonn rialta a ardú.

·      Straitéisí difreálaithe na múinteoirí a roinnt le múinteoirí eile go digiteach. 

Gníomhaíochtaí le déanamh chun na spriocanna a bhaint amach

Gníomh

Cé atá i gceannas ar an sprioc a bhaint amach?

·      Cód litreachta a cur le chéile, a aithníonn lageachtaí nó míchruinneas i scríbhneoireacht na ndaltaí, a bheadh úsáideach chun aiseolas leanúnach a tabhairt do scoláirí.

·      Chun freastal go sásúil ar dhifreálú sa seomra ranga, tá sé molta go mbeidh múinteoirí i dteagmháil leis an roinn tacaíocht foghlama faoi na scoláirí atá faoina gcúram agus na stráitéisí is fearr don scoláire sin.

·      Straitéistí difreálaithe na múinteoirí a roinnt: cainéal a chruthú  ar Teams a ligeann do mhúinteoirí acmhainní a roinnt

Fiona Ní Pheatáin, na múinteoirí ar fad

 

Denise, na múinteoirí ar fad

 

 

Fiona Ní Pheatáin, na múinteoirí ar fad

Critéir ratha

Ceistneoir a chur ar mhúinteoirí, scolairí agus tuismitheoirí arís ag deireadh na bliana.

Dáta athbhreithniú

Bealtain

e 2021

An Sraith Shóisearach Nua

Achoimre ar conclúidí ón tuairisc FMS 2019-2020

·      Níl múinteoirí ag iarraidh MRB1 a dhéanamh i mí  Méan Fómhair, Nollaig nó  Feabhra.

·      Chomh maith le sin, níl Méan Fómhair nó Bealtaine oiriúnach ach oiread do MRB 2.

·      Is iad mí na Samhna agus mí Márta na míonna is coitianta chun na MRBanna a dhéanamh.

·      Mothaíonn múinteoirí go bhfuil bearna fós i ról na folláine, rud atá lárnach sa SSN

Spriocanna ag éirí as na tuairisc FMS 2019-2020

·      Feilire a chur le chéile ionas go mbeidh gach MRB curtha isteach go sásúil ar an fhéilire scoile gan barraíocht brú ar scoláirí.

·      Structúr an dtréadchuramóirí a feabhsú.

·      Scileanna éifeachtacha a fhorbairt ar nós, staidéar, deileail le strús, cairde agus brú.

Gníomhaíochtaí le déanamh chun na spriocanna a bhaint amach

Gníomh

Cé atá i gceannas ar an sprioc a bhaint amach?

·      Féilire MRB1 Agus MRB2 sna hábhair cuí a chur le chéile.

 

·      Rang oide no treadchuramóir a bheith ag na daltaí go seachtainúil. Tugann seo deis do na daltaí rudaí a phlé leis an treadchuramóir agus leis na daltaí eile sa rang agus sos a glacadh ón acadúlacht.

 

·      Ceardlanna scileanna stáidear a éagrú do daltaí an darna agus an tríú bhliain le cuidiú dóibh staidéar éifeacht a dhéanamh.

 

·      Ceardlanna a eagrú a mhúineann leideanna agus teicnící tábhachtacha dóibh faoi chaint phoiblí. Cabhróidh seo leo leis na MRBanna agus forbróidh sé féinmhuinín iontu féin.  

 

Brendan/Annette (le cuidiú ó na múinteoirí

Na múinteoirí ar fad

 

 

 

Brendan/Annette/Cinn Bliana

 

 

Brendan/Annette/Cinn Bliana

Critéir ratha

Ceistneoir a chur ar mhúinteoirí, scolairí agus tuismitheoirí arís ag deireadh na bliana.

Dáta athbhreithniú

Bealtaine 2021

Amy ag rith i gCraobhacha Uladh an mhí seo chuaigh thart agus í ar a bealach chun craobh na hÉireann a bhaint

Amy ag rith i gCraobhacha Uladh an mhí seo chuaigh thart agus í ar a bealach chun craobh na hÉireann a bhaint

Amy Ní Amaill is All-Ireland champion – again! Is seaimpín uile-Éireann í Amy Ní Amaill. Bhuaigh sí rása sinsearach cailíní 800m in am 2.14.67 ag Craobhacha Raoin agus Faiche na Scoileanna sa Tulach Mór. Amy won the Senior Girls 800 metres in 2.14.67 in the All-Ireland Schools’ Track and Field Championships in Tullamore on Saturday. She bided her time until she came around the last corner and her strong kick finish in the home straight resulted in her being the decisive winner. Laura Whitelaw, Loreto, Mullingar was second and Aoife Delargy, Ursuline, Thurles was third. Comhghairdeas ó chroí chuig Amy.

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

Clár Ábhar
1.    Scóip, Ceangal le misean, fís agus aidhmeanna na scoile, Réasúnaíocht, Spriocanna / Cuspóirí.
2.    Róil agus Freagrachtaí, Tuismitheoirí/Caomhnóirí, Múinteoirí, Baill eile Foirne, Bord Bainistíochta.
3.    RIALACHA SCOILE, Bímid ag súil leis, RIALACHA SCOILE MÍNITHE, go dtagann tú ar scoil gach lá agus in am.
4.    Go dtagann tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar, go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin agus go dtuairisceoidh tú aon dochar taismeach a dhéanann tú nó a fheiceann tú.  
5.    Go ndéanann tú do dhícheall sa seomra ranga agus le do chuid obair baile.
6.    Go dtig tú ar scoil ullmhaithe mar is ceart don lá scoile, go n-iompraíonn tú tú féin mar is ceart ar fud na scoile.
7.    Bearta coisctheacha
8.    Scoláirí a bhfuil Riachtanais Speisialta Oideachais acu, Luaíochtaí, Luaíochtaí do Scoláirí le Riachtanais Speisialta Oideachais, Straitéisí agus Smachtbhannaí
9.    Atreorú
10.    Nósanna imeachta a bhaineann le sáruithe leanúnacha den Chód Iompair
11.    Córas Céimnithe do mhionchionta
12.    Cur i bhfeidhm
13.    Fionraíocht agus Díbirt

Scóip
Baineann an comhad seo le daltaí Choláiste Oiriall agus baineann sé don scolaíocht uilig le linn agus lasmuigh d’uaireanta scoile araon.  Cuireadh an polasaí seo le chéile i gcomhar leis na páirtithe scoile uilig, lena n-áirítear an Bord Bainistíochta, foireann, tuismitheoirí agus daltaí.  Cuireadh an polasaí seo le chéile de réir treoirlínte an Bhoird Leasa Náisiúnta
Oideachais.

Ceangal le misean, fís agus aidhmeanna na scoile
Forbraíodh an beartas seo de réir mhisean ár scoile a bhfuil aire don dalta ina chroí lár.  Féachann an scoil le timpeallacht shlán shábháilte foghlama a chur ar fáil chun ár ndaltaí a fhobairt. Tá Cód Iompraíochta na scoile bunaithe ar mheas ort féin, ar dhaoine eile agus ar an timpeallacht s’againn, ionas go mbíonn atmaisféar dearfach agus comhoibritheach scoile ann.  

Réasúnaíocht
Is iomaí duine a oibríonn le chéile sa scoil againn gach lá agus mar sin de tá gá le hardleibhéal cúirtéise agus meas ar dhaoine eile.  Ní féidir glacadh le hiompar atá dímhúinte, bearránach, contúirteach nó a chuireann isteach ar dhaoine.  Tá ár gCód bunaithe ar an dalta a aithint mar dhuine aonair agus go fóill cruthaítear atmaisféar ina gcosnaítear leas an uile dhuine.

Spriocanna / Cuspóirí
Is iad aidhmeanna an Chóid Iompraíochta againn:
•    Aeráid a chruthú a spreagann agus a chuireann le dea-iompar
•    Timpeallacht dhearfach agus shábháilte a chruthú le haghaidh foghlama agus teagaisc
•    Caidrimh dhearfacha cóimheasa agus comhthacaíochta a thógáil i measc daltaí, baill
foirne agus tuismitheoirí
•    Daltaí a spreagadh le freagracht phearsanta a ghlacadh as a bhfoghlaim féin agus as a n-iompar
•    Chun folláine a chur chun cinn sa dóigh go mbeidh ár gcuid scoláirí ag mothú muiníneach, sona, sláintiúil agus i dteagmháil le daoine agus leis an saol agus chun cur le folláine agus teacht aniar fisiciúil, meabhrach, mothúchánach agus sóisialta ná scoláirí.
•    Nósanna éifeachtacha imeachta bheith in áit a éascóidh reáchtáil na scoile ó lá go lá agus a thig le héilimh na reachtaíochta reatha
•    Cuidiú le daltaí forbairt ina saoránaigh fhreagracha agus bhainteacha
•    Ionchur cuí pearsanra uilig na scoile a chur san áireamh
•    A chinntiú go dtuigeann na tuismitheoirí, na daltaí an fhoireann agus an bhainistíocht an Cód Iompraíochta agus na fáthanna atá leis
•    Na straitéisí agus na bealaí a leagan amach a úsáidfear chun drochiompar a chosc agus chun iompar dearfach a aithint
•    Struchtúr smachtbhannaí cothroma, seasmhacha agus aontaithe a leagan amach a úsáidfear mar fhreagra ar iompar diúltach
•    An idirghabháil a leagan amach a úsáidfear  nuair a bhíonn mí-iompar leanúnach ag dalta

Róil agus Freagrachtaí
Cruthaíonn gach duine sa scoil aeráid agus atmaisféar na scoile.  Aithníonn an scoil againn ionchur gach baill de phobal na scoile.  Tá freagracht ar gach ball dea-iompar a chur chun cinn agus tá ról acu bheith ag cur le caidrimh dhearfacha measa agus muiníne. Tá an scoil ag súil leis go ndéanfaidh daltaí a ndícheall i gcónaí tacú le cód iompraíochta na scoile.

Tuismitheoirí/Caomhnóirí
Aithníonn an scoil ról tuismitheoirí/caomhnóirí i bhforbairt agus i bhfeidhmiú an Chóid Iompraíochta agus táthar ag súil leis go seasfaidh siad leis an chód agus go spreagfaidh siad a gcuid mac/iníonacha le cloí leis.

Múinteoirí
Is mór an tionchar a imríonn cáilíocht an chaidrimh idir mhúinteoirí agus daltaí ar iompraíocht sa scoil.  Cothaíonn an cód caidrimh iontaoibh idir mhúinteoirí agus daltaí. Aithníonn an scoil ról múinteoirí i bhforbairt agus i bhfeidhmiú an Chóid Iompraíochta.  Aithníonn an scoil gurb é réimse an teagaisc agus na foghlama príomhfhócas an mhúinteora, ach go mbíonn ról fíorthábhachtach acu i dtaca le bainistíocht iompair.  Is croí-eilimint de chuid na scoile an ról lárnach sin.  

Tá múinteoirí ainmnithe do gach rang agus do gach bliainghrúpa a bhfuil freagrachtaí ar leith acu maidir le feidhmiú an chóid: Bíonn ról ar leith ag Múinteoirí Ábhair, Oidí, Ceanna bliana, Comhairleoir Treorach, Múinteoirí Tacaíochta Foghlama, áisíneachtaí eile, Príomhoide Tánaisteach agus Príomhoide go léir i dtaca le cosaint an chóid.

Baill eile Foirne
Aithníonn an scoil ionchur na foirne coimhdí i reáchtáil na scoile ó lá go lá.  Tá páirt acusan le himirt chomh maith i bhfeidhmiú rathúil ár gCóid Iompraíochta.  Tá freagracht orthu go háirithe teagmhais mhí-iompair agus samplaí dea-iompair a fheiceann siad a thuairisciú.

Bord Bainistíochta
Forbraítear gach polasaí le húdarás an Bhoird Bhainistíochta agus caithfidh a bhaill a cheadú sula n-éiríonn sé ina pholasaí oifigiúil scoile.  Cé nach mbíonn baint ag baill an bhoird le nósanna imeachta laethúla, is iad an grúpa iad ar féidir le tuismitheoirí agus daltaí os cionn 18 dul chucu i gcásanna fionraíochta nó díbeartha.

Bíonn freagracht ar na daoine fásta sa scoil samhail a thabhairt de chaighdeáin iompraíochta na scoile, ina dteagmháil le idir dhaltaí agus lena chéile, ós foinse chumhachtach foghlama do dhaltaí é a sampla siúd.  

Bítear ag súil leis fosta go mbeidh Tuismitheoirí/Caomhnóirí ina ndeá-shampla ar na caighdeáin atáthar ag iarraidh ar dhaltaí a chleachtadh. Tugann na bealaí ina mbíonn tuismitheoirí agus múinteoirí ag idirghabháil le chéile deis do dhaltaí dea-chaidrimh oibre a fheiceáil.  

RIALACHA SCOILE
Bíonn Rialacha Scoile i bhfeidhm nuair a bhíonn tú ag caitheamh culaith scoile, i d’ionadaí scoile nó i mbun aon ghníomhaíocht scoile. Cuireann rialacha scoile síos i dtéarmaí simplí ar an dóigh le tú féin a iompar chun foghlaim go maith agus chun forbairt i do dhuine fásta freagrach aibí.  Ní hé gur chum múinteoirí rialacha le cur isteach ar dhaltaí ná lena saol a dhéanamh deacair.  Má tá beagán gnáthchéille agat tchífidh tú go bhfuil siad ann le cosaint a dhéanamh ar an cheart atá ag daltaí chun foghlama agus ar an cheart atá ag múinteoirí chun teagaisc i dtimpeallacht atá sábháilte measúil agus comhbhách..  Mar sin de

Táimid ag súil leis:

1. Go dtiocfaidh tú ar scoil gach lá agus go mbeidh tú ann in am
2. Go dtiocfaidh tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar
3. Go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin
4. Go ndéanfaidh tú do dhícheall sa seomra rang agus le do chuid obair baile
5. Go dtig tú isteach ullmhaithe mar is ceart do do chuid ábhar
6. Go n-iompróidh tú tú féin mar is cuí thart faoin scoil

1).    Go dtagann tú ar scoil gach lá agus in am.
 
Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn tú i bhfoirgneamh na scoile ar 8:55 am go laethúil.
•    Go dtagann tú ar scoil gach aon lá ach amháin murar féidir leat ar chor ar bith.  Amharctar ar mhaidhtseáil (nó dul i bhfolach ón scoil) mar shárú tromchúiseach rialacha.
•    Go dtugann tú nóta i do dhialann ó do thuismitheoir/caomhnóir má chailleann tú lá scoile ar an lá a thagann tú ar ais agus go dtugann tú é do d’Oide Ranga
•    Go dtugann tú nóta ó do thuismitheoir/chaomhnóir sa chás go mbíonn tú mall agus go síníonn tú nóta san oifig.
•    Go mbaileoidh tuismitheoir/caomhnóir tú ar scoil má bhíonn tú tinn i rith an lae agus go gcaithfidh tú imeacht.
•    Go gcaithfidh tú nóta sa Dialann ó do thuismitheoir a thaispeáint don rúnaí nó do mhúinteoir le stampáil más rud é go gcaithfidh tú imeacht i rith an lae agus ansin síniú amach ag an oifig fosta.
•    Go dtéann tú ar aghaidh chuig gach seomra ranga gan mhoill le bheith in am don cheacht.
•    Nach dtéann tú chuig an leithreas/taisceadán idir nó le linn ranganna gan cead a fháil ón mhúinteoir roimh ré.
•    Go n-iompraíonn tú tú féin go maith ar an bhealach chuig agus ón scoil.

mar:
•    Is deacair am a chailltear a thabhairt isteach arís.
•    Ní mór go mbeadh a fhios ag an scoil cén fáth a mbeifeá as láthair.
•    Bíonn daoine ag súil le míniúchán cúirtéiseach má bhíonn tú mall.
•    Ma thig tú mall chuig rang tá tú ag cur amú do chuid ama féin, am an mhúinteora agus am an ranga.
•    Má théann tú chuig an leithreas/taisceadán idir nó le linn ranganna is cur isteach ar an rang é.
•    Tá údarás agus freagracht ag an scoil ort ar do bhealach go dtí agus abhaile ón scoil.

2)    Go dtagann tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar.

Ciallaíonn sin
•    Caitheann tú an chulaith scoile ar scoil an t-am ar fad ach amháin nuair a chuireann an scoil a mhalairt in iúl duit.
•    Bíodh an cnaipe ag an mhuinéal druidte ar an léine nó ar an bhlús agus bíodh an carbhat ceangailte i gceart agat
•    Ní mór do dhaltaí an feisteas sonraithe spóirt a thabhairt leo ar scoil agus é a chaitheamh chun páirt a ghlacadh i ranganna corpoideachais, ag traenáil spóirt agus i gcomórtais spóirt.
•    Ba chóir go mbeadh cóiriú gruaige néata slachtmhar agus nádúrtha ag na daltaí ar fad. Glactar leis go mbeidh dath nadúrtha gruaige ag daltaí.
•    Ba chóir hataí agus scaifeanna a choinneáil i do mhála scoile i rith an lae.  Ní cheadaítear cótaí ná casóga sa seomra ranga agus ba chóir iad seo a fhágáil sa taiceadán.
•    Tá cosc ar chaitheamh tobac aon uair a bhíonn tú ag caitheamh na culaithe scoile nó a bhíonn tú páirteach in aon imeacht de chuid na scoile.
•    Ní cheadaítear polladh aghaidhe ar bith
•    Tá caitheamh seodra teoranta go dtí dhá fháinne láimhe, fáinne stoda amháin disréideach in íochtar gach cluaise agus uaireadóir. Bíonn cead ag daltaí fáinní stoda amháin a chaitheamh.
•    Ní cheadaítear smideadh.

mar:
•    Ba chóir do dhaltaí a gculaith a chaitheamh go bródúil, bheith cóirithe mar is ceart le haghaidh gníomhaíochtaí scoile agus bheith mar ambasadóirí nuair a bhíonn siad ag déanamh ionadaíochta ar son na scoile.
•    Ba chóir go mbeadh stíl/dath gruaige ag teacht le gnás feistis atá oiriúnach don scoil.
•    Is féidir le hataí agus scaifeanna daltaí a chur ar seachrán le linn ranganna.
•    Tá caitheamh tobac míshláintiúil.  Ba chóir go mbeadh daltaí i gcónaí mar dhea-ambasadóirí dá scoil féin.
•    Is féidir le contúirt teacht ó pholladh aghaidhe
•    Is féidir le contúirt teacht ó chaitheamh seodra nó caitheamh seodra breise iomarcach.i gcoimhthéacs sláinte agus sábháilteachta de.

3)    Go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin agus go dtuairisceoidh tú aon
dochar taismeach a dhéanann tú nó a fheiceann tú.  

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn tú cabhrach agus go gcaitheann tú go béasach measúil le daltaí eile, leis an fhoireann scoile agus leis na cuairteoirí uilig a thagann chun na scoile.
•    Go mbíonn meas agat ar threoracha do mhúinteoirí agus na foirne scoile.
•    Nach dtéann tú a bhulaíocht daltaí eile ó bhéal ná go fisiceach.
•    Gur chóir duit siúl go hordúil ar fud na scoile agus go háirithe sna dorchlaí.
•    Nach n-úsáidfidh tú teanga atá ionsaitheach ná maslach.
•    Go mbainfidh tú úsáid as na cannaí bruscair sna seomraí ranga, sna háiteanna comónta agus i gclós na scoile.
•    Go mbíonn meas agat ar shealúchas na scoile agus ar shealúchas daoine eile.
•    Go n-insíonn tú don oifig faoi aon dochar a rinne tú féin de thaisme nó a chonaic tú déanta.

mar:
•    Tá daltaí eile i dteideal dea-bhéasa agus meas bheith orthu, do dhalta féin
•    Tá do mheas agus do chomhoibriú ag dul do mhúinteoirí
•    Is cúis eagla, ghortaithe agus imní í an bhulaíocht.
•    Is féidir le taismí nó gortuithe tarlú de bharr iompar garbh.
•    Léiríonn caint mhaslach ionsaitheach dímheas agus goilleann sé ar dhaoine.
•    Tá sé de fhreagracht ar gach duine timpeallacht na scoile a choinneáil pléisiúrtha agus slán ó bhruscar.
•    Bheifeá ag iarraidh go dtabharfadh daoine an meas céanna do do chuid rudaí féin.
•    B’fhéidir nach mbeadh a fhios ag na húdaráis scoile ar bhealach ar bith eile má dhéantar dochar do thrioc nó do threalamh na scoile.

4)    Go ndéanann tú do dhícheall sa seomra ranga agus le do chuid obair baile.
 
Ciallaíonn sin:
•    Go n-éisteann tú sna seomraí ranga le do mhúinteoirí.
•    Nach mbíonn tú ag cur isteach ar cheachtanna.
•    Go suíonn tú le ceithre chos do chathaoireach ar an urlár an t-am ar fad.
•    Go ndéanann tú do chuid obair baile gach oíche, idir obair scríofa agus obair ó bhéal, agus go mbíonn an caighdeán oibre inghlactha.
•    Go mbíonn do dhialann leat i gcónaí agus go scríobhann tú síos do chuid obair baile inti.
•    Go n-iarrann tú ar do thuismitheoir/caomhnóir í a shíniú gach seachtain.
•    Go bhfaigheann tú cead ó do mhúinteoir a shíneoidh do dhialann má chaithfidh tú an seomra ranga a fhágáil.
•    Má iarrann múinteoir eile é go scríobhfaidh do mhúinteoir nóta i do dhialann am ar bith is gá.  
•    Go gcoinníonn tú do sheomra agus do thaisceadán féin néata.

mar:
•    Tá an múinteoir ag iarraidh cuidiú leat.
•    Tá sé míchothrom ar dhaoine eile sa rang atá ag iarraidh foghlaim má bhíonn tusa ag cur isteach orthu.
•    Is obair chúltaca é an obair baile ar obair a rinneadh sa seomra ranga.
•    Cuireann an nóta sa dialann i gcuimhne duit cad é atá le déanamh.
•    Nuair a shíníonn do thuismitheoirí do dhialann feiceann siad cad é mar atá ag éirí leat.
•    Nuair a shínítear do dhialann má chaithfidh tú an seomra a fhágáil, bíonn taifead ann ar am a chaill tú agus tugann se le fios do mhúinteoirí eile go bhfuil cead agat bheith ar shiúl as an seomra ranga.
•    Is den tábhacht é go nglacaimid freagracht as glanadh inár ndiaidh féin.

5)    Go dtig tú ar scoil ullmhaithe mar is ceart don lá scoile

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn na pinn, na leabhair, na cóipleabhair chearta srl. leat do gach rang.
•    Go dtugann tú isteach leat aon ábhar/trealamh speisialta a bhíonn de dhíth don cheacht atá tú a dhéanamh.
•    Ba chóir gach mála, leabhar agus an dialann obair baile bheith slán ó aon ghraifítí.
•    Go mbeidh tú féin freagrach as do chuid rudaí féin a choinneáil slán.

 mar:
•    Is cur amú ama é go díreach mura mbíonn do chuid leabhar, peann srl. leat.
•    Tá sé dodhéanta an obair a dhéanamh nuair nach mbíonn an t-ábhar /trealamh leat a bhíonn de dhíth.
•    Is féidir le graifítí bheith maslach ionsaitheach.  
•    Má bhíonn daltaí slachtmhar cuidíonn sé leo bheith eagraithe. Tá tú sean go leor anois le hamharc i ndiaidh do chuid gnóthaí féin. Cuir d’ainm ar gach rud a bhaineann leat.

6)    Go n-iompraíonn tú tú féin mar is ceart ar fud na scoile.
 
Ciallaíonn sin:
•    Go labhraíonn tú Gaeilge i rith an ama ar scoil, i gclós na scoile, ar thuras nó ag aon imeacht eile a bhaineann leis an scoil. Níl cead aon teanga eile a labhairt taobh amuigh de na ranganna teanga eile.
•    Go dtéann tú go gasta agus go ciúin ó sheomra go seomra.
•    Go bhfanann tú go ciúin le do mhúinteoir agus tú ag seasamh i líne dhíreach lasmuigh den seomra ranga.
•    Go siúlann tú ar na pasáistí, nach mbíonn iompar crosta nó garbh ar siúl agat le scoláirí eile agus go seachnaíonn tú iompar callánach agus tríoblóideach.
•    Go dtéann tú go dtí do thaisceadán roimh thús na ranganna ar maidin, ag an bhriseadh, ag am lóin agus i ndiaidh am scoile amháin.
•    Nach mbíonn tú ag crochadh thart fán leithreas le linn am sosa nó ag am ar bith eile.
•    Nach gceadaítear bia agus deoch a ithe/ól laistigh den scoil ach amháin sa Seomra Caidrim agus sa cheaintín agus ag amanna ar leith amháin.
•    Go nglacann tú do smailc/loin sa dóigh agus san áit atá ceadaithe agus go n-éisteann tú leis an mhúinteoir a bhíonn ar dualgas.
•    Nach mbriseann tú, nach loiteann tú ná nach ndéanann tú aon dochar do mhaoin nó do threalamh na scoile.
•    Go dtuairiscíonn tú ar ais do mhúinteoir é má thugann tú faoi deara aon ghraifítí nó aon dochar bheith déanta ar shealúchas na scoile.  
•    Nach gceadaítear guma coganta san fhoirgneamh scoile ná sa chlós.
•    Nach dtugann tú toitíní, e-toitíní, lastóirí ná cipíní chun na scoile.
•    Go mbíonn cosc iomlán ar sceana, léasair nó aon chineál arm ionsaitheach.
•    Go múchann tú do ghuthán phóca agus go bhfágann tú é sa taisceadán le linn an lae scoile mar tá cosc ar úsáid fóin phóca i rith an ama.
•    Go bhfágann tú gach trealamh leictreonach sa bhaile.
•    Tá cosc iomlán ar alcól agus ar aon substaintí mídhleathacha.
•    Tá sé iomlán doghlactha go ndéanfaí aon fhocal scríofa, pictiúir nó ábhair eile a thairgeadh, a thaispeáint nó a dháileadh m.sh. trí facebook agus/nó aon mheán eile ar an idirlíon, a d’fhéadfadh imeagla nó náire a chur ar dhuine nó a chlú a mhilleadh.
•    Níl cead agat grianghraf a ghlacadh ná taifead a dhéanamh ar scoil gan cead do mhúinteora

mar:
•    Is í an Ghaeilge teanga chumarsáide agus meán teagaisc na scoile agus is Gaelcholáiste muid.
•    Cuidíonn iompar sásúil linn an scoil a reáchtáil go maith.
•    Má théann tú chuig an taisceadán le linn ranganna nó idir ranganna cuireann tú isteach ar dhaoine eile agus ar an fhoghlaim.
•    Má bhítear ag crochadh thart faoin leithreas tarlaíonn brú daoine iontu.
•    Cuidíonn am agus áit faoi leith le haghaidh béilí a ithe leis an scoil a choinneáil glan agus pléisiúrtha.
•    Bíonn sé níos sábháilte nuair a chloítear le rialacha ag am sosa agus, nuair a leantar treoracha múinteoirí, cuidíonn sin le maoirsiú ar fud na scoile.
•    Caithfidh daoine eile maoin na scoile a úsáid agus bíonn deisiúcháin /athsholáthair costasach.
•    Tá gach duine freagrach as bheith ag cuidiú le timpeallacht na scoile a choinneáil taitneamhach.
•    Scriosann guma coganta an t-urlár, an troscán agus an tarmac srl. ar fud na scoile.  Is féidir go mbeadh sé ina ghuais sláinte fosta.
•    Tá cosc air sa dlí a bheith ag caitheamh ar thalamh na scoile, agus tá sé míshláintiúil agus contúirteach ach go háirithe.
•    Is cur isteach ar an scoil é má úsáidtear gutháin phóca nó aon trealamh leictreonach eile le linn am scoile.
•    Tá cipíní agus lastóirí contúirteach.  Fosta mura mbíonn siad ag duine is lú an cathú a bheidh ann toitín a chaitheamh.
•    Tá sé contúirteach bheith ag plé le mí-úsáid substaintí, tá sé míshláintiúil, gineann sé andúil agus tá sé mídhleathach.  
•    Is féidir le teachtaireachtaí Facebook/idirlín a bheith maslach agus duine eile a ghortú.
•    Tá sé in éadan an dlí grianghraf duine a thógáil gan a gcead.

Bearta choisctheacha

I gColáise Oiriall spreagfar daltaí ina gcuid iarrachtaí seasamh leis an Chód Iompraíochta trí na bearta seo a leanas:

(a) Foilsítear an Cód Iompraíochta ar shuíomh idirlín na scoile agus foilsítear leagan achomair sa  Dialann Scoile. Iarrtar ar dhaltaí nua-chláraithe agus ar a dtuismitheoirí é a léamh agus a n-aontú lena bhfuil ann a shíniú.  Agus sin á dhéanamh acu admhaíonn siad a dtacaíocht dó agus a gcomhoibriú leis. Tá sé seo ann le cinntiú go dtuigeann tuismitheoirí agus daltaí cad iad ár gcuid rialacha, cén fáth ar gá cloí leo agus cad iad na nósanna imeachta a leanfar mura gcoinnítear iad.  

Scrúdaítear gnéithe den chód ag an chruinniú eolais a reáchtáiltear gach bliain do thuismitheoirí Dhaltaí na Chéad Bhliana ag teacht isteach. Iarrtar ar thuismitheoirí teagmháil a dhéanamh le hoide nó ceann bliana a mic/a n-iníne más mian leo ceist a thógáil faoi ábhar iompraíochta. Tugtar cuireadh do thuismitheoirí páirt a ghlacadh i gCumann na dTuismitheoirí nó dul chuig cruinnithe a eagraíonn an cumann.

(b) Ag tús gach scoilbhliana, pléitear an Cód Iompraíochta le gach rang go mion. Déantar é sin le deis a thabhairt do dhaltaí smaoineamh faoi agus labhairt ar chúrsaí iompair, foghlama agus rialacha ionas go dtuigfidh siad cad é a chiallaíonn an Cód Iompraíochta dóibh.

(c) Foilsítear an Cód Iompraíochta i Lámhleabhar na Múinteoirí.  Ag tús na scoilbhliana pléitear príomhghnéithe chur i bhfeidhm an chóid leis na múinteoirí.  Déantar é sin le leanúnachas cleachtais a chinntiú.

 (d) Aithnímid i gColáiste Oiriall go bhfuil dlúthbhaint idir teagasc agus foghlaim éifeachtach agus dea-iompar. Nuair a bhíonn daltaí páirteach agus spreagtha chun foghlama, is mó an seans go mbeidh a n-iompar dearfach.  Spreagtar múinteoirí chun páirt a ghlacadh i bhforbairt ghairmiúil leanúnach.  Taobh istigh den scoil cuimsíonn forbairt foirne scrúdú a dhéanamh ar mhodhanna difriúla teagaisc cosúil le Measúnú chun Foghlama agus difreálú. Bíonn cruinnithe rialta Ranna Ábhar ann chun amharc ar riachtanais churaclaim agus comhghleacaíocht a chothú i measc na foirne.

(e) Má sháraíonn dalta riail, iarrtar orthu in amanna a mhíniú (ó bhéal nó i bhfoirm scríofa) an riail a sháraigh siad, a mhíniú cen tionchar a bhí ag an sárú sin ar bhaill phobal na scoile, agus cén dóigh a dtiocfadh leo gníomhú go difriúil amach anseo le nach sáródh siad an riail arís.  Déantar é sin chun íogaireacht agus tuiscint an dalta do dhaoine eile a fhorbairt agus chun cuidiú leo cloí le rialacha na scoile sa todhchaí.   Cuirtear prionsabail Cheartas Aisiríoch i bhfeidhm nuair is féidir. Cuidítear le daltaí labhairt lena n-oide nó lena gceann bliana más mian leo ceist a thógáil faoi ábhar iompraíochta.  

(f) Pléitear rialacha scoile agus an chúis atá leo mar chuid de chlár tréadchúraim na scoile nó mar chuid den OSSP.  Pléitear fosta nóisean na fadfhulaingthe do dhaoine eile, féinsmacht, cothrom na Féinne agus prionsabail an cheartais nádúrtha mar chuid den chlár Oideachas Reiligiúnach sa scoil.

 (g) Pléitear saincheisteanna amhail Bulaíocht, Ciníochas, Gnéasachas, Ciapadh, Foréigean, Mí-úsáid Substaintí leis an daltaí le linn a gcuid ama sa scoil againn, trí úsáid a bhaint as reachtaíocht reatha, cúrsaí reatha agus cainteoirí seachtracha. Déantar é sin le cuidiú le daltaí tuiscint níos fearr bheith acu ar na saincheisteanna sin ionas go dtig leo a smaointeoireacht, a dtuiscint agus a ngníomhartha a bhunú ar eolas fíorasach atá ag teacht leis na luachanna a dtaobhaítear leo sa scoil.

(h) Leagann polasaí Frithbhulaíochta na scoile, atá foilsithe ar an suíomh idirlín agus a bhfuil leagan achomair de ar fáil i nDialann na nDaltaí, leagann sé amach na céimeanna ghlactar maidir le sárú líomhnaithe an pholasaí.  Gach bliain bíonn Seachtain Feasacht Cairdis againn, a dhíríonn an pobal scoile ar iompar dearfach a chur chun cinn.  

Daltaí le Riachtanais Speisialta Oideachais

Ba chóir do mhúinteoirí ábhair, múinteoirí acmhainne agus cúntóirí riachtanais speisialta a sheiceáil go gcuirtear caighdeáin agus rialacha in iúl ar dhóigh a thuigfidh daltaí le riachtanas speisialta oideachais. Caithfear an tuiscint sin a sheiceáil ó am go chéile mar a mbíonn dalta le riachtanais speisialta á iompar féin ar dhóigh a mheasfaí a bheith ina shárú ar na rialacha. Amanna beidh tacaíocht de dhíth ar mhúinteoirí a thuigbheáil cén dóigh is fearr chun cuidiú le dalta le riachtanais speisialta oideachais cloí leis na caighdeáin iompraíochta agus na súilíochtaí atá ag an scoil.

Luaíochtaí

I gColáiste Oiriall úsáideann múinteoirí na modhanna seo a leanas chun a seasamh leis an chód iompraíochta a chúiteamh le daltaí:

•    An dalta a mholadh ó bhéal go príobháideach
•    Ráiteas dearfach i leith an dalta a thabhairt don oide nó don cheann bhliana
•    An dalta  mholadh ó bhéal ag an tionól nó ar an idirchum
•    Ról ceannaireacht a thabhairt do dhaltaí mar chinnire nó mar bhall de Chomhairle na nDaltaí
•    Turas ranga bainteach leis an churaclam
•    Nóta gairid, dearfach nó scairt ghutháin chuig tuismitheoirí
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a chur ar taispeáint ar na cláir fógraí sna seomraí ranga agus sna dorchlaí.  
•    Obair dhalta a chur ar taispeáint ar fud na scoile
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a aibhsiú i nuachtlitir na scoile nó ar chomharthaíocht dhigiteach
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a aibhsiú ar shuíomh idirlín na scoile nó i nuachtán áitiúil

Daltaí le Riachtanais Speisialta Oideachais

Ba chóir go nglacfaí san áireamh a stíleanna ar leith foghlama nuair atáthar ag bronnadh duaiseanna ar dhaltaí le riachtanais speisialta oideachais. Do gach dalta agus go speisialta don té a bhfuil deacrachtaí foghlama aige, is mó an tionchar a bheidh ag luaíocht nuair a cheanglaítear í go dlúth ó thaobh ama de leis an iompar atáthar a mholadh.

Straitéisí agus Smachtbhannaí

Is í is feidhm do na straitéisí agus do na smachtbhannaí seo athrú a thabhairt in iompar. Cuidíonn siad le daltaí a fhoghlaim go bhfuil a n-iompar doghlactha agus a fhoghlaim chun freagracht a ghlacadh as a n-iompar.

Úsáidtear na straitéisí agus na smachtbhannaí seo a leanas ionas go dtuigfidh ár gcuid daltaí go bhfuil roghanna acu faoina n-iompar féin agus go mbíonn iarmhairtí ag dul le gach rogha.
Tá siad céimnithe ionas go nglactar san áireamh cineál an teagmhais, an cás a ba chúis leis an teagmhas agus go gcuirtear iad i bhfeidhm ag foireann na scoile de réir ár gcórais atreoraithe.

•    Cur i gcuimhne nó rabhadh don dalta
•    Agallamh nó plé leis an dalta a chur in iúl an iompair a bhfuiltear ag súil leis
•    Leagan amach na suíochán a athrú nó suíochán an dalta a bhogadh
•    Ag comhlíonadh tasc éigin úsáideach sa scoil
•    Tasc breise oibre oiriúnach a thabhairt
•    Dalta le teacht chuig an mhúinteoir roimh am scoile nó ag am sosa leis an obair déanta agus/nó leithscéal
•    Nóta i nDialann an Dalta
•    Fíneáil le costas deisiúcháin nó athchuir a chlúdach
•    Pribhléid a bhaint
•    Fionraíocht – fógra 24 uair
•    Comhairliú leis an Oide Ranga
•    Glaoch gutháin ar thuismitheoirí
•    An dalta a thógáil ar shiúl ó láthair an teagmhais ach é go fóill faoi mhaoirseacht

Áirítear na rudaí seo a leanas i measc straitéisí agus smachtbhannaí as míghníomhartha níos tromchúisí nó as sáruithe leanúnacha ár gcóid iompraíochta. Ní gá gur san ord a liostaítear iad seo is féidir a gcur i bhfeidhm:

•    Píosa obair scríofa a thabhairt don dalta le déanamh ina gcaithfidh siad a thaispeáint i scríbhinn an riail/na rialacha a sháraigh siad, an tionchar a bhí ag an sárú sin orthu féin agus ar bhaill eile de phobal na scoile agus mar is féidir leo a chinntiú nach dtarlóidh an t-iompar céanna arís.
•    Tarraingt siar ón rang
•    Bileog Litearthachta go speisialta i gcás daltaí sóisearacha
•    Géibheann Gairid
•    Géibheann Fada
•    Tuairisc Sheachtainiúil
•    Conradh idir an scoil, an dalta agus tuismitheoir
•    Dalta a atreorú chuig Oide / Ceann Bliana/ Príomhoide Tánaisteach/Príomhoide
•    Glaoch Gutháin chuig tuismitheoirí
•    Litir fhoirmiúil abhaile
•    Cruinniú le tuismitheoirí
•    Fionraíocht ón scoil (féach Polasaí Fionraí agus Díbeartha)

Sainmhínítear géibheann gairid nó géibheann am lóin mar thréimhse géibhinn uair a chloig le linn am lóin ar an lá go mbíonn am lóin sínte ann. Sainmhínítear géibheann fada nó géibheann tráthnóna mar thréimhse géibhinn 2 ½ uair i ndiaidh am scoile ar an Aoine.

Atreorú
Is é bunphrionsabal an chórais atreoraithe mar is airde suas an dréimire a chaithfear déileáil le teagmhas, mar is tromchúisí a mheastar é bheith. Baineann dréimire an atreoraithe le gach ball foirne i gcur i bhfeidhm an Chóid Iompraíochta ar dhóigh laethúil phraiticiúil.  Tugann sin úinéireacht an pholasaí do gach ball foirne agus is cuí go raibh baint acu leis agus iad a chur i bhfeidhm ar bhonn leanúnach.  

Má tá fadhb ag dalta atá ag cur lena místuaim i leith an Chóid Iompraíochta ansin is féidir na hatreoraithe seo a leanas a dhéanamh:

•    Atreorú chuig an Cheann Bhliana
•    Atreorú chuig an Príomhoide Tánaisteach
•    Atreorú chuig an Príomhoide
•    Atreorú chuig an Chomhairleoir Treorach
•    Atreorú chuig síceolaí le haghaidh tástála agus/nó cuidiú i mbunathrú iompraíochta

Céim 1: Múinteoir an Ábhair

Is é múinteoir an ábhair an chéad fhoinse chuidithe do dhaltaí.  Mar cheannaire léinn agus mar dhuine a bhfuil caidreamh iontaoibh bunaithe aige, beidh tionchar láidir ag an mhúinteoir ábhair ar dhaltaí.  Tá freagracht ar gach múinteoir iompar a bhainistiú ina seomra féin agus déileálfaidh siad le gnáth-theagmhais mhí-iompair trí straitéisí bainistíocht ranga. Tabharfaidh an tOide Ranga comhairle agus treoir don dalta go ndéanfaidh sé machnamh ar iompraíocht chlaonaíoch le súil go n-athróidh sé i dtreo iompraíocht níos dearfaí.  Ba chóir déileáil le coireann níos tromchúisí faoi Chéim 2 den chóras atreoraithe s’againn.

Céim 2: An Ceann Bliana

Tugtar múinteoir do gach Bliainghrúpa a bhfuil freagracht ar leith aige/aici astu.  Tá ról tréadchúraim agus smachta le himirt aige/aici leis na grúpaí ranga atá sa bhliainghrúpa sin.  

Céim 3: An Príomhoide Tánaisteach nó an Príomhoide

Daltaí nár tháinig an bunathrú iompraíochta inmhianaithe orthu ainneoin míle dícheall na scoile atreoróidh an Ceann Bliana iad chuig an Phríomhoide Tánaisteach nó chuig an Phríomhoide.  Má chinneann an Príomhoide Tánaisteach nó an Príomhoide gur ábhar fionraí é an t-iompar leanfar de na nósanna imeachta inár bpolasaí ar fhionraíocht agus ar dhíbirt.

Coinnítear comhaid daltaí sa phríomhoifig.  Comhdaítear conarthaí agus tuairiscí seachtainiúla, faoi mar a dhéantar le litreacha a cuireadh abhaile agus ábhar comhráite gutháin agus cruinnithe le tuismitheoirí a bhaineann le smachtbhannaí agus le hidirghabhálacha

Straitéisí a bhaineann le sáruithe leanúnacha den Chód Iompair
1.    Ar chomhairle an Cheannasaí Bliana seolfar dalta os comhair an Choiste Iompair agus Leasa chun moltaí agus comhairle a chur faoi bhráid an dalta.
2.    Beidh cásanna ann go mbainfear leas as géibheann, tarraingt siar pribhléidí nó tarraingt siar as an rang nó an Tuairisc Sheachtainiúil nó Conradh chun freagracht agus dearcadh dalta a fheabhsú m.s. drochphoncúlacht, droch-iompar ar pháirc imeartha, obair bhaile mhíshásúil agus a leithéad.
3.    Mura mbíonn an t-éide scoile a chaitheamh mar is ceart ag dalta ba cheart go mbeadh nóta mínithe sínithe ag tuismitheoir/caomhnóir sa Dialann Scoile. Má tharlaíonn sé faoi thrí, cuirfear pionós cuí i bhfeidhm agus cuirfear scéal chuig na tuismitheoirí/caomhnóirí. Tógfar ar feadh tamaill bhig seaicéid, cótaí agus geansaithe nach bhfuil mar chuid den éide scoile.
4.    Má sharaíonn dalta riail na Gaeilge cuirfear é i ngéibheann gairid. I gcás dalta a sháraíonn an riail arís agus arís eile cuirfear an dalta i ngéibheann fada nó faoi dheireadh ar fionraí.
5.    Iarrfar ar dhaltaí a bheirtear orthu ag úsáid fón poca nó fón poca a bheith ina seilbh acu ar áitreabh na scoile nó mórthimpeall na scoile le linn an lae scoile é a thabhairt suas ar feadh tréimhse seachtaine. Má sháraíonn an dalta an riail arís tógfar an fón ar feadh tréimhse coicíse.
6.    Feidhmeoidh an Príomhoide lasmuigh den phróiseas seo ar mhaithe le haire agus sábháilteacht na ndaltaí agus na foirne más gá.
7.    Is faoin Choiste Iompair agus Leasa a bheas sé i ndeireadh ama an cinneadh a dhéanamh an bhfuil an scoil muiníneach go leor as caighdeán iompair dalta chun é a ghlacadh ar thuras scoile, go speisialta ar thuras scoile thar oíche.
8.    Tá sé d’údarás ag an Phríomhoide dalta a chur ar fionraí más gá a leithéad.
9.    Ina dhiaidh sin má leanann an droch-iompar is féidir go gcuirfear cás an dalta os comhair an Bhoird Bhainistíochta nó fiú os comhair Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin.
10.    Is féidir leis an Bhord Bainistiochta moladh a chur ar aghaidh chuig Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin duine a dhíbirt as an scoil go buan má bhíonn iompar dalta ag cur bac leanúnach le teagasc agus foghlaim nó más sárú tromchúiseach den Chód Iompair atá ann
11.    Déantar gach eachtra a thaifeadadh go leictreonach ar Chóras Smachta na Scoile.
12.    Coinníonn an scoil an ceart dalta a tharraingt siar ó imeachtaí seach-churaclaim nó ó phribhléidí eile de rogha na scoile má sháraíonn sé rialacha scoile nó rialacháin scoile agus is féidir go mbeidh páirt-aisíocaíocht táillí i gceist ó am go ham.

Córas Céimnithe do mhionchionta
Níos mó ná 3 mhionchion, 3 thuairisc nó 3 Bhileog Litearthachta

Géibheann Am Lóin

Níos mó ná 3 Gheibheann Am Lóin

Géibheann Fada

Níos mó ná 3 Ghéibheann Fada

Fionraí

Cur i bhfeidhm

Tá leagan achomair den Chód Iompraíochta ina nDialann Scoile ag daltaí atá cláraithe leis an scoil. Foilsítear an Cód ina iomlán ar shuíomh idirlín na scoile agus tá sé ar fáil ón scoil ach a iarraidh.  Tá cóip den Chód ag gach ball foirne ina Lámhleabhar Múinteoirí. Ag tús gach bliana pléitear an Cód Iompraíochta le gach rang go mion.  Déantar é sin le deis a thabhairt do dhaltaí smaoineamh faoi agus labhairt ar chúrsaí iompair, foghlama agus rialacha ionas go dtuigfidh siad cad é a chiallaíonn an Cód Iompraíochta dóibh. Ag tús na scoilbhliana pléitear príomhghnéithe chur i bhfeidhm an chóid leis na múinteoirí.  Déantar é sin le leanúnachas cleachtais a chinntiú.

Cuireadh an Cód Iompraíochta seo le chéile i gcomhar le Tuismitheoirí, Daltaí, Foireann agus Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.  Déantar monatóireacht ar an chód ar bhonn rialta.  Pléitear gnéithe den chód go foirmiúil ag chruinnithe Ceanna Bliana, Foirne, Ranna agus Coiste.  Spreagtar múinteoirí chun ábhair imní agus moltaí a chur in iúl don fhoireann tréadchúraim.

NÓSANNA IMEACHTA FIONRAÍOCHTA AGUS DÍBEARTHA

1.    Ráiteas Polasaí
1.1.    Baineann an polasaí fionraíochta agus díbeartha le gach scoil atá faoi choimirce Bhord Oideachais agus Oiliúna (BOO) an Chabháin agus Mhuineacháin.

2.    Creat Dlíthiúil
2.1.    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin an dualgas atá ar scoileanna faoina smacht a bpolasaí a fhoilsiú i dtaca le hiontráil agus rannpháirtíocht sa scoil, lena n-áirítear polasaí na scoile mar a bhaineann sé le díbirt agus fionraíocht scoláirí de bhun Alt 15 (d) den Acht Oideachais 1998 agus Alt 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000.  Sonraíonn Cód Iompraíochta Choláiste Oiriall:
•    Na caighdeáin iompair lena gcloífidh gach scoláire a bhíonn ag freastal ar an scoil
•    Na céimeanna is féidir a ghlacadh nuair a theipeann ar scoláire nó nuair a dhiúltaíonn sé cloí leis na caighdeáin sin
•    Na nósanna imeachta atá le leanúint sula gcuirfear scoláire ar fionraí nó sula ndíbreofar as an scoil é
•    Na cúinsí faoina mbainfear ar shiúl fionraíocht a tugadh do scoláire
•    Na nósanna imeachta atá le leanúint chun neamhláithreacht scoláire ón scoil a chur in iúl.
2.2.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall leis seo gur ullmhaíodh a Chód Iompraíochta de réir na dtreoirlínte a d’eisigh an Bord Leasa Oideachais, 2008.  Tagraíonn an Cód Iompraíochta do na nithe seo a leanas:
•    Na caighdeáin iompair a bhfuiltear ag súil leo sa scoil
•    An plean chun dea-iompair a chur chun cinn
•    Na bealaí ina bhfreagraíonn scoil d’iompar doghlactha
•    An plean chun an Cód Iompraíochta a chur i bhfeidhm
•    Nósanna imeachta na scoile i dtaca le fionraíocht agus díbirt
2.3.    Aithníonn Coláiste Oiriall an Ceart chun Achomhairc de bhun Alt 29 den Acht Oideachais
2.4.    I dtaca leis an Bhord Leasa Oideachais a chur ar an eolas, dearbhaíonn Coláiste Oiriall a cheanglas reachtúil de bhun Alt 21 (4)(a) den Acht Oideachais (Leas).
2.5.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall go bhfuil na sonraí a bhailítear maidir le scoláirí agus tuismitheoirí ag teacht leis na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003.

3    Fionraíocht
3.1    Tá an t-údarás ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall scoláire a chur ar fionraí.  Faoi Alt 44 (11(a)) den Acht um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013, rinne BOO an Chabháin agus Mhuineacháin an t-údarás seo a chineachadh ar Bhoird Bhainistíochta gach ceann de na scoileanna faoina riail.
3.2    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur féidir le Boird Bhainistíochta Choláiste Oiriall an t-údarás seo a tharmligean chuig Príomhoide Choláiste Oiriall.  Ba chóir don Bhord Bainistíochta socrú foirmiúil tarmligthe a dhéanamh ag cur san áireamh fhorálacha an Achta um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013.
3.3    Aithníonn Coláiste Oiriall nach bhfuil san fhionraíocht ach straitéis amháin laistigh de Chód Iompraíochta Choláiste Oiriall mar fhreagra ar iompar mí-oiriúnach.
3.4.    Aithníonn Coláiste Oiriall nuair a bhíonn triail bainte as gach straitéis eile, go dtugann an fhionraíocht am do scoláire machnamh ar a n-iompar, freagracht as a n-iompar a aithint agus a ghlacadh, agus a thuiscint gur gá go n-athródh an t-iompar.  Oibríonn Coláiste Oiriall go dlúth le tuismitheoirí chun cuidiú le scoláire atá ar fionraí teacht ar ais isteach i bpobal na scoile gan deacracht.
3.5.    Aithníonn Coláiste Oiriall gur chóir go mba fhreagra cuí é an fhionraíocht ar an iompar atá ag déanamh imní dóibh.  Is ar chúinsí tromchúiseacha ba chóir an cinneadh a dhéanamh scoláire a chur ar fionraí, leithéidí:
•    Bhí tionchar fíordhochrach ag iompar an scoláire ar oideachas scoláirí eile.
•    Is geall le bagairt ar an tsábháilteacht an scoláire leanúint ar aghaidh ar scoil ag an am seo.
•    Tá an scoláire freagrach as dochar mór a dhéanamh do shealúchas.
•    Sáraíonn an scoláire an Cód Iompraíochta (de réir dhiscréid an Phríomhoide.)
3.6.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall go gcaithfear gach fionraíocht a chur in iúl do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
3.7.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall gur chóir cásanna fionraíochta a fhógairt don Bhord Leasa Oideachais faoi na tosca seo a leanas:
•    Nuair a bhíonn an tréimhse fionraíochta le haghaidh 6 lá scoile as a chéile nó níos mó.
•    Nuair a bhíonn líon comhiomlán na laethanta ina mbíonn scoláire ar fionraí /as láthair in aon scoilbhliain amháin oiread agus 20 lá nó níos mó.
3.8.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall gur féidir fionraíocht a chur i bhfeidhm i ndiaidh na fachtóirí seo a leanas a mheabhrú:
•    Cineál agus tromchúis an iompair
•    Éifeacht agus comhthéacs an iompair
•    Na cineálacha idirghabhála a triaileadh go dáta
•    Gur cuireadh i bhfeidhm agus gur taifeadadh i ndoiciméad gach rogha smachta faoi Chód Iompraíochta Choláiste Oiriall
•    Gur taifeadadh gach gníomh /cinneadh a rinneadh agus gur cóipeáladh gach comhfhreagras
•    Rinneadh plé leis an scoláire agus tuismitheoir(í) i dtaca leis an iompar ar leith a mheasann an scoil bheith doghlactha, agus arbh fhéidir go dtiocfadh fionraí dá bharr.
3.9.    Dearbhaíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall gur féidir go gcuirfí scoláirí atá ag freastal ar Choláiste Oiriall ar fionraí ar na cúiseanna seo a leanas go dtí go mbíonn fiosrúchán ann agus /nó plé le tuismitheoirí. Níl an liosta seo uileghabhálach:
•    As mí-iompar tromchúiseach
•    As leibhéal doghlactha mí-iompar leantach
•    As bulaíocht, iompar maslach, ionsaitheach nó foréigneach i leith daoine eile  bíodh sin ina bpearsa, le fón póca nó trí mheán sóisialta nó ar aon mhodh leictreonach eile; sa scoil, nó nuair a bhíonn an té inaitheanta leis an scoil
•    As alcól agus /nó drugaí mídhleathacha a sholáthar /a bheith ina sheilbh /a úsáid
•    As airm /ábhair ghuaiseacha a sholáthar /a bheith ina sheilbh /a úsáid
•    As iompar a d’fheadfadh bheith ina ábhar contúirte dó féin nó do dhaoine eile
•    As iompar ciníoch /ábhar ciníoch a sholáthar /ábhar ciníoch a úsáid
•    As iompar atá contrártha do théarmaí an Achta um Stádas Comhionann, 2000
•    As ciapadh gnéasach agus /nó ábhar pornagrafach bheith ina sheilbh /a sholáthar /a úsáid.
3.10.    Aithníonn Coláiste Oiriall gur féidir le teagmhas amháin mí-iompar tromchúiseach bheith ina chúis le fionraíocht.  Ar na húdair sin is féidir go mbraithfí láithreacht leantach an scoláire sa scoil ag an am bheith ina bagairt thromchúiseach ar shábháilteacht nó leas scoláirí, baill foirne na scoile nó aon duine eile.
3.11.    Is féidir scoláire a chur ar fionraí le linn scrúdú stáit agus is cóir de ghnáth go gceadódh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a leithéid d’fhionraíocht. Níor chóir an cineál sin fionraíochta a úsáid ach amháin mar a bhfuil:  
•    Bagairt ar dhea-ord i láimhseáil an scrúdaithe
•    Bagairt ar shábháilteacht nó leas scoláirí eile agus pearsanra
•    Bagairt ar cheart scoláirí eile chun a scrúdú a dhéanamh in atmaisféar suaimhneach.
3.12.    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur féidir go gcinnfeadh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall, mar chuid de pholasaí na scoile ar smachtbhannaí agus i ndiaidh próiseas comhairliúcháin leis an Phríomhoide, tuismitheoirí, múinteoirí agus scoláirí, go dtabhaíonn iompar ainmnithe ar leith fionraíocht mar smachtbhanna. Ní lúide dá chionn sin an dualgas go leanfaí próiseas chuí agus nósanna cothroma imeachta i ngach cás.

4.     Cineálacha fionraíochta atá mí-oiriúnach
•    Fionraíocht ar bhonn atrátha.  Níor chóir scoláire a chur ar fionraí arís go gairid i ndiaidh dóibh filleadh ar Choláiste Oiriall ach amháin má théann siad i gceann mí-iompar tromchúiseach a thuilleann fionraíocht, go leantar go hiomlán de nósanna imeachta cothroma agus gurb ionann an caighdeán a chuirtear i bhfeidhm le linn an t-iompar a mheas agus an caighdeán a chuirfí i bhfeidhm i leith iompar scoláire ar bith eile.
•    Fionraíocht neamhfhoirmiúil / gan admháil.  Fionraíocht is ea é ma chuirtear scoláire amach ar feadh cuid den lá scoile mar smachtbhanna.
•    Fionraíocht neamhshonraithe.  Níor chóir scoláirí a chur ar fionraí ar feadh tréimhsí éiginnte.  Mheasfaí a leithéid sin d’fhionraíocht ina díbirt de-facto.

5.    Nósanna Imeachta i dtaca le Fionraíocht
5.1.        Dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin go bhfuil ceangal ar Choláiste     Oiriall nósanna cothroma imeachta a leanúint agus iad ag brath scoláire a chur ar     fionraí. Ba chóir don scoil cloí leis na nósanna imeachta seo a leanas:
•    Ba chóir go n-inseofaí don scoláire agus do thuismitheoir(í) faoin ghearán
•    Ba chóir deis a thabhairt don scoláire agus do thuismitheoir(í) freagra a thabhairt
•    Sa chás go mbíonn fionraíocht ‘láithreach’ ann, ba chóir réamhfhiosrúchán a dhéanamh leis an chás a dhéanamh do ghearradh na fionraíochta.  Caithfear tuismitheoirí a chur ar an eolas agus socrú a dhéanamh chun an scoláire a bhailiú ón scoil.  Caithfidh an scoil aird chuí a thabhairt ar a dualgas cúraim i leith an scoláire.  
5.2.    Níor chóir scoláire a chur ar fionraí ar feadh níos mó ná 3 lá ach amháin faoi dhálaí eisceachtúla.  Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall treoir a thabhairt don Phríomhoide i dtaca leis na cineálacha cúinsí faoina gceadófaí fionraíocht is faide ná 3 lá.  Má táthar ag moladh fionraíocht níos faide ná 3 lá ba chóir an cheist a chur faoi bhráid an Bhoird Bhainistíochta lena bhreathnú.  Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin áfach, go mb’fhéidir gur mhaith le Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall údarás a thabhairt don Phríomhoide fionraíocht suas le 5 lá a ghearradh sa chás nach féidir cruinniú de chuid an Bhoird a ghairm in am caoithiúil.  
5.3.    Dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur chóir do Bhoird Bhainistíochta Choláiste Oiriall athbhreithniú foirmiúil a dhéanamh ar aon mholadh chun scoláire a chur ar fionraí nuair a chiallódh an fhionraíocht sin go mbeadh an líon laethanta a bheadh an scoláire ar fionraí san aon scoilbhliain amháin chomh hard le 20 lá nó níos mó.  Tá aon fhionraíocht den sórt sin faoi réir achomhairc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998.

6.    An Fhionraíocht a chur i bhfeidhm
6.1.    Ba chóir do Phríomhoide Choláiste Oiriall cinneadh na fionraíochta a fhógairt do na Tuismitheoirí agus don scoláire i scríbhinn.  Dearbhóidh an litir sin:
•    Tréimhse na fionraíochta agus na dátaí ag a dtosóidh agus a gcríochnóidh an fhionraíocht.  
•    Na cúiseanna leis an fhionraíocht.
•    Aon chlár staidéir atá le leanúint.
•    Na socruithe maidir le filleadh chun na scoile, lena n-áirítear aon cheangaltas a ghlacfaidh an scoláire agus na tuismitheoirí orthu féin nó aon ghealltanas a dhéanfaidh siad.
•    An bun le haghaidh achomhairc chuig Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
•    An bun le haghaidh achomhairc chuig BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.
6.2.    Sa chás nach n-aontaíonn na Tuismitheoirí bualadh leis an Phríomhoide, dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin go seasfaidh fógra scríofa mar fhógra chun fionraíocht a ghearradh.  
6.3.    Is féidir fionraíocht a chur ar ceal má shocraíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall an fhionraíocht a bhaint ar aon chúis.

7.    Achomharc ar an bhfionraíocht os comhair an Bhoird Bhainistíochta
7.1.    Nuair a bhíonn an líon iomlán laethanta a raibh an scoláire ar fionraí sa scoilbhliain reatha chomh hard le 20 lá, is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a achomharc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998.
7.2.    Ba chóir a chur in iúl do thuismitheoirí agus don scoláire go bhfuil ceart achomhairc acu chuig BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.
7.3.    Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin, is féidir leis na tuismitheoirí agus leis an scoláire achomharc a dhéanamh os comhair Rúnaí Ginearálta an Roinn Oideachais agus Eolaíochta.  

8.    Nósanna imeachta i ndáil le hAchomharc ar Fhionraíocht
8.1.    Ar chomhfhreagras scríofa a fháil a bhaineann leis an achomharc ar fhionraíocht, ba chóir don Phríomhoide:
•    A chur in iúl don scoláire agus do na tuismitheoirí/caomhnóirí i scríbhinn go bhfuil cruinniú an Bhoird Bhainistíochta socraithe leis an achomharc ar fhionraíocht a mheas
•    A chinntiú go mbíonn taifid scríofa ag na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó an scoláire atá 18 nó os a chionn de (a) an líomhain, (b) an fiosrúchán, (c) fógra scríofa den chúis a bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta an fhionraíocht atá curtha a mheas.
•    Na taifid chuimsitheacha chéanna a sholáthar don Bhord agus a tugadh do na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn.
•    Scéala a chur chuig na tuismitheoirí/caomhnóirí/scoláire atá os cionn 18 in am is i dtráth de dháta na héisteachta leis an Bhord Bainistíochta agus cuireadh a chur orthu chuig an éisteacht sin.
•    A chur in iúl do na tuismitheoirí/caomhnóirí/scoláire atá os cionn 18 gur féidir leo aighneacht scríofa a chur faoi bhráid an Bhoird Bhainistíochta.
8.2.    Tá sé de fhreagracht ar Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall an chéad fhiosrúchán a athbhreithniú agus a dheimhniú dó féin gur cuireadh an fiosrúchán i gcrích mar is cóir agus de réir nósanna imeachta cothroma.
8.3.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a athbhreithniú féin a dhéanamh ar an cháipéisíocht agus ar chúinsí uilig an cháis.
8.4.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a chinntiú maidir le haon duine a raibh baint acu le cúinsí na fionraíochta nach mbíonn páirt acu i bplé an Bhoird.
8.5.    Nuair a chinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall achomharc ar fhionraíocht do scoláire a mheas, ní mór dó éisteacht a thionól agus ba chóir an cruinniú sin a reáchtáil de réir nósanna imeachta an Bhoird.
8.6.    Is féidir le duine eile na tuismitheoirí/caomhnóirí a thionlacan chuig an gcruinniú.  De réir nádúr éisteachtaí achomhairc ní bhíonn ionadaíocht dhlíthiúil ag teastáil.  Ba chóir a chur in iúl i scríbhinn do Rúnaí an Bhoird cé a bheidh ag freastal ar an chruinniú seo ar a laghad dhá lá sula mbíonn an cruinniú ar siúl.
8.7.    Ag tús an chruinnithe fiafróidh an Cathaoirleach cé acu atá coimhlint leasa ag aon bhall i ndáil leis an gceist atá an Bord a mheas. Nuair a mheasann an Bord go bhfuil coimhlint leasa ann, imeoidh aon bhall atá i gceist amach ón gcruinniú.
8.8.    Ag an chruinniú cuirfidh an Príomhoide agus na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn araon a gcás, faoi bhráid an Bhoird i láthair a cheile agus beidh siad ar fáil chun ceisteanna a fhreagairt ó Bhaill den Bhord.  Ba chóir ceada thabhairt do gach páirtí fianaise an pháirtí eile a cheistiú.  Ba chóir na ceisteanna a chur ar an Chathaoirleach ag deireadh na gcur i láthair.
8.9.    Nuair a bheidh a gcás déanta ag an Phríomhoide agus na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn, imeoidh siad sin ón gcruinniú.
8.10.    Nuair a bheidh cluas le héisteacht tugtha don dá thaobh ba chóir don Bhord a chinntiú nach mbíonn an Príomhoide ná na Tuismitheoirí i láthair le haghaidh breithniú an Bhoird.  
8.11.    Más amhlaidh go mbíonn comhairle ghairmiúil an Phríomhoide de dhíth ar an Bhord, is féidir cuireadh a thabhairt don Phríomhoide teacht isteach arís chuig an chruinniú ar feadh seal don chúis sin amháin.   Nuair a bhíonn an Príomhoide i láthair ní bheidh aon phlé ar thuillteanais an cháis atáthar a mheas.
8.12.    Le linn na héisteachta ní mór don Bhord a bheith aireach a chinntiú i rith an ama go gcloíonn siad lena neamhchlaontacht i leith an Phríomhoide agus na dtuismitheoirí/caomhnóirí, nó an scoláire atá 18 nó os a chionn.  
8.13.    Agus iad ag éisteacht le hachomharc agus ag tabhairt breith air beidh aird chuí ag an Bhord do:
(a)    nádúr, scála agus marthanacht aon iompair a maítear ina leith gurb é a ba chionsiocair, nó a chuir, leis an gcinneadh a rinne an Bord nó a rinneadh ar son an Bhoird,  
(b)    réasúntacht aon iarrachtaí a rinne an scoil le cur ar chumas an scoláire a mbaineann an t-achomharc leis (an ‘scoláire i gceist’) páirt a ghlacadh san oideachas agus tairbhe a bhaint as,
(c)    leasa oideachasúla an scoláire i gceist agus an inmhianaitheacht  go gcuirfí ar chumas an scoláire chomh fada agus is féidir páirt a ghlacadh in oideachas lena c(h)uid piaraí agus tairbhe a bhaint as,
(d)    leasa oideachasúla scoláirí eile na scoile, agus soláthar éifeachtach an oideachais dóibh, agus timpeallacht a chaomhnú sa seomra ranga agus sa scoil a chabhraíonn leis an bhfoghlaim i measc scoláirí na scoile agus a chinntíonn leanúnachas teagaisc a bheith á sholáthar do scoláirí in aon seomra agus sa scoil atá i gceist,
(e)    sábháilteacht, sláinte agus leas múinteoirí, scoláirí agus foireann na scoile,
(f)    cód an iompair faoi réir rannóg 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000 agus beartais ábhartha eile na scoile agus —
(i) i gcás an chóid iompair sin, an méid a bhíonn sé ag comhlíonadh an rannáin 23 sin agus aon treoirlínte a eisíodh faoi fhorannóg (3) den rannán sin, agus
(ii) i gcás na mbeartas eile sin, an méid a chuirtear gach ceann acu i bhfeidhm, a chothaíonn siad cothroime rochtana agus rannpháirtíochta san oideachas agus a bhíonn siad ag feidhmiú de réir:
(I) aon achtachán dlí a leagann an dualgas ar scoileanna nó ar a mboird,
(II) aon treoirlínte nó beartais ábhartha de chuid an Aire,
(g)    na dualgais a chuirtear ar scoileanna nó ar a mboird ag nó faoi aon achtachán,
(h)    treoirlínte a eisíodh de bhun rannán 22(7) den Acht 2000, agus
(i)    a leithéidí eile ceisteanna a mheasann an Bord a bheith ábhartha.

9.    Breithniú an Bhoird Bhainistíochta agus gníomhartha tar éis na héisteachta
9.1.    I ndiaidh dóibh éisteacht leis na páirtithe bainteacha uilig tá sé de fhreagracht ar an Bhord cinneadh a dhéanamh cé acu atá bunús leis an líomhain nó nach bhfuil agus más smachtbhanna cuí agus cóir é an fhionraíocht atá curtha.  
9.2.    Nuair a bhíonn an Bord Bainistíochta den bharúil, tar éis dóibh gach gné den chás a mheá, gur chóir an scoláire a chur ar fionraí, tabharfaidh an Bord treoir do Phríomhoide na scoile cinneadh an Bhoird Bhainistíochta a chur in iúl do na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó don scoláire atá 18 nó os a chionn agus seasamh leis an chinneadh go gcuirtear fionraíocht scoile i bhfeidhm.

10.    Rannán 29 Achomharc in aghaidh Fionraíochta
10.1.    Nuair a shroicheann líon iomlán na laethanta a raibh an scoláire ar fionraí sa scoilbhliain reatha a oiread le 20 lá, is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire atá os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a achomharc faoi Rannán 29 den Acht Oideachais 1998.
10.2.    Ba chóir a gceart ar achomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin a thabhairt le fios do thuismitheoirí agus don scoláire.
10.3.    Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin, féadfaidh tuismitheoirí agus an scoláire achomharc eile a chur os comhair Rúnaí Ginearálta na Roinne Oideachais agus Scileanna.

11.    Díbirt
11.1.    Tá an t-údarás ag BOO an Chabháin agus Mhuineacháin scoláire a dhíbirt. Is féidir an t-údarás sin a chineachadh faoi Alt 44 (11(a)) den Acht um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013 chuig Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
11.2.    Ba chóir gur freagra cuí é an díbirt ar iompar an scoláire.  Admhaíonn Coláiste Oiriall gur céim an-tromchúiseach é scoláire a dhíbirt agus gur céim í nár chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall a ghlacadh ach amháin i gcásanna fíoreisceachtúla d’iompar doghlactha.  
11.3.    Dearbhaíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall go gcaithfidh Coláiste Oiriall céimeanna suntasacha a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt ar an mhí-iompar ar dtús chun díbirt a sheachaint.  
Áirítear i measc a leithéidí sin de bhearta:
•    Ag bualadh le tuismitheoirí agus le scoláirí féachaint le modhanna a aimsiú chun cuidiú leis an scoláire a chuid iompair a athrú.  
•    Ag déanamh cinnte de go dtuigeann an scoláire iarmhairtí féideartha a chuid iompair má leanann sé ar aghaidh.
•    Ag cinntiú gur triaileadh gach rogha fhéideartha eile.
•    Ag lorg cúnaimh ó na háisíneachtaí tacaíochta cuí, m.sh. an Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach, Seirbhísí Leasa Oideachais, Seirbhísí Meabhairshláinte do Leanaí agus d’Ógánaigh an FSS, an tSeirbhís Náisiúnta Tacaíochta Iompraíochta, JLO, NEPS, NCSE.  
11.4.    Éilíonn moladh chun scoláire a dhíbirt údair thromchúiseacha dá leithéid seo:   
•    Is cúis mhór chur isteach leanúnach é iompar an scoláire ar fhoghlaim daoine eile nó ar an phróiseas teagaisc
•    Is geall le bagairt shuntasach ar shábháilteacht agus ar leas daoine eile é an scoláire bheith i láthair sa scoil ar bhonn leantach
•    Tá an scoláire freagrach as damáiste tromchúiseach do mhaoin.
11.5.    Sula gcuimhnítear ar rogha na díbeartha caithfidh údaráis scoile bheith sásta gur baineadh triail as gach féidearthacht eile chun iompar an scoláire a athrú.  
11.6.    ‘Díbirt Uathoibríoch’
Is féidir le Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a chinneadh i gcomhairle leis an Phríomhoide, tuismitheoirí, múinteoirí agus scoláirí go mbeadh díbirt ‘uathoibríoch’ ann de thoradh iompraíocht ainmnithe ar leith.  Ní bhaineann sin den dualgas go leanfaí de phróis chuí agus de nós imeachta cothrom.
11.7.    ‘Díbirt ar an gcéad chion  nó ar chion aon uaire’
Is féidir go mbeidh cúinsí eisceachtúla ann ina gcinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall gur chóir scoláire a dhíbirt ar a chéad chion. I measc na gcineálacha iompraíochta a bhféadfaí a mholadh go ndíbreofaí scoláire mar gheall orthu as siocair sárú amháin ar an Chód Iompraíochta, d’áireofaí:
•    Bagairt thromchúiseach foréigin in aghaidh scoláire eile nó ball foirne
•    Foréigean iarbhír nó ionsaí fisiceach
•    Drugaí mídhleathacha a sholáthar do Scoláirí sa scoil
•    Ionsaí gnéasach

12.    Fachtóirí le Breathnú sula moltar scoláire a dhíbirt
12.1        Ba chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall na fachtóirí a leanas a ghlacadh san áireamh sula smaoineodh siad ar scoláire a dhíbirt:
•    Cineál agus dáiríreacht an iompair
•    Comhthéacs an iompair
•    Éifeacht an iompair
•    An idirghabháil a triaileadh cheana féin chun iompar an scoláire a athrú
•    Cé acu is freagra oiriúnach é an díbirt nó nach ea
•    Éifeacht fhéideartha na díbeartha
12.2        Níorbh fhóirsteanach an chéim í an díbirt dá leanann:
•    Drochfheidhmíocht acadúil
•    Drochthinreamh nó moille
•    Mionsáruithe ar an Chód Iompraíochta  

Aon iompar áfach, a bhíonn ina chur isteach leanúnach ar fhoghlaim nó a bhíonn contúirteach is féidir leis a bheith ina ábhar tromchúiseach. Ní mór iompar a scrúdú i gcomhthéacs chun an t-iompar é féin a thuiscint agus chun teacht ar an fhreagra nó an smachtbhanna is oiriúnaí.

13.    Nósanna Imeachta maidir le Díbirt
13.1.    Déanfar fiosrúchán mionsonraithe faoi stiúir an Phríomhoide.  Ba chóir don Phríomhoide a chinntiú nach bhfuil páirt ag duine ar bith san fhiosrúchán a raibh aon bhaint acu le dálaí an cháis.
13.2.    Ba chóir don Phríomhoide a chur in iúl don scoláire agus dá t(h)uismitheoirí faoi shonraí an tsáraithe líomhnaithe iompair, an dóigh a ndéanfar é a fhiosrú agus go bhféadfadh díbirt a theacht dá bharr.  Caithfidh an Príomhoide a chinntiú go dtugtar gach deis don scoláire agus do na tuismitheoirí freagra a thabhairt ar an ghearán go raibh mí-iompar tromchúiseach ann.   Ba chóir don Phríomhoide é sin a chur in iúl i scríbhinn le cinntiú go mbíonn taifead buan ag tuismitheoirí gur cuireadh ar an eolas iad.
13.3.    Ba chóir cruinniú a eagrú idir an scoláire agus a t(h)uismitheoirí agus Príomhoide Choláiste Oiriall sula gcuirtear smachtbhanna i bhfeidhm.
13.4.    Dá dteipfeadh ar scoláire agus ar a dtuismitheoir(í) teacht chuig cruinniú ba chóir don Phríomhoide scríobh chucu a chur in iúl dóibh:
•    Dáiríreacht an cháis
•    An tábhacht go ndéanfaí freastal ar athchruinniú
•    Mura n-éiríonn leis sin, an dualgas atá ar údaráis na scoile cinneadh a dhéanamh mar fhreagra ar an iompar mí-oiriúnach
•    gach comhfhreagras a choinneáil ar taifead
13.5.    Nuair a bhíonn barúil ag Príomhoide Choláiste Oiriall, bunaithe ar fhiosrúchán an mhí-iompair líomhnaithe, gur féidir go dtuilleann se díbirt, déanfaidh an Príomhoide moladh don Bhord breathnú ar dhíbirt i leith an cháis.
13.6.    Ba chóir don Phríomhoide:
•    A chur in iúl don scoláire agus do na tuismitheoirí i scríbhinn go bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta breathnú ar dhíbirt.
•    A chinntiú go mbíonn taifid scríofa ag na tuismitheoirí (a) den líomhain, (b) den fhiosrúchán, (c) den fhógra scríofa ar na cúinsí faoina bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta breathnú ar fhéidearthacht na díbeartha.
•    Na taifid chuimsitheacha chéanna a chur ar fáil don Bhord agus a thugtar don scoláire agus do na tuismitheoirí.
•    A thabhairt le fios do na tuismitheoirí go luath dáta na héisteachta leis an Bhord Bainistíochta agus cuireadh a thabhairt dóibh teacht chuig an éisteacht sin.
•    Comhairle a chur ar thuismitheoirí gur féidir leo aighneacht scríofa agus ó bhéal a dhéanamh don Bhord Bainistíochta.  
13.7.    Tá sé de fhreagracht ar Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall athbhreithniú a dhéanamh ar an fhiosrúchán tosaigh agus bheith sásta ann féin gur tugadh faoin fhiosrúchán mar is ceart de réir nósanna imeachta cothroma.  
13.8.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a athbhreithniú féin a dhéanamh ar an cháipéisíocht ar fad agus ar thosca uilig an cháis.
13.9    .    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a chinntiú nach bhfuil duine ar bith páirteach i     bplé an Bhoird a raibh aon bhaint aige le dálaí an cháis.
13.10    Nuair a chinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall ar scoláire a dhíbirt     caithfidh sé éisteacht a ghairm agus ba chóir an cruinniú sin a eagrú mar is ceart de     réir nósanna imeachta an Bhoird.  
13.11    Is féidir go ndéanfaí tuismitheoirí a thionlacan ag éisteacht an Bhoird ach, ós fóram tuata é, ní gnáthchleachtas é ionadaíocht dhlíthiúil bheith ann. Ba chóir a chur in iúl i scríbhinn do Rúnaí an Bhoird dhá lá roimh an chruinniú cé a bheas i láthair.
13.12    Ag tús an chruinnithe fiafróidh an Cathaoirleach cé acu atá coimhlint leasa ag aon bhall i leith na ceiste atá á breathnú ag an Bhord.  Nuair a mheasann an Bord go bhfuil coimhlint leasa ann, tarraingeoidh an ball /na baill sin siar ón chruinniú.
13.13    Ag an éisteacht, cuireann an Príomhoide agus na tuismitheoirí, nó scoláire 18 mbliana d’aois nó os a cionn, a gcás faoi bhráid an Bhoird i láthair a chéile agus beidh siad ar fáil chun ceisteanna a fhreagairt ó Bhaill an Bhoird. Ba chóir cead a bheith ag gach páirtí cuid fianaise an pháirtí eile a cheistiú.  Ba chóir ceisteanna a chur tríd an Chathaoirleach ag deireadh gach cuir i láthair.
13.14    Nuair a bhíonn a gcás déanta ag an Phríomhoide agus ag na Tuismitheoirí, tarraingeoidh siad siar ón chruinniú.
13.15    Má bhíonn comhairle ghairmiúil an Phríomhoide de dhíth ar an Bhord, is féidir a iarraidh ar an Phríomhoide teacht ar ais chuig an chruinniú ar feadh tamall gairid chuige sin.  Agus an Príomhoide i láthair, ní bheidh aon phlé ann ar thuillteanais an cháis atáthar a bhreathnú.
13.16    I rith na héisteachta caithfidh an Bord a chinntiú go mbíonn siad, agus go bhfeictear iad a bheith, neamhchlaonta mar a bhaineann se leis an Phríomhoide agus leis an scoláire.  Is féidir gur mhaith le Tuismitheoirí go ndéanfaí iad a thionlacan ag éisteachtaí agus ba chóir don Bhord sin a éascú de réir dea-chleachtais agus nósanna imeachta Boird.
13.17    Nuair a bhíonn éisteacht tugtha don dá thaobh ba chóir don Bhord a chinntiú nach mbíonn an Príomhoide ná na Tuismitheoirí i láthair do phlé an Bhoird.
13.18    Le linn dóibh díbirt atá molta a éisteacht agus a mheas beidh aird chuí ag an Bhord do:
(j)    nádúr, scála agus marthanacht aon iompair a maítear ina leith gurb é a ba chionsiocair, nó a chuir, leis an gcinneadh a rinne an Bord nó a rinneadh ar son an Bhoird,  
(k)    réasúntacht aon iarrachtaí a rinne an scoil le cur ar chumas an scoláire a mbaineann an t-achomharc leis (an ‘scoláire i gceist’) páirt a ghlacadh san oideachas agus tairbhe a bhaint as,
(l)    leasa oideachasúla an scoláire i gceist agus an inmhianaitheacht  go gcuirfí ar chumas an scoláire chomh fada agus is féidir páirt a ghlacadh in oideachas lena c(h)uid piaraí agus tairbhe a bhaint as,
(m)    leasa oideachasúla scoláirí eile na scoile, agus soláthar éifeachtach an oideachais dóibh, agus timpeallacht a chaomhnú sa seomra ranga agus sa scoil a chabhraíonn leis an bhfoghlaim i measc scoláirí na scoile agus a chinntíonn leanúnachas teagaisc a bheith á sholáthar do scoláirí in aon seomra agus sa scoil atá i gceist,
(n)    sábháilteacht, sláinte agus leas múinteoirí, scoláirí agus foireann na scoile,
(o)    cód an iompair faoi réir rannóg 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000 agus beartais ábhartha eile na scoile agus —
(i) i gcás an chóid iompair sin, an méid a bhíonn sé ag comhlíonadh an rannáin 23 sin agus aon treoirlínte a eisíodh faoi fhorannóg (3) den rannán sin, agus
(ii) i gcás na mbeartas eile sin, an méid a chuirtear gach ceann acu i bhfeidhm, a chothaíonn siad cothroime rochtana agus rannpháirtíochta san oideachas agus a bhíonn siad ag feidhmiú de réir:
(I) aon achtachán dlí a leagann an dualgas ar scoileanna nó ar a mboird,
(II) aon treoirlínte nó beartais ábhartha de chuid an Aire,
(p)    na dualgais a chuirtear ar scoileanna nó ar a mboird ag nó faoi aon achtachán,
(q)    treoirlínte a eisíodh de bhun rannán 22(7) den Acht 2000, agus
(r)    a leithéidí eile ceisteanna a mheasann an Bord a bheith ábhartha.

14    Plé agus gníomhartha an Bhoird Bhainistíochta i ndiaidh na héisteachta
14.1        Ar chluinstin ó na daoine go léir atá páirteach, tá sé de fhreagracht ar an Bhord cin    neadh a dhéanamh cé acu atá bunús leis an líomhain nó nach bhfuil agus más í an     díbirt an smachtbhanna is cuí.  
14.2    Nuair a bhíonn an Bord Bainistíochta den tuairim, agus fíricí uilig an cháis breathnaithe acu, gur chóir an scoláire a dhíbirt, caithfidh an Bord scéala a chur chuig an Oifigeach Leasa Oideachais (OLO) i scríbhinn faoina thuairim agus faoi na cúiseanna atá leis an tuairim sin de bhun Alt 24 (91) den Acht Oideachais (Leas), 2000.  Ba chóir don Bhord tagairt do nósanna imeachta tuairiscithe an Bhoird Náisiúnta Leasa Oideachais le haghaidh moltaí díbeartha.  
14.3    Ní féidir an scoláire a dhíbirt roimh imeacht 20 lá scoile ón dáta ar a bhfaigheann an tOifigeach Leasa Oideachais an fógra scríofa seo.
14.4    Ba chóir don Bhord Bainistíochta scéala scríofa a chur chuig na tuismitheoirí faoi chinneadh an phlé agus sa chás go bhfuil díbirt á mholadh acu, ba chóir a rá leis na tuismitheoirí go gcuirfidh an Bord Bainistíochta an tOifigeach Leasa Oideachais ar an eolas.

15    Comhairliúcháin a shocraíonn an tOifigeach Leasa Oideachais
15.1        Laistigh de 20 lá ón am a bhfaightear fógra ó Bhord Bainistíochta déanfaidh an      OLO gach iarracht fhéideartha comhairliúcháin ar leith bheith aige leis an         Phríomhoide, na tuismitheoirí agus an scoláire. Eagróidh an OLO cruinniú leis na     páirtithe sin. Díreoidh na comhráite sin ar shocruithe ailtéarnacha oideachais don     scoláire.
15.2        Go dtí go mbíonn na comhairliúcháin in 11.1 thart is féidir go measfadh an Bord     Bainistíochta go bhfuil sé iomchuí scoláire a chur ar fionraí le linn an ama sin.      Níor chóir smaoineamh air sin ach amháin nuair a mheastar go mbeadh láithreacht     leantach an scoláire ar scoil ina chur isteach mór ar fhoghlaim scoláirí eile nó ina     riosca ar shábháilteacht agus ar shláinte scoláirí nó baill foirne.

16    An Cinneadh ar Dhíbirt a dhearbhú
16.1    Nuair a bheidh an tréimhse 20 lá i ndiaidh fógra chuig an OLO istigh agus nuair atá an Bord Bainistíochta go fóill den bharúil gur chóir an scoláire a dhíbirt, ba chóir don Bhord Bainistíochta an cinneadh ar dhíbirt a dhearbhú go foirmiúil.  
16.2    Ba chóir a chur in iúl do thuismitheoirí láithreach go leanfar den díbirt anois. Caithfear a chur in iúl do Thuismitheoirí agus don scoláire faoina gceart achomhairc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.

17    Rannán 29 Achomharc in aghaidh Díbeartha
17.1        Is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire atá os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a     achomharc faoi Rannán 29 den Acht Oideachais 1998.
17.2        Ba chóir a gceart ar achomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin a     thabhairt le fios do thuismitheoirí agus don scoláire agus ba chóir an fhoirm     chaighdeánach a thabhairt dóibh trína dtaiscfí an t-achomharc sin.
17.3        Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus     Mhuineacháin, féadfaidh tuismitheoirí agus an scoláire achomharc eile a chur os     comhair Rúnaí Ginearálta na Roinne Oideachais agus Scileanna.

18    Athbhreithniú ar úsáid na Díbeartha
18.1    Ba chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall úsáid na díbeartha a     athbhreithniú sa scoil ag eatraimh thráthrialta

19    Cur i bhfeidhm agus Athbhreithniú Beartais
19.1        Beidh an Príomhoide agus Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall freagrach as an     bheartas seo a chur i bhfeidhm.
19.2        Déanfar an beartas seo a athbhreithniú go tréimhsiúil, i bhfianaise reachtaíocht     éiritheach agus Treoirlínte a eisítear ón Roinn Oideachais agus Scileanna ón uair a     fhaomhtar é go hoifigiúil ag Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus     Mhuineacháin agus ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

Clár Ábhar

1.    Scóip, Ceangal le misean, fís agus aidhmeanna na scoile, Réasúnaíocht, Spriocanna / Cuspóirí.
2.    Róil agus Freagrachtaí, Tuismitheoirí/Caomhnóirí, Múinteoirí, Baill eile Foirne, Bord Bainistíochta.
3.    RIALACHA SCOILE, Bímid ag súil leis, RIALACHA SCOILE MÍNITHE, go dtagann tú ar scoil gach lá agus in am.
4.    Go dtagann tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar, go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin agus go dtuairisceoidh tú aon dochar taismeach a dhéanann tú nó a fheiceann tú.  
5.    Go ndéanann tú do dhícheall sa seomra ranga agus le do chuid obair baile.
6.    Go dtig tú ar scoil ullmhaithe mar is ceart don lá scoile, go n-iompraíonn tú tú féin mar is ceart ar fud na scoile.
7.    Bearta coisctheacha
8.    Scoláirí a bhfuil Riachtanais Speisialta Oideachais acu, Luaíochtaí, Luaíochtaí do Scoláirí le Riachtanais Speisialta Oideachais, Straitéisí agus Smachtbhannaí
9.    Atreorú
10.    Nósanna imeachta a bhaineann le sáruithe leanúnacha den Chód Iompair
11.    Córas Céimnithe do mhionchionta
12.    Cur i bhfeidhm
13.    Fionraíocht agus Díbirt

Scóip

Baineann an comhad seo le daltaí Choláiste Oiriall agus baineann sé don scolaíocht uilig le linn agus lasmuigh d’uaireanta scoile araon.  Cuireadh an polasaí seo le chéile i gcomhar leis na páirtithe scoile uilig, lena n-áirítear an Bord Bainistíochta, foireann, tuismitheoirí agus daltaí.  Cuireadh an polasaí seo le chéile de réir treoirlínte an Bhoird Leasa Náisiúnta
Oideachais.

Ceangal le misean, fís agus aidhmeanna na scoile

Forbraíodh an beartas seo de réir mhisean ár scoile a bhfuil aire don dalta ina chroí lár.  Féachann an scoil le timpeallacht shlán shábháilte foghlama a chur ar fáil chun ár ndaltaí a fhobairt. Tá Cód Iompraíochta na scoile bunaithe ar mheas ort féin, ar dhaoine eile agus ar an timpeallacht s’againn, ionas go mbíonn atmaisféar dearfach agus comhoibritheach scoile ann.  

Réasúnaíocht

Is iomaí duine a oibríonn le chéile sa scoil againn gach lá agus mar sin de tá gá le hardleibhéal cúirtéise agus meas ar dhaoine eile.  Ní féidir glacadh le hiompar atá dímhúinte, bearránach, contúirteach nó a chuireann isteach ar dhaoine.  Tá ár gCód bunaithe ar an dalta a aithint mar dhuine aonair agus go fóill cruthaítear atmaisféar ina gcosnaítear leas an uile dhuine.

Spriocanna / Cuspóirí

Is iad aidhmeanna an Chóid Iompraíochta againn:
•    Aeráid a chruthú a spreagann agus a chuireann le dea-iompar
•    Timpeallacht dhearfach agus shábháilte a chruthú le haghaidh foghlama agus teagaisc
•    Caidrimh dhearfacha cóimheasa agus comhthacaíochta a thógáil i measc daltaí, baill
foirne agus tuismitheoirí
•    Daltaí a spreagadh le freagracht phearsanta a ghlacadh as a bhfoghlaim féin agus as a n-iompar
•    Chun folláine a chur chun cinn sa dóigh go mbeidh ár gcuid scoláirí ag mothú muiníneach, sona, sláintiúil agus i dteagmháil le daoine agus leis an saol agus chun cur le folláine agus teacht aniar fisiciúil, meabhrach, mothúchánach agus sóisialta ná scoláirí.
•    Nósanna éifeachtacha imeachta bheith in áit a éascóidh reáchtáil na scoile ó lá go lá agus a thig le héilimh na reachtaíochta reatha
•    Cuidiú le daltaí forbairt ina saoránaigh fhreagracha agus bhainteacha
•    Ionchur cuí pearsanra uilig na scoile a chur san áireamh
•    A chinntiú go dtuigeann na tuismitheoirí, na daltaí an fhoireann agus an bhainistíocht an Cód Iompraíochta agus na fáthanna atá leis
•    Na straitéisí agus na bealaí a leagan amach a úsáidfear chun drochiompar a chosc agus chun iompar dearfach a aithint
•    Struchtúr smachtbhannaí cothroma, seasmhacha agus aontaithe a leagan amach a úsáidfear mar fhreagra ar iompar diúltach
•    An idirghabháil a leagan amach a úsáidfear  nuair a bhíonn mí-iompar leanúnach ag dalta

Róil agus Freagrachtaí

Cruthaíonn gach duine sa scoil aeráid agus atmaisféar na scoile.  Aithníonn an scoil againn ionchur gach baill de phobal na scoile.  Tá freagracht ar gach ball dea-iompar a chur chun cinn agus tá ról acu bheith ag cur le caidrimh dhearfacha measa agus muiníne. Tá an scoil ag súil leis go ndéanfaidh daltaí a ndícheall i gcónaí tacú le cód iompraíochta na scoile.

Tuismitheoirí/Caomhnóirí

Aithníonn an scoil ról tuismitheoirí/caomhnóirí i bhforbairt agus i bhfeidhmiú an Chóid Iompraíochta agus táthar ag súil leis go seasfaidh siad leis an chód agus go spreagfaidh siad a gcuid mac/iníonacha le cloí leis.

Múinteoirí

Is mór an tionchar a imríonn cáilíocht an chaidrimh idir mhúinteoirí agus daltaí ar iompraíocht sa scoil.  Cothaíonn an cód caidrimh iontaoibh idir mhúinteoirí agus daltaí. Aithníonn an scoil ról múinteoirí i bhforbairt agus i bhfeidhmiú an Chóid Iompraíochta.  Aithníonn an scoil gurb é réimse an teagaisc agus na foghlama príomhfhócas an mhúinteora, ach go mbíonn ról fíorthábhachtach acu i dtaca le bainistíocht iompair.  Is croí-eilimint de chuid na scoile an ról lárnach sin.  

Tá múinteoirí ainmnithe do gach rang agus do gach bliainghrúpa a bhfuil freagrachtaí ar leith acu maidir le feidhmiú an chóid: Bíonn ról ar leith ag Múinteoirí Ábhair, Oidí, Ceanna bliana, Comhairleoir Treorach, Múinteoirí Tacaíochta Foghlama, áisíneachtaí eile, Príomhoide Tánaisteach agus Príomhoide go léir i dtaca le cosaint an chóid.

Baill eile Foirne

Aithníonn an scoil ionchur na foirne coimhdí i reáchtáil na scoile ó lá go lá.  Tá páirt acusan le himirt chomh maith i bhfeidhmiú rathúil ár gCóid Iompraíochta.  Tá freagracht orthu go háirithe teagmhais mhí-iompair agus samplaí dea-iompair a fheiceann siad a thuairisciú.

Bord Bainistíochta

Forbraítear gach polasaí le húdarás an Bhoird Bhainistíochta agus caithfidh a bhaill a cheadú sula n-éiríonn sé ina pholasaí oifigiúil scoile.  Cé nach mbíonn baint ag baill an bhoird le nósanna imeachta laethúla, is iad an grúpa iad ar féidir le tuismitheoirí agus daltaí os cionn 18 dul chucu i gcásanna fionraíochta nó díbeartha.

Bíonn freagracht ar na daoine fásta sa scoil samhail a thabhairt de chaighdeáin iompraíochta na scoile, ina dteagmháil le idir dhaltaí agus lena chéile, ós foinse chumhachtach foghlama do dhaltaí é a sampla siúd.  

Bítear ag súil leis fosta go mbeidh Tuismitheoirí/Caomhnóirí ina ndeá-shampla ar na caighdeáin atáthar ag iarraidh ar dhaltaí a chleachtadh. Tugann na bealaí ina mbíonn tuismitheoirí agus múinteoirí ag idirghabháil le chéile deis do dhaltaí dea-chaidrimh oibre a fheiceáil.  

RIALACHA SCOILE

Bíonn Rialacha Scoile i bhfeidhm nuair a bhíonn tú ag caitheamh culaith scoile, i d’ionadaí scoile nó i mbun aon ghníomhaíocht scoile. Cuireann rialacha scoile síos i dtéarmaí simplí ar an dóigh le tú féin a iompar chun foghlaim go maith agus chun forbairt i do dhuine fásta freagrach aibí.  Ní hé gur chum múinteoirí rialacha le cur isteach ar dhaltaí ná lena saol a dhéanamh deacair.  Má tá beagán gnáthchéille agat tchífidh tú go bhfuil siad ann le cosaint a dhéanamh ar an cheart atá ag daltaí chun foghlama agus ar an cheart atá ag múinteoirí chun teagaisc i dtimpeallacht atá sábháilte measúil agus comhbhách..  Mar sin de

Táimid ag súil leis:

1. Go dtiocfaidh tú ar scoil gach lá agus go mbeidh tú ann in am
2. Go dtiocfaidh tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar
3. Go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin
4. Go ndéanfaidh tú do dhícheall sa seomra rang agus le do chuid obair baile
5. Go dtig tú isteach ullmhaithe mar is ceart do do chuid ábhar
6. Go n-iompróidh tú tú féin mar is cuí thart faoin scoil

1).    Go dtagann tú ar scoil gach lá agus in am. 

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn tú i bhfoirgneamh na scoile ar 8:55 am go laethúil.
•    Go dtagann tú ar scoil gach aon lá ach amháin murar féidir leat ar chor ar bith.  Amharctar ar mhaidhtseáil (nó dul i bhfolach ón scoil) mar shárú tromchúiseach rialacha.
•    Go dtugann tú nóta i do dhialann ó do thuismitheoir/caomhnóir má chailleann tú lá scoile ar an lá a thagann tú ar ais agus go dtugann tú é do d’Oide Ranga
•    Go dtugann tú nóta ó do thuismitheoir/chaomhnóir sa chás go mbíonn tú mall agus go síníonn tú nóta san oifig.
•    Go mbaileoidh tuismitheoir/caomhnóir tú ar scoil má bhíonn tú tinn i rith an lae agus go gcaithfidh tú imeacht.
•    Go gcaithfidh tú nóta sa Dialann ó do thuismitheoir a thaispeáint don rúnaí nó do mhúinteoir le stampáil más rud é go gcaithfidh tú imeacht i rith an lae agus ansin síniú amach ag an oifig fosta.
•    Go dtéann tú ar aghaidh chuig gach seomra ranga gan mhoill le bheith in am don cheacht.
•    Nach dtéann tú chuig an leithreas/taisceadán idir nó le linn ranganna gan cead a fháil ón mhúinteoir roimh ré.
•    Go n-iompraíonn tú tú féin go maith ar an bhealach chuig agus ón scoil.

mar:
•    Is deacair am a chailltear a thabhairt isteach arís.
•    Ní mór go mbeadh a fhios ag an scoil cén fáth a mbeifeá as láthair.
•    Bíonn daoine ag súil le míniúchán cúirtéiseach má bhíonn tú mall.
•    Ma thig tú mall chuig rang tá tú ag cur amú do chuid ama féin, am an mhúinteora agus am an ranga.
•    Má théann tú chuig an leithreas/taisceadán idir nó le linn ranganna is cur isteach ar an rang é.
•    Tá údarás agus freagracht ag an scoil ort ar do bhealach go dtí agus abhaile ón scoil.

2)    Go dtagann tú ar scoil i do chulaith scoile, glan agus slachtmhar.

Ciallaíonn sin
•    Caitheann tú an chulaith scoile ar scoil an t-am ar fad ach amháin nuair a chuireann an scoil a mhalairt in iúl duit.
•    Bíodh an cnaipe ag an mhuinéal druidte ar an léine nó ar an bhlús agus bíodh an carbhat ceangailte i gceart agat
•    Ní mór do dhaltaí an feisteas sonraithe spóirt a thabhairt leo ar scoil agus é a chaitheamh chun páirt a ghlacadh i ranganna corpoideachais, ag traenáil spóirt agus i gcomórtais spóirt.
•    Ba chóir go mbeadh cóiriú gruaige néata slachtmhar agus nádúrtha ag na daltaí ar fad. Glactar leis go mbeidh dath nadúrtha gruaige ag daltaí.
•    Ba chóir hataí agus scaifeanna a choinneáil i do mhála scoile i rith an lae.  Ní cheadaítear cótaí ná casóga sa seomra ranga agus ba chóir iad seo a fhágáil sa taiceadán.
•    Tá cosc ar chaitheamh tobac aon uair a bhíonn tú ag caitheamh na culaithe scoile nó a bhíonn tú páirteach in aon imeacht de chuid na scoile.
•    Ní cheadaítear polladh aghaidhe ar bith
•    Tá caitheamh seodra teoranta go dtí dhá fháinne láimhe, fáinne stoda amháin disréideach in íochtar gach cluaise agus uaireadóir. Bíonn cead ag daltaí fáinní stoda amháin a chaitheamh.
•    Ní cheadaítear smideadh.

mar:
•    Ba chóir do dhaltaí a gculaith a chaitheamh go bródúil, bheith cóirithe mar is ceart le haghaidh gníomhaíochtaí scoile agus bheith mar ambasadóirí nuair a bhíonn siad ag déanamh ionadaíochta ar son na scoile.
•    Ba chóir go mbeadh stíl/dath gruaige ag teacht le gnás feistis atá oiriúnach don scoil.
•    Is féidir le hataí agus scaifeanna daltaí a chur ar seachrán le linn ranganna.
•    Tá caitheamh tobac míshláintiúil.  Ba chóir go mbeadh daltaí i gcónaí mar dhea-ambasadóirí dá scoil féin.
•    Is féidir le contúirt teacht ó pholladh aghaidhe
•    Is féidir le contúirt teacht ó chaitheamh seodra nó caitheamh seodra breise iomarcach.i gcoimhthéacs sláinte agus sábháilteachta de.

3)    Go mbíonn meas agat ar dhaoine agus ar mhaoin agus go dtuairisceoidh tú aon dochar taismeach a dhéanann tú nó a fheiceann tú. 

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn tú cabhrach agus go gcaitheann tú go béasach measúil le daltaí eile, leis an fhoireann scoile agus leis na cuairteoirí uilig a thagann chun na scoile.
•    Go mbíonn meas agat ar threoracha do mhúinteoirí agus na foirne scoile.
•    Nach dtéann tú a bhulaíocht daltaí eile ó bhéal ná go fisiceach.
•    Gur chóir duit siúl go hordúil ar fud na scoile agus go háirithe sna dorchlaí.
•    Nach n-úsáidfidh tú teanga atá ionsaitheach ná maslach.
•    Go mbainfidh tú úsáid as na cannaí bruscair sna seomraí ranga, sna háiteanna comónta agus i gclós na scoile.
•    Go mbíonn meas agat ar shealúchas na scoile agus ar shealúchas daoine eile.
•    Go n-insíonn tú don oifig faoi aon dochar a rinne tú féin de thaisme nó a chonaic tú déanta.

mar:
•    Tá daltaí eile i dteideal dea-bhéasa agus meas bheith orthu, do dhalta féin
•    Tá do mheas agus do chomhoibriú ag dul do mhúinteoirí
•    Is cúis eagla, ghortaithe agus imní í an bhulaíocht.
•    Is féidir le taismí nó gortuithe tarlú de bharr iompar garbh.
•    Léiríonn caint mhaslach ionsaitheach dímheas agus goilleann sé ar dhaoine.
•    Tá sé de fhreagracht ar gach duine timpeallacht na scoile a choinneáil pléisiúrtha agus slán ó bhruscar.
•    Bheifeá ag iarraidh go dtabharfadh daoine an meas céanna do do chuid rudaí féin.
•    B’fhéidir nach mbeadh a fhios ag na húdaráis scoile ar bhealach ar bith eile má dhéantar dochar do thrioc nó do threalamh na scoile.

4)    Go ndéanann tú do dhícheall sa seomra ranga agus le do chuid obair baile. 

Ciallaíonn sin:
•    Go n-éisteann tú sna seomraí ranga le do mhúinteoirí.
•    Nach mbíonn tú ag cur isteach ar cheachtanna.
•    Go suíonn tú le ceithre chos do chathaoireach ar an urlár an t-am ar fad.
•    Go ndéanann tú do chuid obair baile gach oíche, idir obair scríofa agus obair ó bhéal, agus go mbíonn an caighdeán oibre inghlactha.
•    Go mbíonn do dhialann leat i gcónaí agus go scríobhann tú síos do chuid obair baile inti.
•    Go n-iarrann tú ar do thuismitheoir/caomhnóir í a shíniú gach seachtain.
•    Go bhfaigheann tú cead ó do mhúinteoir a shíneoidh do dhialann má chaithfidh tú an seomra ranga a fhágáil.
•    Má iarrann múinteoir eile é go scríobhfaidh do mhúinteoir nóta i do dhialann am ar bith is gá.  
•    Go gcoinníonn tú do sheomra agus do thaisceadán féin néata.

mar:
•    Tá an múinteoir ag iarraidh cuidiú leat.
•    Tá sé míchothrom ar dhaoine eile sa rang atá ag iarraidh foghlaim má bhíonn tusa ag cur isteach orthu.
•    Is obair chúltaca é an obair baile ar obair a rinneadh sa seomra ranga.
•    Cuireann an nóta sa dialann i gcuimhne duit cad é atá le déanamh.
•    Nuair a shíníonn do thuismitheoirí do dhialann feiceann siad cad é mar atá ag éirí leat.
•    Nuair a shínítear do dhialann má chaithfidh tú an seomra a fhágáil, bíonn taifead ann ar am a chaill tú agus tugann se le fios do mhúinteoirí eile go bhfuil cead agat bheith ar shiúl as an seomra ranga.
•    Is den tábhacht é go nglacaimid freagracht as glanadh inár ndiaidh féin.

5)    Go dtig tú ar scoil ullmhaithe mar is ceart don lá scoile

Ciallaíonn sin:
•    Go mbíonn na pinn, na leabhair, na cóipleabhair chearta srl. leat do gach rang.
•    Go dtugann tú isteach leat aon ábhar/trealamh speisialta a bhíonn de dhíth don cheacht atá tú a dhéanamh.
•    Ba chóir gach mála, leabhar agus an dialann obair baile bheith slán ó aon ghraifítí.
•    Go mbeidh tú féin freagrach as do chuid rudaí féin a choinneáil slán.

 mar:
•    Is cur amú ama é go díreach mura mbíonn do chuid leabhar, peann srl. leat.
•    Tá sé dodhéanta an obair a dhéanamh nuair nach mbíonn an t-ábhar /trealamh leat a bhíonn de dhíth.
•    Is féidir le graifítí bheith maslach ionsaitheach.  
•    Má bhíonn daltaí slachtmhar cuidíonn sé leo bheith eagraithe. Tá tú sean go leor anois le hamharc i ndiaidh do chuid gnóthaí féin. Cuir d’ainm ar gach rud a bhaineann leat.

6)    Go n-iompraíonn tú tú féin mar is ceart ar fud na scoile.

Ciallaíonn sin:
•    Go labhraíonn tú Gaeilge i rith an ama ar scoil, i gclós na scoile, ar thuras nó ag aon imeacht eile a bhaineann leis an scoil. Níl cead aon teanga eile a labhairt taobh amuigh de na ranganna teanga eile.
•    Go dtéann tú go gasta agus go ciúin ó sheomra go seomra.
•    Go bhfanann tú go ciúin le do mhúinteoir agus tú ag seasamh i líne dhíreach lasmuigh den seomra ranga.
•    Go siúlann tú ar na pasáistí, nach mbíonn iompar crosta nó garbh ar siúl agat le scoláirí eile agus go seachnaíonn tú iompar callánach agus tríoblóideach.
•    Go dtéann tú go dtí do thaisceadán roimh thús na ranganna ar maidin, ag an bhriseadh, ag am lóin agus i ndiaidh am scoile amháin.
•    Nach mbíonn tú ag crochadh thart fán leithreas le linn am sosa nó ag am ar bith eile.
•    Nach gceadaítear bia agus deoch a ithe/ól laistigh den scoil ach amháin sa Seomra Caidrim agus sa cheaintín agus ag amanna ar leith amháin.
•    Go nglacann tú do smailc/loin sa dóigh agus san áit atá ceadaithe agus go n-éisteann tú leis an mhúinteoir a bhíonn ar dualgas.
•    Nach mbriseann tú, nach loiteann tú ná nach ndéanann tú aon dochar do mhaoin nó do threalamh na scoile.
•    Go dtuairiscíonn tú ar ais do mhúinteoir é má thugann tú faoi deara aon ghraifítí nó aon dochar bheith déanta ar shealúchas na scoile.  
•    Nach gceadaítear guma coganta san fhoirgneamh scoile ná sa chlós.
•    Nach dtugann tú toitíní, e-toitíní, lastóirí ná cipíní chun na scoile.
•    Go mbíonn cosc iomlán ar sceana, léasair nó aon chineál arm ionsaitheach.
•    Go múchann tú do ghuthán phóca agus go bhfágann tú é sa taisceadán le linn an lae scoile mar tá cosc ar úsáid fóin phóca i rith an ama.
•    Go bhfágann tú gach trealamh leictreonach sa bhaile.
•    Tá cosc iomlán ar alcól agus ar aon substaintí mídhleathacha.
•    Tá sé iomlán doghlactha go ndéanfaí aon fhocal scríofa, pictiúir nó ábhair eile a thairgeadh, a thaispeáint nó a dháileadh m.sh. trí facebook agus/nó aon mheán eile ar an idirlíon, a d’fhéadfadh imeagla nó náire a chur ar dhuine nó a chlú a mhilleadh.
•    Níl cead agat grianghraf a ghlacadh ná taifead a dhéanamh ar scoil gan cead do mhúinteora

mar:
•    Is í an Ghaeilge teanga chumarsáide agus meán teagaisc na scoile agus is Gaelcholáiste muid.
•    Cuidíonn iompar sásúil linn an scoil a reáchtáil go maith.
•    Má théann tú chuig an taisceadán le linn ranganna nó idir ranganna cuireann tú isteach ar dhaoine eile agus ar an fhoghlaim.
•    Má bhítear ag crochadh thart faoin leithreas tarlaíonn brú daoine iontu.
•    Cuidíonn am agus áit faoi leith le haghaidh béilí a ithe leis an scoil a choinneáil glan agus pléisiúrtha.
•    Bíonn sé níos sábháilte nuair a chloítear le rialacha ag am sosa agus, nuair a leantar treoracha múinteoirí, cuidíonn sin le maoirsiú ar fud na scoile.
•    Caithfidh daoine eile maoin na scoile a úsáid agus bíonn deisiúcháin /athsholáthair costasach.
•    Tá gach duine freagrach as bheith ag cuidiú le timpeallacht na scoile a choinneáil taitneamhach.
•    Scriosann guma coganta an t-urlár, an troscán agus an tarmac srl. ar fud na scoile.  Is féidir go mbeadh sé ina ghuais sláinte fosta.
•    Tá cosc air sa dlí a bheith ag caitheamh ar thalamh na scoile, agus tá sé míshláintiúil agus contúirteach ach go háirithe.
•    Is cur isteach ar an scoil é má úsáidtear gutháin phóca nó aon trealamh leictreonach eile le linn am scoile.
•    Tá cipíní agus lastóirí contúirteach.  Fosta mura mbíonn siad ag duine is lú an cathú a bheidh ann toitín a chaitheamh.
•    Tá sé contúirteach bheith ag plé le mí-úsáid substaintí, tá sé míshláintiúil, gineann sé andúil agus tá sé mídhleathach.  
•    Is féidir le teachtaireachtaí Facebook/idirlín a bheith maslach agus duine eile a ghortú.
•    Tá sé in éadan an dlí grianghraf duine a thógáil gan a gcead.

Bearta choisctheacha

I gColáise Oiriall spreagfar daltaí ina gcuid iarrachtaí seasamh leis an Chód Iompraíochta trí na bearta seo a leanas:

(a) Foilsítear an Cód Iompraíochta ar shuíomh idirlín na scoile agus foilsítear leagan achomair sa  Dialann Scoile. Iarrtar ar dhaltaí nua-chláraithe agus ar a dtuismitheoirí é a léamh agus a n-aontú lena bhfuil ann a shíniú.  Agus sin á dhéanamh acu admhaíonn siad a dtacaíocht dó agus a gcomhoibriú leis. Tá sé seo ann le cinntiú go dtuigeann tuismitheoirí agus daltaí cad iad ár gcuid rialacha, cén fáth ar gá cloí leo agus cad iad na nósanna imeachta a leanfar mura gcoinnítear iad.  

Scrúdaítear gnéithe den chód ag an chruinniú eolais a reáchtáiltear gach bliain do thuismitheoirí Dhaltaí na Chéad Bhliana ag teacht isteach. Iarrtar ar thuismitheoirí teagmháil a dhéanamh le hoide nó ceann bliana a mic/a n-iníne más mian leo ceist a thógáil faoi ábhar iompraíochta. Tugtar cuireadh do thuismitheoirí páirt a ghlacadh i gCumann na dTuismitheoirí nó dul chuig cruinnithe a eagraíonn an cumann.

(b) Ag tús gach scoilbhliana, pléitear an Cód Iompraíochta le gach rang go mion. Déantar é sin le deis a thabhairt do dhaltaí smaoineamh faoi agus labhairt ar chúrsaí iompair, foghlama agus rialacha ionas go dtuigfidh siad cad é a chiallaíonn an Cód Iompraíochta dóibh.

(c) Foilsítear an Cód Iompraíochta i Lámhleabhar na Múinteoirí.  Ag tús na scoilbhliana pléitear príomhghnéithe chur i bhfeidhm an chóid leis na múinteoirí.  Déantar é sin le leanúnachas cleachtais a chinntiú.

 (d) Aithnímid i gColáiste Oiriall go bhfuil dlúthbhaint idir teagasc agus foghlaim éifeachtach agus dea-iompar. Nuair a bhíonn daltaí páirteach agus spreagtha chun foghlama, is mó an seans go mbeidh a n-iompar dearfach.  Spreagtar múinteoirí chun páirt a ghlacadh i bhforbairt ghairmiúil leanúnach.  Taobh istigh den scoil cuimsíonn forbairt foirne scrúdú a dhéanamh ar mhodhanna difriúla teagaisc cosúil le Measúnú chun Foghlama agus difreálú. Bíonn cruinnithe rialta Ranna Ábhar ann chun amharc ar riachtanais churaclaim agus comhghleacaíocht a chothú i measc na foirne.

(e) Má sháraíonn dalta riail, iarrtar orthu in amanna a mhíniú (ó bhéal nó i bhfoirm scríofa) an riail a sháraigh siad, a mhíniú cen tionchar a bhí ag an sárú sin ar bhaill phobal na scoile, agus cén dóigh a dtiocfadh leo gníomhú go difriúil amach anseo le nach sáródh siad an riail arís.  Déantar é sin chun íogaireacht agus tuiscint an dalta do dhaoine eile a fhorbairt agus chun cuidiú leo cloí le rialacha na scoile sa todhchaí.   Cuirtear prionsabail Cheartas Aisiríoch i bhfeidhm nuair is féidir. Cuidítear le daltaí labhairt lena n-oide nó lena gceann bliana más mian leo ceist a thógáil faoi ábhar iompraíochta.  

(f) Pléitear rialacha scoile agus an chúis atá leo mar chuid de chlár tréadchúraim na scoile nó mar chuid den OSSP.  Pléitear fosta nóisean na fadfhulaingthe do dhaoine eile, féinsmacht, cothrom na Féinne agus prionsabail an cheartais nádúrtha mar chuid den chlár Oideachas Reiligiúnach sa scoil.

 (g) Pléitear saincheisteanna amhail Bulaíocht, Ciníochas, Gnéasachas, Ciapadh, Foréigean, Mí-úsáid Substaintí leis an daltaí le linn a gcuid ama sa scoil againn, trí úsáid a bhaint as reachtaíocht reatha, cúrsaí reatha agus cainteoirí seachtracha. Déantar é sin le cuidiú le daltaí tuiscint níos fearr bheith acu ar na saincheisteanna sin ionas go dtig leo a smaointeoireacht, a dtuiscint agus a ngníomhartha a bhunú ar eolas fíorasach atá ag teacht leis na luachanna a dtaobhaítear leo sa scoil.

(h) Leagann polasaí Frithbhulaíochta na scoile, atá foilsithe ar an suíomh idirlín agus a bhfuil leagan achomair de ar fáil i nDialann na nDaltaí, leagann sé amach na céimeanna ghlactar maidir le sárú líomhnaithe an pholasaí.  Gach bliain bíonn Seachtain Feasacht Cairdis againn, a dhíríonn an pobal scoile ar iompar dearfach a chur chun cinn.  

Daltaí le Riachtanais Speisialta Oideachais

Ba chóir do mhúinteoirí ábhair, múinteoirí acmhainne agus cúntóirí riachtanais speisialta a sheiceáil go gcuirtear caighdeáin agus rialacha in iúl ar dhóigh a thuigfidh daltaí le riachtanas speisialta oideachais. Caithfear an tuiscint sin a sheiceáil ó am go chéile mar a mbíonn dalta le riachtanais speisialta á iompar féin ar dhóigh a mheasfaí a bheith ina shárú ar na rialacha. Amanna beidh tacaíocht de dhíth ar mhúinteoirí a thuigbheáil cén dóigh is fearr chun cuidiú le dalta le riachtanais speisialta oideachais cloí leis na caighdeáin iompraíochta agus na súilíochtaí atá ag an scoil.

Luaíochtaí

I gColáiste Oiriall úsáideann múinteoirí na modhanna seo a leanas chun a seasamh leis an chód iompraíochta a chúiteamh le daltaí:

•    An dalta a mholadh ó bhéal go príobháideach
•    Ráiteas dearfach i leith an dalta a thabhairt don oide nó don cheann bhliana
•    An dalta  mholadh ó bhéal ag an tionól nó ar an idirchum
•    Ról ceannaireacht a thabhairt do dhaltaí mar chinnire nó mar bhall de Chomhairle na nDaltaí
•    Turas ranga bainteach leis an churaclam
•    Nóta gairid, dearfach nó scairt ghutháin chuig tuismitheoirí
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a chur ar taispeáint ar na cláir fógraí sna seomraí ranga agus sna dorchlaí.  
•    Obair dhalta a chur ar taispeáint ar fud na scoile
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a aibhsiú i nuachtlitir na scoile nó ar chomharthaíocht dhigiteach
•    Éachtaí curaclaim/seach-churaclaim a aibhsiú ar shuíomh idirlín na scoile nó i nuachtán áitiúil

Daltaí le Riachtanais Speisialta Oideachais

Ba chóir go nglacfaí san áireamh a stíleanna ar leith foghlama nuair atáthar ag bronnadh duaiseanna ar dhaltaí le riachtanais speisialta oideachais. Do gach dalta agus go speisialta don té a bhfuil deacrachtaí foghlama aige, is mó an tionchar a bheidh ag luaíocht nuair a cheanglaítear í go dlúth ó thaobh ama de leis an iompar atáthar a mholadh.

Straitéisí agus Smachtbhannaí

Is í is feidhm do na straitéisí agus do na smachtbhannaí seo athrú a thabhairt in iompar. Cuidíonn siad le daltaí a fhoghlaim go bhfuil a n-iompar doghlactha agus a fhoghlaim chun freagracht a ghlacadh as a n-iompar.

Úsáidtear na straitéisí agus na smachtbhannaí seo a leanas ionas go dtuigfidh ár gcuid daltaí go bhfuil roghanna acu faoina n-iompar féin agus go mbíonn iarmhairtí ag dul le gach rogha.
Tá siad céimnithe ionas go nglactar san áireamh cineál an teagmhais, an cás a ba chúis leis an teagmhas agus go gcuirtear iad i bhfeidhm ag foireann na scoile de réir ár gcórais atreoraithe.

•    Cur i gcuimhne nó rabhadh don dalta
•    Agallamh nó plé leis an dalta a chur in iúl an iompair a bhfuiltear ag súil leis
•    Leagan amach na suíochán a athrú nó suíochán an dalta a bhogadh
•    Ag comhlíonadh tasc éigin úsáideach sa scoil
•    Tasc breise oibre oiriúnach a thabhairt
•    Dalta le teacht chuig an mhúinteoir roimh am scoile nó ag am sosa leis an obair déanta agus/nó leithscéal
•    Nóta i nDialann an Dalta
•    Fíneáil le costas deisiúcháin nó athchuir a chlúdach
•    Pribhléid a bhaint
•    Fionraíocht – fógra 24 uair
•    Comhairliú leis an Oide Ranga
•    Glaoch gutháin ar thuismitheoirí
•    An dalta a thógáil ar shiúl ó láthair an teagmhais ach é go fóill faoi mhaoirseacht

Áirítear na rudaí seo a leanas i measc straitéisí agus smachtbhannaí as míghníomhartha níos tromchúisí nó as sáruithe leanúnacha ár gcóid iompraíochta. Ní gá gur san ord a liostaítear iad seo is féidir a gcur i bhfeidhm:

•    Píosa obair scríofa a thabhairt don dalta le déanamh ina gcaithfidh siad a thaispeáint i scríbhinn an riail/na rialacha a sháraigh siad, an tionchar a bhí ag an sárú sin orthu féin agus ar bhaill eile de phobal na scoile agus mar is féidir leo a chinntiú nach dtarlóidh an t-iompar céanna arís.
•    Tarraingt siar ón rang
•    Bileog Litearthachta go speisialta i gcás daltaí sóisearacha
•    Géibheann Gairid
•    Géibheann Fada
•    Tuairisc Sheachtainiúil
•    Conradh idir an scoil, an dalta agus tuismitheoir
•    Dalta a atreorú chuig Oide / Ceann Bliana/ Príomhoide Tánaisteach/Príomhoide
•    Glaoch Gutháin chuig tuismitheoirí
•    Litir fhoirmiúil abhaile
•    Cruinniú le tuismitheoirí
•    Fionraíocht ón scoil (féach Polasaí Fionraí agus Díbeartha)

Sainmhínítear géibheann gairid nó géibheann am lóin mar thréimhse géibhinn uair a chloig le linn am lóin ar an lá go mbíonn am lóin sínte ann. Sainmhínítear géibheann fada nó géibheann tráthnóna mar thréimhse géibhinn 2 ½ uair i ndiaidh am scoile ar an Aoine.

Atreorú

Is é bunphrionsabal an chórais atreoraithe mar is airde suas an dréimire a chaithfear déileáil le teagmhas, mar is tromchúisí a mheastar é bheith. Baineann dréimire an atreoraithe le gach ball foirne i gcur i bhfeidhm an Chóid Iompraíochta ar dhóigh laethúil phraiticiúil.  Tugann sin úinéireacht an pholasaí do gach ball foirne agus is cuí go raibh baint acu leis agus iad a chur i bhfeidhm ar bhonn leanúnach.  

Má tá fadhb ag dalta atá ag cur lena místuaim i leith an Chóid Iompraíochta ansin is féidir na hatreoraithe seo a leanas a dhéanamh:

•    Atreorú chuig an Cheann Bhliana
•    Atreorú chuig an Príomhoide Tánaisteach
•    Atreorú chuig an Príomhoide
•    Atreorú chuig an Chomhairleoir Treorach
•    Atreorú chuig síceolaí le haghaidh tástála agus/nó cuidiú i mbunathrú iompraíochta

Céim 1: Múinteoir an Ábhair

Is é múinteoir an ábhair an chéad fhoinse chuidithe do dhaltaí.  Mar cheannaire léinn agus mar dhuine a bhfuil caidreamh iontaoibh bunaithe aige, beidh tionchar láidir ag an mhúinteoir ábhair ar dhaltaí.  Tá freagracht ar gach múinteoir iompar a bhainistiú ina seomra féin agus déileálfaidh siad le gnáth-theagmhais mhí-iompair trí straitéisí bainistíocht ranga. Tabharfaidh an tOide Ranga comhairle agus treoir don dalta go ndéanfaidh sé machnamh ar iompraíocht chlaonaíoch le súil go n-athróidh sé i dtreo iompraíocht níos dearfaí.  Ba chóir déileáil le coireann níos tromchúisí faoi Chéim 2 den chóras atreoraithe s’againn.

Céim 2: An Ceann Bliana

Tugtar múinteoir do gach Bliainghrúpa a bhfuil freagracht ar leith aige/aici astu.  Tá ról tréadchúraim agus smachta le himirt aige/aici leis na grúpaí ranga atá sa bhliainghrúpa sin.  

Céim 3: An Príomhoide Tánaisteach nó an Príomhoide

Daltaí nár tháinig an bunathrú iompraíochta inmhianaithe orthu ainneoin míle dícheall na scoile atreoróidh an Ceann Bliana iad chuig an Phríomhoide Tánaisteach nó chuig an Phríomhoide.  Má chinneann an Príomhoide Tánaisteach nó an Príomhoide gur ábhar fionraí é an t-iompar leanfar de na nósanna imeachta inár bpolasaí ar fhionraíocht agus ar dhíbirt.

Coinnítear comhaid daltaí sa phríomhoifig.  Comhdaítear conarthaí agus tuairiscí seachtainiúla, faoi mar a dhéantar le litreacha a cuireadh abhaile agus ábhar comhráite gutháin agus cruinnithe le tuismitheoirí a bhaineann le smachtbhannaí agus le hidirghabhálacha

Straitéisí a bhaineann le sáruithe leanúnacha den Chód Iompair


1.    Ar chomhairle an Cheannasaí Bliana seolfar dalta os comhair an Choiste Iompair agus Leasa chun moltaí agus comhairle a chur faoi bhráid an dalta.
2.    Beidh cásanna ann go mbainfear leas as géibheann, tarraingt siar pribhléidí nó tarraingt siar as an rang nó an Tuairisc Sheachtainiúil nó Conradh chun freagracht agus dearcadh dalta a fheabhsú m.s. drochphoncúlacht, droch-iompar ar pháirc imeartha, obair bhaile mhíshásúil agus a leithéad.
3.    Mura mbíonn an t-éide scoile a chaitheamh mar is ceart ag dalta ba cheart go mbeadh nóta mínithe sínithe ag tuismitheoir/caomhnóir sa Dialann Scoile. Má tharlaíonn sé faoi thrí, cuirfear pionós cuí i bhfeidhm agus cuirfear scéal chuig na tuismitheoirí/caomhnóirí. Tógfar ar feadh tamaill bhig seaicéid, cótaí agus geansaithe nach bhfuil mar chuid den éide scoile.
4.    Má sharaíonn dalta riail na Gaeilge cuirfear é i ngéibheann gairid. I gcás dalta a sháraíonn an riail arís agus arís eile cuirfear an dalta i ngéibheann fada nó faoi dheireadh ar fionraí.
5.    Iarrfar ar dhaltaí a bheirtear orthu ag úsáid fón poca nó fón poca a bheith ina seilbh acu ar áitreabh na scoile nó mórthimpeall na scoile le linn an lae scoile é a thabhairt suas ar feadh tréimhse seachtaine. Má sháraíonn an dalta an riail arís tógfar an fón ar feadh tréimhse coicíse.
6.    Feidhmeoidh an Príomhoide lasmuigh den phróiseas seo ar mhaithe le haire agus sábháilteacht na ndaltaí agus na foirne más gá.
7.    Is faoin Choiste Iompair agus Leasa a bheas sé i ndeireadh ama an cinneadh a dhéanamh an bhfuil an scoil muiníneach go leor as caighdeán iompair dalta chun é a ghlacadh ar thuras scoile, go speisialta ar thuras scoile thar oíche.
8.    Tá sé d’údarás ag an Phríomhoide dalta a chur ar fionraí más gá a leithéad.
9.    Ina dhiaidh sin má leanann an droch-iompar is féidir go gcuirfear cás an dalta os comhair an Bhoird Bhainistíochta nó fiú os comhair Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin.
10.    Is féidir leis an Bhord Bainistiochta moladh a chur ar aghaidh chuig Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus Mhuineacháin duine a dhíbirt as an scoil go buan má bhíonn iompar dalta ag cur bac leanúnach le teagasc agus foghlaim nó más sárú tromchúiseach den Chód Iompair atá ann
11.    Déantar gach eachtra a thaifeadadh go leictreonach ar Chóras Smachta na Scoile.
12.    Coinníonn an scoil an ceart dalta a tharraingt siar ó imeachtaí seach-churaclaim nó ó phribhléidí eile de rogha na scoile má sháraíonn sé rialacha scoile nó rialacháin scoile agus is féidir go mbeidh páirt-aisíocaíocht táillí i gceist ó am go ham.

Córas Céimnithe do mhionchionta
Níos mó ná 3 mhionchion, 3 thuairisc nó 3 Bhileog Litearthachta

Géibheann Am Lóin

Níos mó ná 3 Gheibheann Am Lóin

Géibheann Fada

Níos mó ná 3 Ghéibheann Fada

Fionraí

Cur i bhfeidhm

Tá leagan achomair den Chód Iompraíochta ina nDialann Scoile ag daltaí atá cláraithe leis an scoil. Foilsítear an Cód ina iomlán ar shuíomh idirlín na scoile agus tá sé ar fáil ón scoil ach a iarraidh.  Tá cóip den Chód ag gach ball foirne ina Lámhleabhar Múinteoirí. Ag tús gach bliana pléitear an Cód Iompraíochta le gach rang go mion.  Déantar é sin le deis a thabhairt do dhaltaí smaoineamh faoi agus labhairt ar chúrsaí iompair, foghlama agus rialacha ionas go dtuigfidh siad cad é a chiallaíonn an Cód Iompraíochta dóibh. Ag tús na scoilbhliana pléitear príomhghnéithe chur i bhfeidhm an chóid leis na múinteoirí.  Déantar é sin le leanúnachas cleachtais a chinntiú.

Cuireadh an Cód Iompraíochta seo le chéile i gcomhar le Tuismitheoirí, Daltaí, Foireann agus Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.  Déantar monatóireacht ar an chód ar bhonn rialta.  Pléitear gnéithe den chód go foirmiúil ag chruinnithe Ceanna Bliana, Foirne, Ranna agus Coiste.  Spreagtar múinteoirí chun ábhair imní agus moltaí a chur in iúl don fhoireann tréadchúraim.

NÓSANNA IMEACHTA FIONRAÍOCHTA AGUS DÍBEARTHA

1.    Ráiteas Polasaí


1.1.    Baineann an polasaí fionraíochta agus díbeartha le gach scoil atá faoi choimirce Bhord Oideachais agus Oiliúna (BOO) an Chabháin agus Mhuineacháin.

2.    Creat Dlíthiúil

2.1.    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin an dualgas atá ar scoileanna faoina smacht a bpolasaí a fhoilsiú i dtaca le hiontráil agus rannpháirtíocht sa scoil, lena n-áirítear polasaí na scoile mar a bhaineann sé le díbirt agus fionraíocht scoláirí de bhun Alt 15 (d) den Acht Oideachais 1998 agus Alt 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000.  Sonraíonn Cód Iompraíochta Choláiste Oiriall:
•    Na caighdeáin iompair lena gcloífidh gach scoláire a bhíonn ag freastal ar an scoil
•    Na céimeanna is féidir a ghlacadh nuair a theipeann ar scoláire nó nuair a dhiúltaíonn sé cloí leis na caighdeáin sin
•    Na nósanna imeachta atá le leanúint sula gcuirfear scoláire ar fionraí nó sula ndíbreofar as an scoil é
•    Na cúinsí faoina mbainfear ar shiúl fionraíocht a tugadh do scoláire
•    Na nósanna imeachta atá le leanúint chun neamhláithreacht scoláire ón scoil a chur in iúl.
2.2.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall leis seo gur ullmhaíodh a Chód Iompraíochta de réir na dtreoirlínte a d’eisigh an Bord Leasa Oideachais, 2008.  Tagraíonn an Cód Iompraíochta do na nithe seo a leanas:
•    Na caighdeáin iompair a bhfuiltear ag súil leo sa scoil
•    An plean chun dea-iompair a chur chun cinn
•    Na bealaí ina bhfreagraíonn scoil d’iompar doghlactha
•    An plean chun an Cód Iompraíochta a chur i bhfeidhm
•    Nósanna imeachta na scoile i dtaca le fionraíocht agus díbirt
2.3.    Aithníonn Coláiste Oiriall an Ceart chun Achomhairc de bhun Alt 29 den Acht Oideachais
2.4.    I dtaca leis an Bhord Leasa Oideachais a chur ar an eolas, dearbhaíonn Coláiste Oiriall a cheanglas reachtúil de bhun Alt 21 (4)(a) den Acht Oideachais (Leas).
2.5.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall go bhfuil na sonraí a bhailítear maidir le scoláirí agus tuismitheoirí ag teacht leis na hAchtanna um Chosaint Sonraí, 1988 agus 2003.

3    Fionraíocht

3.1    Tá an t-údarás ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall scoláire a chur ar fionraí.  Faoi Alt 44 (11(a)) den Acht um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013, rinne BOO an Chabháin agus Mhuineacháin an t-údarás seo a chineachadh ar Bhoird Bhainistíochta gach ceann de na scoileanna faoina riail.
3.2    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur féidir le Boird Bhainistíochta Choláiste Oiriall an t-údarás seo a tharmligean chuig Príomhoide Choláiste Oiriall.  Ba chóir don Bhord Bainistíochta socrú foirmiúil tarmligthe a dhéanamh ag cur san áireamh fhorálacha an Achta um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013.
3.3    Aithníonn Coláiste Oiriall nach bhfuil san fhionraíocht ach straitéis amháin laistigh de Chód Iompraíochta Choláiste Oiriall mar fhreagra ar iompar mí-oiriúnach.
3.4.    Aithníonn Coláiste Oiriall nuair a bhíonn triail bainte as gach straitéis eile, go dtugann an fhionraíocht am do scoláire machnamh ar a n-iompar, freagracht as a n-iompar a aithint agus a ghlacadh, agus a thuiscint gur gá go n-athródh an t-iompar.  Oibríonn Coláiste Oiriall go dlúth le tuismitheoirí chun cuidiú le scoláire atá ar fionraí teacht ar ais isteach i bpobal na scoile gan deacracht.
3.5.    Aithníonn Coláiste Oiriall gur chóir go mba fhreagra cuí é an fhionraíocht ar an iompar atá ag déanamh imní dóibh.  Is ar chúinsí tromchúiseacha ba chóir an cinneadh a dhéanamh scoláire a chur ar fionraí, leithéidí:
•    Bhí tionchar fíordhochrach ag iompar an scoláire ar oideachas scoláirí eile.
•    Is geall le bagairt ar an tsábháilteacht an scoláire leanúint ar aghaidh ar scoil ag an am seo.
•    Tá an scoláire freagrach as dochar mór a dhéanamh do shealúchas.
•    Sáraíonn an scoláire an Cód Iompraíochta (de réir dhiscréid an Phríomhoide.)
3.6.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall go gcaithfear gach fionraíocht a chur in iúl do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
3.7.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall gur chóir cásanna fionraíochta a fhógairt don Bhord Leasa Oideachais faoi na tosca seo a leanas:
•    Nuair a bhíonn an tréimhse fionraíochta le haghaidh 6 lá scoile as a chéile nó níos mó.
•    Nuair a bhíonn líon comhiomlán na laethanta ina mbíonn scoláire ar fionraí /as láthair in aon scoilbhliain amháin oiread agus 20 lá nó níos mó.
3.8.    Dearbhaíonn Coláiste Oiriall gur féidir fionraíocht a chur i bhfeidhm i ndiaidh na fachtóirí seo a leanas a mheabhrú:
•    Cineál agus tromchúis an iompair
•    Éifeacht agus comhthéacs an iompair
•    Na cineálacha idirghabhála a triaileadh go dáta
•    Gur cuireadh i bhfeidhm agus gur taifeadadh i ndoiciméad gach rogha smachta faoi Chód Iompraíochta Choláiste Oiriall
•    Gur taifeadadh gach gníomh /cinneadh a rinneadh agus gur cóipeáladh gach comhfhreagras
•    Rinneadh plé leis an scoláire agus tuismitheoir(í) i dtaca leis an iompar ar leith a mheasann an scoil bheith doghlactha, agus arbh fhéidir go dtiocfadh fionraí dá bharr.
3.9.    Dearbhaíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall gur féidir go gcuirfí scoláirí atá ag freastal ar Choláiste Oiriall ar fionraí ar na cúiseanna seo a leanas go dtí go mbíonn fiosrúchán ann agus /nó plé le tuismitheoirí. Níl an liosta seo uileghabhálach:
•    As mí-iompar tromchúiseach
•    As leibhéal doghlactha mí-iompar leantach
•    As bulaíocht, iompar maslach, ionsaitheach nó foréigneach i leith daoine eile  bíodh sin ina bpearsa, le fón póca nó trí mheán sóisialta nó ar aon mhodh leictreonach eile; sa scoil, nó nuair a bhíonn an té inaitheanta leis an scoil
•    As alcól agus /nó drugaí mídhleathacha a sholáthar /a bheith ina sheilbh /a úsáid
•    As airm /ábhair ghuaiseacha a sholáthar /a bheith ina sheilbh /a úsáid
•    As iompar a d’fheadfadh bheith ina ábhar contúirte dó féin nó do dhaoine eile
•    As iompar ciníoch /ábhar ciníoch a sholáthar /ábhar ciníoch a úsáid
•    As iompar atá contrártha do théarmaí an Achta um Stádas Comhionann, 2000
•    As ciapadh gnéasach agus /nó ábhar pornagrafach bheith ina sheilbh /a sholáthar /a úsáid.
3.10.    Aithníonn Coláiste Oiriall gur féidir le teagmhas amháin mí-iompar tromchúiseach bheith ina chúis le fionraíocht.  Ar na húdair sin is féidir go mbraithfí láithreacht leantach an scoláire sa scoil ag an am bheith ina bagairt thromchúiseach ar shábháilteacht nó leas scoláirí, baill foirne na scoile nó aon duine eile.
3.11.    Is féidir scoláire a chur ar fionraí le linn scrúdú stáit agus is cóir de ghnáth go gceadódh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a leithéid d’fhionraíocht. Níor chóir an cineál sin fionraíochta a úsáid ach amháin mar a bhfuil:  
•    Bagairt ar dhea-ord i láimhseáil an scrúdaithe
•    Bagairt ar shábháilteacht nó leas scoláirí eile agus pearsanra
•    Bagairt ar cheart scoláirí eile chun a scrúdú a dhéanamh in atmaisféar suaimhneach.
3.12.    Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur féidir go gcinnfeadh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall, mar chuid de pholasaí na scoile ar smachtbhannaí agus i ndiaidh próiseas comhairliúcháin leis an Phríomhoide, tuismitheoirí, múinteoirí agus scoláirí, go dtabhaíonn iompar ainmnithe ar leith fionraíocht mar smachtbhanna. Ní lúide dá chionn sin an dualgas go leanfaí próiseas chuí agus nósanna cothroma imeachta i ngach cás.

4.     Cineálacha fionraíochta atá mí-oiriúnach

•    Fionraíocht ar bhonn atrátha.  Níor chóir scoláire a chur ar fionraí arís go gairid i ndiaidh dóibh filleadh ar Choláiste Oiriall ach amháin má théann siad i gceann mí-iompar tromchúiseach a thuilleann fionraíocht, go leantar go hiomlán de nósanna imeachta cothroma agus gurb ionann an caighdeán a chuirtear i bhfeidhm le linn an t-iompar a mheas agus an caighdeán a chuirfí i bhfeidhm i leith iompar scoláire ar bith eile.
•    Fionraíocht neamhfhoirmiúil / gan admháil.  Fionraíocht is ea é ma chuirtear scoláire amach ar feadh cuid den lá scoile mar smachtbhanna.
•    Fionraíocht neamhshonraithe.  Níor chóir scoláirí a chur ar fionraí ar feadh tréimhsí éiginnte.  Mheasfaí a leithéid sin d’fhionraíocht ina díbirt de-facto.

5.    Nósanna Imeachta i dtaca le Fionraíocht

5.1.        Dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin go bhfuil ceangal ar Choláiste     Oiriall nósanna cothroma imeachta a leanúint agus iad ag brath scoláire a chur ar     fionraí. Ba chóir don scoil cloí leis na nósanna imeachta seo a leanas:
•    Ba chóir go n-inseofaí don scoláire agus do thuismitheoir(í) faoin ghearán
•    Ba chóir deis a thabhairt don scoláire agus do thuismitheoir(í) freagra a thabhairt
•    Sa chás go mbíonn fionraíocht ‘láithreach’ ann, ba chóir réamhfhiosrúchán a dhéanamh leis an chás a dhéanamh do ghearradh na fionraíochta.  Caithfear tuismitheoirí a chur ar an eolas agus socrú a dhéanamh chun an scoláire a bhailiú ón scoil.  Caithfidh an scoil aird chuí a thabhairt ar a dualgas cúraim i leith an scoláire.  
5.2.    Níor chóir scoláire a chur ar fionraí ar feadh níos mó ná 3 lá ach amháin faoi dhálaí eisceachtúla.  Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall treoir a thabhairt don Phríomhoide i dtaca leis na cineálacha cúinsí faoina gceadófaí fionraíocht is faide ná 3 lá.  Má táthar ag moladh fionraíocht níos faide ná 3 lá ba chóir an cheist a chur faoi bhráid an Bhoird Bhainistíochta lena bhreathnú.  Aithníonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin áfach, go mb’fhéidir gur mhaith le Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall údarás a thabhairt don Phríomhoide fionraíocht suas le 5 lá a ghearradh sa chás nach féidir cruinniú de chuid an Bhoird a ghairm in am caoithiúil.  
5.3.    Dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin gur chóir do Bhoird Bhainistíochta Choláiste Oiriall athbhreithniú foirmiúil a dhéanamh ar aon mholadh chun scoláire a chur ar fionraí nuair a chiallódh an fhionraíocht sin go mbeadh an líon laethanta a bheadh an scoláire ar fionraí san aon scoilbhliain amháin chomh hard le 20 lá nó níos mó.  Tá aon fhionraíocht den sórt sin faoi réir achomhairc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998.

6.    An Fhionraíocht a chur i bhfeidhm

6.1.    Ba chóir do Phríomhoide Choláiste Oiriall cinneadh na fionraíochta a fhógairt do na Tuismitheoirí agus don scoláire i scríbhinn.  Dearbhóidh an litir sin:
•    Tréimhse na fionraíochta agus na dátaí ag a dtosóidh agus a gcríochnóidh an fhionraíocht.  
•    Na cúiseanna leis an fhionraíocht.
•    Aon chlár staidéir atá le leanúint.
•    Na socruithe maidir le filleadh chun na scoile, lena n-áirítear aon cheangaltas a ghlacfaidh an scoláire agus na tuismitheoirí orthu féin nó aon ghealltanas a dhéanfaidh siad.
•    An bun le haghaidh achomhairc chuig Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
•    An bun le haghaidh achomhairc chuig BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.
6.2.    Sa chás nach n-aontaíonn na Tuismitheoirí bualadh leis an Phríomhoide, dearbhaíonn BOO an Chabháin agus Mhuineacháin go seasfaidh fógra scríofa mar fhógra chun fionraíocht a ghearradh.  
6.3.    Is féidir fionraíocht a chur ar ceal má shocraíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall an fhionraíocht a bhaint ar aon chúis.

7.    Achomharc ar an bhfionraíocht os comhair an Bhoird Bhainistíochta

7.1.    Nuair a bhíonn an líon iomlán laethanta a raibh an scoláire ar fionraí sa scoilbhliain reatha chomh hard le 20 lá, is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a achomharc faoi Alt 29 den Acht Oideachais, 1998.
7.2.    Ba chóir a chur in iúl do thuismitheoirí agus don scoláire go bhfuil ceart achomhairc acu chuig BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.
7.3.    Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin, is féidir leis na tuismitheoirí agus leis an scoláire achomharc a dhéanamh os comhair Rúnaí Ginearálta an Roinn Oideachais agus Eolaíochta.  

8.    Nósanna imeachta i ndáil le hAchomharc ar Fhionraíocht

8.1.    Ar chomhfhreagras scríofa a fháil a bhaineann leis an achomharc ar fhionraíocht, ba chóir don Phríomhoide:
•    A chur in iúl don scoláire agus do na tuismitheoirí/caomhnóirí i scríbhinn go bhfuil cruinniú an Bhoird Bhainistíochta socraithe leis an achomharc ar fhionraíocht a mheas
•    A chinntiú go mbíonn taifid scríofa ag na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó an scoláire atá 18 nó os a chionn de (a) an líomhain, (b) an fiosrúchán, (c) fógra scríofa den chúis a bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta an fhionraíocht atá curtha a mheas.
•    Na taifid chuimsitheacha chéanna a sholáthar don Bhord agus a tugadh do na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn.
•    Scéala a chur chuig na tuismitheoirí/caomhnóirí/scoláire atá os cionn 18 in am is i dtráth de dháta na héisteachta leis an Bhord Bainistíochta agus cuireadh a chur orthu chuig an éisteacht sin.
•    A chur in iúl do na tuismitheoirí/caomhnóirí/scoláire atá os cionn 18 gur féidir leo aighneacht scríofa a chur faoi bhráid an Bhoird Bhainistíochta.
8.2.    Tá sé de fhreagracht ar Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall an chéad fhiosrúchán a athbhreithniú agus a dheimhniú dó féin gur cuireadh an fiosrúchán i gcrích mar is cóir agus de réir nósanna imeachta cothroma.
8.3.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a athbhreithniú féin a dhéanamh ar an cháipéisíocht agus ar chúinsí uilig an cháis.
8.4.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a chinntiú maidir le haon duine a raibh baint acu le cúinsí na fionraíochta nach mbíonn páirt acu i bplé an Bhoird.
8.5.    Nuair a chinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall achomharc ar fhionraíocht do scoláire a mheas, ní mór dó éisteacht a thionól agus ba chóir an cruinniú sin a reáchtáil de réir nósanna imeachta an Bhoird.
8.6.    Is féidir le duine eile na tuismitheoirí/caomhnóirí a thionlacan chuig an gcruinniú.  De réir nádúr éisteachtaí achomhairc ní bhíonn ionadaíocht dhlíthiúil ag teastáil.  Ba chóir a chur in iúl i scríbhinn do Rúnaí an Bhoird cé a bheidh ag freastal ar an chruinniú seo ar a laghad dhá lá sula mbíonn an cruinniú ar siúl.
8.7.    Ag tús an chruinnithe fiafróidh an Cathaoirleach cé acu atá coimhlint leasa ag aon bhall i ndáil leis an gceist atá an Bord a mheas. Nuair a mheasann an Bord go bhfuil coimhlint leasa ann, imeoidh aon bhall atá i gceist amach ón gcruinniú.
8.8.    Ag an chruinniú cuirfidh an Príomhoide agus na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn araon a gcás, faoi bhráid an Bhoird i láthair a cheile agus beidh siad ar fáil chun ceisteanna a fhreagairt ó Bhaill den Bhord.  Ba chóir ceada thabhairt do gach páirtí fianaise an pháirtí eile a cheistiú.  Ba chóir na ceisteanna a chur ar an Chathaoirleach ag deireadh na gcur i láthair.
8.9.    Nuair a bheidh a gcás déanta ag an Phríomhoide agus na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó scoláire atá 18 nó os a chionn, imeoidh siad sin ón gcruinniú.
8.10.    Nuair a bheidh cluas le héisteacht tugtha don dá thaobh ba chóir don Bhord a chinntiú nach mbíonn an Príomhoide ná na Tuismitheoirí i láthair le haghaidh breithniú an Bhoird.  
8.11.    Más amhlaidh go mbíonn comhairle ghairmiúil an Phríomhoide de dhíth ar an Bhord, is féidir cuireadh a thabhairt don Phríomhoide teacht isteach arís chuig an chruinniú ar feadh seal don chúis sin amháin.   Nuair a bhíonn an Príomhoide i láthair ní bheidh aon phlé ar thuillteanais an cháis atáthar a mheas.
8.12.    Le linn na héisteachta ní mór don Bhord a bheith aireach a chinntiú i rith an ama go gcloíonn siad lena neamhchlaontacht i leith an Phríomhoide agus na dtuismitheoirí/caomhnóirí, nó an scoláire atá 18 nó os a chionn.  
8.13.    Agus iad ag éisteacht le hachomharc agus ag tabhairt breith air beidh aird chuí ag an Bhord do:
(a)    nádúr, scála agus marthanacht aon iompair a maítear ina leith gurb é a ba chionsiocair, nó a chuir, leis an gcinneadh a rinne an Bord nó a rinneadh ar son an Bhoird,  
(b)    réasúntacht aon iarrachtaí a rinne an scoil le cur ar chumas an scoláire a mbaineann an t-achomharc leis (an ‘scoláire i gceist’) páirt a ghlacadh san oideachas agus tairbhe a bhaint as,
(c)    leasa oideachasúla an scoláire i gceist agus an inmhianaitheacht  go gcuirfí ar chumas an scoláire chomh fada agus is féidir páirt a ghlacadh in oideachas lena c(h)uid piaraí agus tairbhe a bhaint as,
(d)    leasa oideachasúla scoláirí eile na scoile, agus soláthar éifeachtach an oideachais dóibh, agus timpeallacht a chaomhnú sa seomra ranga agus sa scoil a chabhraíonn leis an bhfoghlaim i measc scoláirí na scoile agus a chinntíonn leanúnachas teagaisc a bheith á sholáthar do scoláirí in aon seomra agus sa scoil atá i gceist,
(e)    sábháilteacht, sláinte agus leas múinteoirí, scoláirí agus foireann na scoile,
(f)    cód an iompair faoi réir rannóg 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000 agus beartais ábhartha eile na scoile agus —
(i) i gcás an chóid iompair sin, an méid a bhíonn sé ag comhlíonadh an rannáin 23 sin agus aon treoirlínte a eisíodh faoi fhorannóg (3) den rannán sin, agus
(ii) i gcás na mbeartas eile sin, an méid a chuirtear gach ceann acu i bhfeidhm, a chothaíonn siad cothroime rochtana agus rannpháirtíochta san oideachas agus a bhíonn siad ag feidhmiú de réir:
(I) aon achtachán dlí a leagann an dualgas ar scoileanna nó ar a mboird,
(II) aon treoirlínte nó beartais ábhartha de chuid an Aire,
(g)    na dualgais a chuirtear ar scoileanna nó ar a mboird ag nó faoi aon achtachán,
(h)    treoirlínte a eisíodh de bhun rannán 22(7) den Acht 2000, agus
(i)    a leithéidí eile ceisteanna a mheasann an Bord a bheith ábhartha.

9.    Breithniú an Bhoird Bhainistíochta agus gníomhartha tar éis na héisteachta

9.1.    I ndiaidh dóibh éisteacht leis na páirtithe bainteacha uilig tá sé de fhreagracht ar an Bhord cinneadh a dhéanamh cé acu atá bunús leis an líomhain nó nach bhfuil agus más smachtbhanna cuí agus cóir é an fhionraíocht atá curtha.  
9.2.    Nuair a bhíonn an Bord Bainistíochta den bharúil, tar éis dóibh gach gné den chás a mheá, gur chóir an scoláire a chur ar fionraí, tabharfaidh an Bord treoir do Phríomhoide na scoile cinneadh an Bhoird Bhainistíochta a chur in iúl do na tuismitheoirí/caomhnóirí, nó don scoláire atá 18 nó os a chionn agus seasamh leis an chinneadh go gcuirtear fionraíocht scoile i bhfeidhm.

10.    Rannán 29 Achomharc in aghaidh Fionraíochta

10.1.    Nuair a shroicheann líon iomlán na laethanta a raibh an scoláire ar fionraí sa scoilbhliain reatha a oiread le 20 lá, is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire atá os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a achomharc faoi Rannán 29 den Acht Oideachais 1998.
10.2.    Ba chóir a gceart ar achomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin a thabhairt le fios do thuismitheoirí agus don scoláire.
10.3.    Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin, féadfaidh tuismitheoirí agus an scoláire achomharc eile a chur os comhair Rúnaí Ginearálta na Roinne Oideachais agus Scileanna.

11.    Díbirt

11.1.    Tá an t-údarás ag BOO an Chabháin agus Mhuineacháin scoláire a dhíbirt. Is féidir an t-údarás sin a chineachadh faoi Alt 44 (11(a)) den Acht um Bhoird Oideachais agus Oiliúna 2013 chuig Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.
11.2.    Ba chóir gur freagra cuí é an díbirt ar iompar an scoláire.  Admhaíonn Coláiste Oiriall gur céim an-tromchúiseach é scoláire a dhíbirt agus gur céim í nár chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall a ghlacadh ach amháin i gcásanna fíoreisceachtúla d’iompar doghlactha.  
11.3.    Dearbhaíonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall go gcaithfidh Coláiste Oiriall céimeanna suntasacha a ghlacadh chun aghaidh a thabhairt ar an mhí-iompar ar dtús chun díbirt a sheachaint.  
Áirítear i measc a leithéidí sin de bhearta:
•    Ag bualadh le tuismitheoirí agus le scoláirí féachaint le modhanna a aimsiú chun cuidiú leis an scoláire a chuid iompair a athrú.  
•    Ag déanamh cinnte de go dtuigeann an scoláire iarmhairtí féideartha a chuid iompair má leanann sé ar aghaidh.
•    Ag cinntiú gur triaileadh gach rogha fhéideartha eile.
•    Ag lorg cúnaimh ó na háisíneachtaí tacaíochta cuí, m.sh. an Ghníomhaireacht um Leanaí agus an Teaghlach, Seirbhísí Leasa Oideachais, Seirbhísí Meabhairshláinte do Leanaí agus d’Ógánaigh an FSS, an tSeirbhís Náisiúnta Tacaíochta Iompraíochta, JLO, NEPS, NCSE.  
11.4.    Éilíonn moladh chun scoláire a dhíbirt údair thromchúiseacha dá leithéid seo:   
•    Is cúis mhór chur isteach leanúnach é iompar an scoláire ar fhoghlaim daoine eile nó ar an phróiseas teagaisc
•    Is geall le bagairt shuntasach ar shábháilteacht agus ar leas daoine eile é an scoláire bheith i láthair sa scoil ar bhonn leantach
•    Tá an scoláire freagrach as damáiste tromchúiseach do mhaoin.
11.5.    Sula gcuimhnítear ar rogha na díbeartha caithfidh údaráis scoile bheith sásta gur baineadh triail as gach féidearthacht eile chun iompar an scoláire a athrú.  
11.6.    ‘Díbirt Uathoibríoch’
Is féidir le Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a chinneadh i gcomhairle leis an Phríomhoide, tuismitheoirí, múinteoirí agus scoláirí go mbeadh díbirt ‘uathoibríoch’ ann de thoradh iompraíocht ainmnithe ar leith.  Ní bhaineann sin den dualgas go leanfaí de phróis chuí agus de nós imeachta cothrom.
11.7.    ‘Díbirt ar an gcéad chion  nó ar chion aon uaire’
Is féidir go mbeidh cúinsí eisceachtúla ann ina gcinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall gur chóir scoláire a dhíbirt ar a chéad chion. I measc na gcineálacha iompraíochta a bhféadfaí a mholadh go ndíbreofaí scoláire mar gheall orthu as siocair sárú amháin ar an Chód Iompraíochta, d’áireofaí:
•    Bagairt thromchúiseach foréigin in aghaidh scoláire eile nó ball foirne
•    Foréigean iarbhír nó ionsaí fisiceach
•    Drugaí mídhleathacha a sholáthar do Scoláirí sa scoil
•    Ionsaí gnéasach

12.    Fachtóirí le Breathnú sula moltar scoláire a dhíbirt

12.1        Ba chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall na fachtóirí a leanas a ghlacadh san áireamh sula smaoineodh siad ar scoláire a dhíbirt:
•    Cineál agus dáiríreacht an iompair
•    Comhthéacs an iompair
•    Éifeacht an iompair
•    An idirghabháil a triaileadh cheana féin chun iompar an scoláire a athrú
•    Cé acu is freagra oiriúnach é an díbirt nó nach ea
•    Éifeacht fhéideartha na díbeartha
12.2        Níorbh fhóirsteanach an chéim í an díbirt dá leanann:
•    Drochfheidhmíocht acadúil
•    Drochthinreamh nó moille
•    Mionsáruithe ar an Chód Iompraíochta  

Aon iompar áfach, a bhíonn ina chur isteach leanúnach ar fhoghlaim nó a bhíonn contúirteach is féidir leis a bheith ina ábhar tromchúiseach. Ní mór iompar a scrúdú i gcomhthéacs chun an t-iompar é féin a thuiscint agus chun teacht ar an fhreagra nó an smachtbhanna is oiriúnaí.

13.    Nósanna Imeachta maidir le Díbirt

13.1.    Déanfar fiosrúchán mionsonraithe faoi stiúir an Phríomhoide.  Ba chóir don Phríomhoide a chinntiú nach bhfuil páirt ag duine ar bith san fhiosrúchán a raibh aon bhaint acu le dálaí an cháis.
13.2.    Ba chóir don Phríomhoide a chur in iúl don scoláire agus dá t(h)uismitheoirí faoi shonraí an tsáraithe líomhnaithe iompair, an dóigh a ndéanfar é a fhiosrú agus go bhféadfadh díbirt a theacht dá bharr.  Caithfidh an Príomhoide a chinntiú go dtugtar gach deis don scoláire agus do na tuismitheoirí freagra a thabhairt ar an ghearán go raibh mí-iompar tromchúiseach ann.   Ba chóir don Phríomhoide é sin a chur in iúl i scríbhinn le cinntiú go mbíonn taifead buan ag tuismitheoirí gur cuireadh ar an eolas iad.
13.3.    Ba chóir cruinniú a eagrú idir an scoláire agus a t(h)uismitheoirí agus Príomhoide Choláiste Oiriall sula gcuirtear smachtbhanna i bhfeidhm.
13.4.    Dá dteipfeadh ar scoláire agus ar a dtuismitheoir(í) teacht chuig cruinniú ba chóir don Phríomhoide scríobh chucu a chur in iúl dóibh:
•    Dáiríreacht an cháis
•    An tábhacht go ndéanfaí freastal ar athchruinniú
•    Mura n-éiríonn leis sin, an dualgas atá ar údaráis na scoile cinneadh a dhéanamh mar fhreagra ar an iompar mí-oiriúnach
•    gach comhfhreagras a choinneáil ar taifead
13.5.    Nuair a bhíonn barúil ag Príomhoide Choláiste Oiriall, bunaithe ar fhiosrúchán an mhí-iompair líomhnaithe, gur féidir go dtuilleann se díbirt, déanfaidh an Príomhoide moladh don Bhord breathnú ar dhíbirt i leith an cháis.
13.6.    Ba chóir don Phríomhoide:
•    A chur in iúl don scoláire agus do na tuismitheoirí i scríbhinn go bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta breathnú ar dhíbirt.
•    A chinntiú go mbíonn taifid scríofa ag na tuismitheoirí (a) den líomhain, (b) den fhiosrúchán, (c) den fhógra scríofa ar na cúinsí faoina bhfuiltear ag iarraidh ar an Bhord Bainistíochta breathnú ar fhéidearthacht na díbeartha.
•    Na taifid chuimsitheacha chéanna a chur ar fáil don Bhord agus a thugtar don scoláire agus do na tuismitheoirí.
•    A thabhairt le fios do na tuismitheoirí go luath dáta na héisteachta leis an Bhord Bainistíochta agus cuireadh a thabhairt dóibh teacht chuig an éisteacht sin.
•    Comhairle a chur ar thuismitheoirí gur féidir leo aighneacht scríofa agus ó bhéal a dhéanamh don Bhord Bainistíochta.  
13.7.    Tá sé de fhreagracht ar Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall athbhreithniú a dhéanamh ar an fhiosrúchán tosaigh agus bheith sásta ann féin gur tugadh faoin fhiosrúchán mar is ceart de réir nósanna imeachta cothroma.  
13.8.    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a athbhreithniú féin a dhéanamh ar an cháipéisíocht ar fad agus ar thosca uilig an cháis.
13.9    .    Ba chóir don Bhord Bainistíochta a chinntiú nach bhfuil duine ar bith páirteach i     bplé an Bhoird a raibh aon bhaint aige le dálaí an cháis.
13.10    Nuair a chinneann Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall ar scoláire a dhíbirt     caithfidh sé éisteacht a ghairm agus ba chóir an cruinniú sin a eagrú mar is ceart de     réir nósanna imeachta an Bhoird.  
13.11    Is féidir go ndéanfaí tuismitheoirí a thionlacan ag éisteacht an Bhoird ach, ós fóram tuata é, ní gnáthchleachtas é ionadaíocht dhlíthiúil bheith ann. Ba chóir a chur in iúl i scríbhinn do Rúnaí an Bhoird dhá lá roimh an chruinniú cé a bheas i láthair.
13.12    Ag tús an chruinnithe fiafróidh an Cathaoirleach cé acu atá coimhlint leasa ag aon bhall i leith na ceiste atá á breathnú ag an Bhord.  Nuair a mheasann an Bord go bhfuil coimhlint leasa ann, tarraingeoidh an ball /na baill sin siar ón chruinniú.
13.13    Ag an éisteacht, cuireann an Príomhoide agus na tuismitheoirí, nó scoláire 18 mbliana d’aois nó os a cionn, a gcás faoi bhráid an Bhoird i láthair a chéile agus beidh siad ar fáil chun ceisteanna a fhreagairt ó Bhaill an Bhoird. Ba chóir cead a bheith ag gach páirtí cuid fianaise an pháirtí eile a cheistiú.  Ba chóir ceisteanna a chur tríd an Chathaoirleach ag deireadh gach cuir i láthair.
13.14    Nuair a bhíonn a gcás déanta ag an Phríomhoide agus ag na Tuismitheoirí, tarraingeoidh siad siar ón chruinniú.
13.15    Má bhíonn comhairle ghairmiúil an Phríomhoide de dhíth ar an Bhord, is féidir a iarraidh ar an Phríomhoide teacht ar ais chuig an chruinniú ar feadh tamall gairid chuige sin.  Agus an Príomhoide i láthair, ní bheidh aon phlé ann ar thuillteanais an cháis atáthar a bhreathnú.
13.16    I rith na héisteachta caithfidh an Bord a chinntiú go mbíonn siad, agus go bhfeictear iad a bheith, neamhchlaonta mar a bhaineann se leis an Phríomhoide agus leis an scoláire.  Is féidir gur mhaith le Tuismitheoirí go ndéanfaí iad a thionlacan ag éisteachtaí agus ba chóir don Bhord sin a éascú de réir dea-chleachtais agus nósanna imeachta Boird.
13.17    Nuair a bhíonn éisteacht tugtha don dá thaobh ba chóir don Bhord a chinntiú nach mbíonn an Príomhoide ná na Tuismitheoirí i láthair do phlé an Bhoird.
13.18    Le linn dóibh díbirt atá molta a éisteacht agus a mheas beidh aird chuí ag an Bhord do:
(j)    nádúr, scála agus marthanacht aon iompair a maítear ina leith gurb é a ba chionsiocair, nó a chuir, leis an gcinneadh a rinne an Bord nó a rinneadh ar son an Bhoird,  
(k)    réasúntacht aon iarrachtaí a rinne an scoil le cur ar chumas an scoláire a mbaineann an t-achomharc leis (an ‘scoláire i gceist’) páirt a ghlacadh san oideachas agus tairbhe a bhaint as,
(l)    leasa oideachasúla an scoláire i gceist agus an inmhianaitheacht  go gcuirfí ar chumas an scoláire chomh fada agus is féidir páirt a ghlacadh in oideachas lena c(h)uid piaraí agus tairbhe a bhaint as,
(m)    leasa oideachasúla scoláirí eile na scoile, agus soláthar éifeachtach an oideachais dóibh, agus timpeallacht a chaomhnú sa seomra ranga agus sa scoil a chabhraíonn leis an bhfoghlaim i measc scoláirí na scoile agus a chinntíonn leanúnachas teagaisc a bheith á sholáthar do scoláirí in aon seomra agus sa scoil atá i gceist,
(n)    sábháilteacht, sláinte agus leas múinteoirí, scoláirí agus foireann na scoile,
(o)    cód an iompair faoi réir rannóg 23 den Acht Oideachais (Leas) 2000 agus beartais ábhartha eile na scoile agus —
(i) i gcás an chóid iompair sin, an méid a bhíonn sé ag comhlíonadh an rannáin 23 sin agus aon treoirlínte a eisíodh faoi fhorannóg (3) den rannán sin, agus
(ii) i gcás na mbeartas eile sin, an méid a chuirtear gach ceann acu i bhfeidhm, a chothaíonn siad cothroime rochtana agus rannpháirtíochta san oideachas agus a bhíonn siad ag feidhmiú de réir:
(I) aon achtachán dlí a leagann an dualgas ar scoileanna nó ar a mboird,
(II) aon treoirlínte nó beartais ábhartha de chuid an Aire,
(p)    na dualgais a chuirtear ar scoileanna nó ar a mboird ag nó faoi aon achtachán,
(q)    treoirlínte a eisíodh de bhun rannán 22(7) den Acht 2000, agus
(r)    a leithéidí eile ceisteanna a mheasann an Bord a bheith ábhartha.

14    Plé agus gníomhartha an Bhoird Bhainistíochta i ndiaidh na héisteachta

14.1        Ar chluinstin ó na daoine go léir atá páirteach, tá sé de fhreagracht ar an Bhord cin    neadh a dhéanamh cé acu atá bunús leis an líomhain nó nach bhfuil agus más í an     díbirt an smachtbhanna is cuí.  
14.2    Nuair a bhíonn an Bord Bainistíochta den tuairim, agus fíricí uilig an cháis breathnaithe acu, gur chóir an scoláire a dhíbirt, caithfidh an Bord scéala a chur chuig an Oifigeach Leasa Oideachais (OLO) i scríbhinn faoina thuairim agus faoi na cúiseanna atá leis an tuairim sin de bhun Alt 24 (91) den Acht Oideachais (Leas), 2000.  Ba chóir don Bhord tagairt do nósanna imeachta tuairiscithe an Bhoird Náisiúnta Leasa Oideachais le haghaidh moltaí díbeartha.  
14.3    Ní féidir an scoláire a dhíbirt roimh imeacht 20 lá scoile ón dáta ar a bhfaigheann an tOifigeach Leasa Oideachais an fógra scríofa seo.
14.4    Ba chóir don Bhord Bainistíochta scéala scríofa a chur chuig na tuismitheoirí faoi chinneadh an phlé agus sa chás go bhfuil díbirt á mholadh acu, ba chóir a rá leis na tuismitheoirí go gcuirfidh an Bord Bainistíochta an tOifigeach Leasa Oideachais ar an eolas.

15    Comhairliúcháin a shocraíonn an tOifigeach Leasa Oideachais

15.1        Laistigh de 20 lá ón am a bhfaightear fógra ó Bhord Bainistíochta déanfaidh an      OLO gach iarracht fhéideartha comhairliúcháin ar leith bheith aige leis an         Phríomhoide, na tuismitheoirí agus an scoláire. Eagróidh an OLO cruinniú leis na     páirtithe sin. Díreoidh na comhráite sin ar shocruithe ailtéarnacha oideachais don     scoláire.
15.2        Go dtí go mbíonn na comhairliúcháin in 11.1 thart is féidir go measfadh an Bord     Bainistíochta go bhfuil sé iomchuí scoláire a chur ar fionraí le linn an ama sin.      Níor chóir smaoineamh air sin ach amháin nuair a mheastar go mbeadh láithreacht     leantach an scoláire ar scoil ina chur isteach mór ar fhoghlaim scoláirí eile nó ina     riosca ar shábháilteacht agus ar shláinte scoláirí nó baill foirne.

16    An Cinneadh ar Dhíbirt a dhearbhú

16.1    Nuair a bheidh an tréimhse 20 lá i ndiaidh fógra chuig an OLO istigh agus nuair atá an Bord Bainistíochta go fóill den bharúil gur chóir an scoláire a dhíbirt, ba chóir don Bhord Bainistíochta an cinneadh ar dhíbirt a dhearbhú go foirmiúil.  
16.2    Ba chóir a chur in iúl do thuismitheoirí láithreach go leanfar den díbirt anois. Caithfear a chur in iúl do Thuismitheoirí agus don scoláire faoina gceart achomhairc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin.

17    Rannán 29 Achomharc in aghaidh Díbeartha

17.1        Is féidir leis na tuismitheoirí nó scoláire atá os cionn 18 mbliana, an fhionraíocht a     achomharc faoi Rannán 29 den Acht Oideachais 1998.
17.2        Ba chóir a gceart ar achomharc os comhair BOO an Chabháin agus Mhuineacháin a     thabhairt le fios do thuismitheoirí agus don scoláire agus ba chóir an fhoirm     chaighdeánach a thabhairt dóibh trína dtaiscfí an t-achomharc sin.
17.3        Nuair a bhíonn deireadh le hachomharc os comhair BOO an Chabháin agus     Mhuineacháin, féadfaidh tuismitheoirí agus an scoláire achomharc eile a chur os     comhair Rúnaí Ginearálta na Roinne Oideachais agus Scileanna.

18    Athbhreithniú ar úsáid na Díbeartha

18.1    Ba chóir do Bhord Bainistíochta Choláiste Oiriall úsáid na díbeartha a     athbhreithniú sa scoil ag eatraimh thráthrialta

19    Cur i bhfeidhm agus Athbhreithniú Beartais

19.1        Beidh an Príomhoide agus Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall freagrach as an     bheartas seo a chur i bhfeidhm.
19.2        Déanfar an beartas seo a athbhreithniú go tréimhsiúil, i bhfianaise reachtaíocht     éiritheach agus Treoirlínte a eisítear ón Roinn Oideachais agus Scileanna ón uair a     fhaomhtar é go hoifigiúil ag Bord Oideachais agus Oiliúna an Chabháin agus     Mhuineacháin agus ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall.

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

1. An Polasaí

I gcomhréir le riachtanais an Acht Oideachais (Leas) 2000 agus na dtreoirlínte faoi chód iompair a d’eisigh an Bord Náisiúnta um Leas Oideachais tá an beartas frithbhulaíochta seo a leanas glactha ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall mar chuid de chód iompair iomlán na scoile. Géilleann an beartas go huile agus go hiomlán do riachtanais Ghnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile a foilsíodh i Meán Fómhair 2013

2. Príomhphrionsabail dea-chleachtais

Aithníonn Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall a thromchúisí atá iompar bulaíochta agus a dhiúltaí a d’fhéadfadh a thionchar a bheith ar dhaltaí, agus geallann an scoil dá réir cloí leis na príomhphrionsabail dea-chleachtais seo a leanas agus iompar bulaíochta á chosc agus á chomhrac.

  • Cultúr dearfach a bheith i réim sa scoil:
    • ina nglactar go fonnmhar le difríocht agus le héagsúlacht agus ina léirítear meas ar chuimsitheacht;
    • ina spreagtar daltaí chun iompar bulaíochta a nochtadh agus a phlé i dtimpeallacht neamhbhagrach; agus
    • ina gcuirtear caidreamh bunaithe ar mheas chun cinn ar fud phobal na scoile;
  • Ceannaireacht éifeachtach;
  • Cur chuige scoile uile;
  • Tuiscint i bpáirt faoin rud is bulaíocht ann agus faoin tionchar is féidir a bheith aige
  • Feidhmiú straitéisí oideachais agus coiscthe (lena n-áirítear bearta chun feasacht a mhúscailt)
    • a chothaíonn ionbhá, meas agus athléimneacht sna daltaí; agus
    • ina dtéitear i ngleic go sainráite le cibearbhulaíocht agus le bulaíocht bunaithe ar aitheantas, lena n-áirítear bulaíocht homafóbach agus trasfóbach;
  • Maoirseacht agus monatóireacht éifeachtach ar dhaltaí;
  • Tacaíochtaí don fhoireann;
  • Teagmhais bhulaíochta a thaifeadadh agus a imscrúdú ar shlí chomhsheasmhach agus obair leantach a dhéanamh ina dtaobh (lena n-áirítear straitéisí aitheanta idirghabhála a úsáid); agus
  • Meastóireacht leanúnach ar a éifeachtaí atá an beartas frithbhulaíochta.

3. Sainmhíniú ar bhulaíocht

I gcomhréir le Gnásanna Frithbhulaíochta Bunscoile agus Iar-bhunscoile seo é an sainmhíniú ar bhulaíocht: iompar diúltach neamhiarrtha, bíodh sé i bhfoirm iompar briathartha, síceolaíoch nó fisiciúil, a dhéanann duine aonair nó grúpa in aghaidh duine nó daoine eile, agus a dhéantar arís agus arís eile. Áirítear na cineálacha iompair bhulaíochta seo a leanas ar an sainmhíniú ar bhulaíocht:

  • Ionsaitheacht fhisiciúil: Áirítear air sin duine a bhrú, a shá, a bhualadh, a chiceáil, a phriocadh nó cor coise a chur ann. Bheadh trom-ionsaí fisiciúil ar áireamh anseo. Is minic a théann daltaí i mbun ‘troideanna bréige’, ach féadtar úsáid a bhaint astu chun ciapadh fisiciúil a dhéanamh faoi cheilt, sin nó duine a ghortú.
  • Imeaglú: Cineál ar leith iompar bulaíochta is ea imeaglú: d’fhéadfadh sé a bheith bunaithe ar chomharthaíocht choirp ionsaitheach ina mbaintear úsáid as an nguth mar arm troda. D’fhéadfadh aghaidh a léiríonn ionsaitheacht agus/nó míghnaoi a bheith ina chúis mhór imní.
  • Aonrú agus eisiamh: Tarlaíonn bulaíocht den chineál seo nuair a dhéanann cuid den rang nó an rang ar fad duine a aonrú, a eisiamh nó neamhaird a thabhair air/uirthi d’aon ghnó. Fágtar duine as an áireamh d’aon ghnó agus bíonn cúlchaint mhailíseach ar siúl. D’fhéadfadh ráitis mhaslacha a bheith á scríobh mar gheall ar an dalta seo in áiteanna poiblí, nó nótaí faoin dalta nó líníochtaí den dalta a bheith á scaipeadh nó í/é a bheith á maslú/mhaslú de chogar ach é a bheith sách ard le go gcloisfí é.
  • Caidreamh bulaíochta: Bíonn seo ann nuair a dhiúltaítear go leanúnach d’iarrachtaí duine caidreamh a bheith aige/aici le piaraí agus gaol a chothú leo, nó nuair a bhaintear an bonn de na hiarrachtaí sin.
  • Cibearbhulaíocht: Is bulaíocht é seo a chuirtear i gcrích trí theicneolaíochtaí eolais agus cumarsáide ar nós téacsteachtaireachtaí, suíomhanna líonra sóisialta, r-phost, cur teachtaireachtaí meandracha, feidhmchláir, suíomhanna cluichíochta, seomraí comhrá agus teicneolaíochtaí eile ar líne. An cineál bulaíochta ar líne is coitianta ná teachtaireachtaí míchuí nó goilliúnacha a dhíriú ar dhuine.
  • Ainmneacha maslacha a thabhairt ar dhuine: Duine ar bith a thugann ainm maslach, goilliúnach nó náiritheach ar dhuine eile, ba cheart féachaint air sin mar iompar bulaíochta. Is minic a ndéantar tagairt do chuma fhisiciúil duine. D’fhéadfaí aird dhiúltach a dhíriú ar thuin chainte nó ar ghuth so-aitheanta. Is minic cumas acadúil a bheith ina chúis le hainmneacha maslacha.
  • Dochar do mhaoin: Is féidir bulaíocht a dhíriú ar mhaoin phearsanta. I gceist ansin bheadh damáiste d’éadaí, d’fhón póca nó do ghléasanna eile, do leabhair scoile agus d’ábhar foghlama eile nó cur isteach ar thaisceadán nó ar rothar an dalta. D’fhéadfaí a bhfuil sa mhála scoile a chaitheamh amach ar an urlár. D’fhéadfaí rudaí pearsanta a bhriseadh, a loit, a ghoid nó a chur i bhfolach.
  • Sracadh: D’fhéadfaí airgead a éileamh, faoi bhagairt uaireanta. D’fhéadfaí iallach a chur ar dhalta maoin a ghoid ar son duine eile atá ag gabháil d’iompar bulaíochta .
  • Bulaíocht bunaithe ar aitheantas, ar nós bulaíocht homafóbach, bulaíocht chiníoch, bulaíocht bunaithe ar bhallraíocht den Lucht Siúil agus bulaíocht ar dhuine faoi mhíchumas nó ar dhuine a bhfuil riachtanais speisialta oideachais aici/aige.

Ní chuimsíonn an sainmhíniú seo ar bhulaíocht teagmhais aonraithe nó teagmhais aon uaire d’iompar diúltach d’aon turas, lena n-áirítear téacsteachtaireacht mhaslach nó goilliúnach aon uaire nó teachtaireachtaí príobháideacha eile agus ba cheart déileáil leo, mar is cuí, de réir chód iompair na scoile.

Ach, i bhfianaise an bheartais seo, féachfar ar theachtaireacht, íomhá nó ráiteas poiblí goilliúnach aon uaire ar shuíomh Gréasáin líonra poiblí nó ar fhóram poiblí eile ar féidir an teachtaireacht, an íomhá nó an ráiteas sin a fheiceáil air agus/nó a bheith athráite ag daoine eile mar iompar bulaíochta.

Iompar diúltach nach n-áirítear sa sainmhíniú seo ar bhulaíocht, déileálfar leis de réir chód iompair na scoile.

4. Múinteoirí Ábhartha

Is iad na múinteoirí ábhartha a dhéanfaidh bulaíocht a imscrúdú agus a dhéileálfaidh léi ná na Cinn Bhliana, an Príomhoide agus an Príomhoide Tánaisteach.

5. Straitéisí oideachais agus coiscthe

Seo a leanas na straitéisí oideachais agus coiscthe (lena n-áirítear straitéisí a bheidh dírithe go sonrach ar an gcibearbhulaíocht agus ar bhulaíocht bunaithe ar aitheantas, go háirithe bulaíocht homafóbach agus trasfóbach) a bheidh in úsáid i gColáiste Oiriall:

  • Tá muid agdoiciméadú na straitéisí sonracha oideachais agus coiscthe a chuirfidh an scoil chun feidhme, go speisialta agus muid ag plé le ceist na cibearbhulaíochta agus na bulaíochta bunaithe ar aitheantas, go háirithe bulaíocht homafóbach agus bulaíocht trasfóbach.
  • Ar na cleachtais éifeachtacha tá bearta coiscthe agus bearta chun feasacht a mhúscailt mar gheall ar gach gné den bhulaíocht agus straitéisí chun cabhrú le daltaí dul i ngleic le fadhbanna de réir mar a thagann siad chun cinn. Féachann muid chuige sna straitéisí sin go gcothaítear ionbhá, meas agus athléimneacht sna daltaí.
  • Féachann muid chuige le deiseanna a thabhairt do dhaltaí chun braistint dhearfach dá fhiúntas féin a chothú tríd ár gclár curaclaim agus seach-churaclaim mar aithníonn muid an ceangal láidir idir iompar agus féinmheas. Díríonn ár dtionscnaimh agus ár gcláir ar fheasacht agus ar thuiscint ar bhulaíocht a chothú sna daltaí, lena n-áirítear cúiseanna le bulaíocht agus iarmhairtí na bulaíochta agus pléann muid go speisialta le bulaíocht bunaithe ar aitheantas agus go háirithe le bulaíocht homafóbach agus le bulaíocht trasfóbach.
  • Is í an dóigh is fearr le dul i ngleic leis an chibearbhulaíocht ná é a chosc ar an chéad dul síos. Díríonn ár mbearta coiscthe agus múscailt feasachta a dhíriú ar oideachas a chur ar dhaltaí faoin tslí le hiad féin a iompar ar líne, faoin tslí le bheith sábháilte ar líne agus ar conas cultúr a chothú ina dtuairiscítear aon údar imní mar gheall ar chibearbhulaíocht. Gnéithe tábhachtach den chur chuige sin is ea cur chuige scoile uile a bheith ann agus ról gníomhach a bheith ag tuismitheoirí. Cuirtear san áireamh sna bearta coiscthe agus múscailt feasachta an deis atá ann chun gabháil don chibearbhulaíocht ar áiseanna teicneolaíochta atá ar fáil laistigh den scoil.
  • Déanann muid cúram speisialta do dhaltaí faoi mhíchumas agus do dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu agus bearta á ndéanamh ag scoil chun dul i ngleic le hiompar bulaíochta nó é a chosc. Tá an beartas frithbhulaíochta gcomhréir le beartais agus tacaíochtaí eile na scoile agus cinntíonn muid go n-oibríonn na seirbhísí ar fad a dhéanann soláthar do dhaltaí mar iad as lámha a chéile. Ar na bearta a dhéanann muid chun an fhéidearthacht go ndéanfar bulaíocht ar dhaltaí a bhfuil riachtanais speisialta oideachais acu a laghdú tá cuimsiú a fheabhsú, díriú ar scileanna sóisialta a shealbhú, aird a dhíriú ar phríomhócáidí mar an t-athrú ón mbunscoil go dtí an iar-bhunscoil agus dea-chultúr scoile a chothú ina léirítear meas ar chách agus ina dtugtar lámh chúnta do uile dhuine
  • Déanann muid ár ndícheall chun feasacht ar bhulaíocht a mhúscailt ionas go dtuigfidh gach ball de phobal na scoile an rud is bulaíocht ann agus an tslí ina ndéileálann an scoil le hiompar bulaíochta. Bíonn Seachtain Feasachta Cairdis againn, pléitear bulaíocht agus déantar cur i láthair ag cruinnithe Chumann na dTuismitheoiri, bíonn seisiúin eolais ann do mhúinteoirí, déantar caint go rialta ag na tionóil, pléitear an t-ábhar le gach bliainghrúpa ag tús na bliana, bíonn feachtas póstaer iontach feiceálach ann ar fud na scoile, líonann daltaí ceistneoirí machnamhacha isteach, tá CCTT i bhfeidhm ar fud na scoile agus tá go leor gnéithe den bhulaíocht fite fuaite i gCód Iompair na scoile. Déanann muid cinnte de go mbíonn feitheoireacht shásúil roimh, le linn agus i ndiaidh am scoile.Tuigeann muid go dtugann seachtain feasachta cairdis an fhéinmhuinín is gá a thabhairt do thuismitheoirí dalta a bhfuil bulaíocht á déanamh uirthi nó air chun í a thuairisciú don scoil. Cuidíonn sé fosta chun teachtaireacht shoiléir a thabhairt do thuismitheoirí an dalta atá ag gabháil don bhulaíocht go bhfuil sé de fhreagracht orthu díriú ar iompar a bpáiste.
  • Tá roinnt comhpháirteanna agus clár sa churaclam atá ábhartha maidir le bulaíocht a chosc agus meas ar éagsúlacht agus ar chuimsiú a chothú. Déantar foráil speisialta sa churaclam OSPS chun féachaint ar iompar bulaíochta agus ar na réimsí gaolmhara seo: muintearas agus imeascadh, cumarsáid, coimhlint, cairdeas, sábháilteacht phearsanta agus caidreamh. Sa Chlár Oideachas Caidrimh agus Gnéasachta tá deiseanna chun réimsí ar nós na gnéasachta agus an chaidrimh a chíoradh agus a phlé, rudaí a bhfuil baint mhór acu le bulaíocht bunaithe ar aitheantas. Aithníonn muid go mbíonn gá le forbairt ghairmiúil leanúnach do mhúinteoirí sa réimse seo oibre.
  • Tá spás i ngach ábhar le dearcadh a chothú ar mhaithe le meas ar chách; a thábhachtaí atá an éagsúlacht; conas réamhchlaonadh agus steiréitíopáil a sheachaint agus béim a leagan ar a neamh-inghlactha atá iompar bulaíochta. Sa Bhéarla, úsáideann muid litríocht chun plé a spreagadh. Sa Tíreolaíocht agus sa Stair, déanann muid tagairtí don choilíniú, don dúshaothrú agus do dheachtóireachtaí chun mí-úsáid cumhachta a léiriú. Leathnaíonn muid na hiarrachtaí sin isteach i réimsí eile ar nós na hEalaíne, na Drámaíochta, an Oideachais Reiligiúnaigh, agus an Chorpoideachais. Cuireann muid comhoibriú agus iarrachtaí grúpa chun cinn i spóirt foirne, i gclubanna agus i gcumainn scoile agus trí mheán ábhair phraiticiúla. Aithníonn muid go mbíonn deiseanna den scoth le fáil i ngníomhaíochtaí spóirt chun ionsaitheacht a úsáid ar mhaithe le rud fiúntach a bhaint amach agus chun féinsmacht a fhoghlaim.

6. Gnásanna chun iompar bulaíochta a imscrúdú agus déileáil leis

Seo a leanas straitéisí Choláiste Oiriall chun iompar bulaíochta a imscrúdú, chun obair leantach a dhéanamh ina dtaobh agus chun iompar bulaíochta a thaifeadadh mar aon leis na straitéisí idirghabhála bunaithe a úsáidfidh an scoil chun déileáil le cásanna d’iompar bulaíochta:

  • Is é an phríomhaidhm a bheidh ag an múinteoir ábhartha agus bulaíocht á imscrúdú aici/aige aghaidh a thabhairt ar aon cheist is gá a réiteach agus an gaol idir na páirtithe i dtrácht a chur ar ais mar a bhí sé an oiread is indéanta sin (seachas milleán a chur). Agus imscrúdú ar bhulaíocht á dhéanamh, nó nuair a bhítear ag déileáil le bulaíocht, feidhmeoidh an múinteoir a breithiúnas gairmiúil chun a chinneadh cibé an ndearnadh bulaíocht agus conas ab fhearr déileáil leis an bhfadhb.
  • Caithfidh an múinteoir ábhartha gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí gan ainm, a imscrúdú agus déileáil leo. Ar an tslí sin beidh níos mó muiníne ag daltaí gur fiú bulaíocht a thuairisciú. Tá sé ríthábhachtach an mhuinín sin a chothú i measc na ndaltaí. Deirtear go soiléir leis na daltaí nach ag tabhairt leideanna atá siad nuair a thuairiscíonn siad teagmhais bhulaíochta ach á n-iompar féin ar dhóigh fhreagrach.
  • Spreagann muid an fhoireann neamhtheagaisc – rúnaithe, cúntóirí riachtanas speisialta, coimhdirí iompar scoile, airígh, glantóirí – chun aon teagmhas d’iompar bulaíochta a fheiceann siad, nó a luaitear leo, a thuairisciú don mhúinteoir ábhartha.
  • Ní mór do thuismitheoirí agus do dhaltaí comhoibriú le haon imscrúdú agus cuidiú leis an scoil aon cheist bhulaíochta a réiteach agus an caidreamh a bhíodh idir na páirtithe atá bainteach leis an mbulaíocht a chur ar ais mar a bhí sé, a mhéad is indéanta sin. Bíonn cur chuige réidh, fadhbréitigh, neamhmhothúchánach ag múinteoirí agus iad ag déileáil le líomhaintí d’iompar bulaíochta a thuairiscíonn daltaí, baill foirne nó tuismitheoirí dóibh.
  • Is fearr de ghnáth teagmhais a imscrúdú lasmuigh den seomra ranga chun príobháideacht gach duine atá bainteach leis a chosaint. Déantar gach agallamh go híogair ag féachaint do chearta gach dalta i dtrácht. D’fhéadfadh daltaí nach bhfuil baint dhíreach acu leis an mbulaíocht eolas úsáideach a sholáthar in agallamh mar sin. Agus anailís á déanamh ar theagmhais d’iompar bulaíochta, lorgaíonn an múinteoir ábhartha freagraí ar na ceisteanna céard, cá háit, cathain, cén duine nó cé na daoine, agus cad chuige? Cuirtear na ceisteanna sin go ciúin síochánta, chun sampla a thabhairt den dóigh le déileáil le coimhlint go héifeachtach neamhionsaitheach.
  • Má bhíonn grúpa i gceist, cuirtear agallamh ar gach duine den ghrúpa ina nduine agus ina nduine agus labhraítear leis an ngrúpa ar fad ina dhiaidh sin. Ag an chruinniú grúpa, iarrtar ar gach ball cuntas a thabhairt ar an méid a chonaic sé/sí le bheith cinnte go gcluineann an grúpa ar fad cuntais a chéile. Tacaíonn muid le gach ball sa ghrúpa i bhfianaise na mbrúnna a d’fhéadfadh baill eile sa ghrúpa a chur orthu tar éis an agallaimh leis an múinteoir. In amanna thiocfadh leis a bheith foirsteanach nó cuidiúil iarraidh ar na daoine a bhí bainteach leis an teagmhas a gcuntas ar an teagmhas a scríobh síos.
  • I gcásanna ina gcinneann an múinteoir ábhartha go ndearnadh bulaíocht, déantar teagmháil, a luaithe is féidir, le tuismitheoirí na bpáirtithe i dtrácht chun iad a chur ar an eolas faoin scéal agus na bearta a dhéanfar a mhíniú doibh (le tagairt do bheartas na scoile). Tugann an scoil deis phlé do na tuismitheoirí ar dhóigheanna ina bhféadfaí bearta na scoile agus an tacaíocht do na daltaí a athneartú nó a mhéadú. I gcás ina gcinneann an múinteoir ábhartha go raibh dalta ag gabháil d’iompar bulaíochta, cuirtear ar a súile nó ar a shúile di nó dó go soiléir gur sháraigh sí nó sé beartas frith-bhulaíochta na scoile agus déantar iarrachtaí chun go bhféachfadh sí nó sí an scéal ó thaobh an dalta a bhfuil an bhulaíocht á déanamh air nó uirthi nó air.
  • Bíonn muid soiléir don uile dhuine atá bainteach leis (gach grúpa daltaí agus tuismitheoirí) in aon chás ina mbíonn gá le smachtú, gur ceist phríobháideach é idir an dalta atá á smachtú, a tuismitheoirí nó a thuismitheoirí agus an scoil. Socraíonn muid cruinnithe breise leis na páirtithe i dtrácht a shocrú chun iarracht a dhéanamh iad a thabhairt le chéile níos faide anonn má bhíonn an dalta a ndearnadh an bhulaíocht uirthi nó air sásta leis sin. Féadann tairbhe theiripeach a bheith ag gabháil le cruinnithe mar sin.
  • I gcásanna ina measann an múinteoir ábhartha nár caitheadh go leordhóthanach leis an iompar bulaíochta laistigh de 20 lá scoil tar éis di/dó a chinneadh gur tharla iompar bulaíochta, caithfidh an múinteoir ábhartha é sin a thaifead ar an ‘fhoirm chun iompar bulaíochta a thaifeadadh’.Agus cinneadh á dhéanamh cibé ar déileáladh go cuí agus go leordhóthanach le cás bulaíochta, ní mór don mhúinteoir ábhartha, mar chuid dá breithiúnas gairmiúil, na tosca seo a leanas a chur san áireamh: cibé ar scoireadh den iompar bulaíochta ó shin; cibé ar réitíodh, a mhéad ab fhéidir, aon cheist a bhí le réiteach idir na páirtithe; cibé an bhfuil an caidreamh idir na páirtithe curtha ar ais mar a bhí sé, a mhéad is indéanta agus an bhfuarthas aon aiseolas ó na páirtithe i dtrácht, óna dtuismitheoirí nó ó Phríomhoide nó ó Phríomhoide Tánaisteach na scoile.
  • I gcás nach bhfuil tuismitheoir sásta gur dhéileáil an scoil le cás bulaíochta i gcomhréir leis na gnásanna seo, caithfidh gnásanna na scoile maidir le gearán a dhéanamh a chur in iúl don tuismitheoir. I gcás ina mbaineann an tuismitheoir úsáid as gnásanna na scoile maidir le gearán a dhéanamh agus nach bhfuil sí/sé sásta fós, caithfidh an scoil a insint don tuismitheoir go bhfuil sé de cheart aici/aige gearán a dhéanamh le hOmbudsman na Leanaí.

7. Gnásanna chun iompar bulaíochta a thaifeadadh

  • Tá sé cinnithe ag Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall go mbíonn gnásanna soiléire ag an scoil chun iompar bulaíochta a nótáil agus a thuairisciú go foirmiúil agus tá na gnásanna sin doiciméadaithe mar chuid de bheartas frithbhulaíochta na scoile. Ní mór gach taifead a choimeád i gcomhréir leis an reachtaíocht chuí cosanta sonraí.
  • Bíodh is go gcaithfear gach tuairisc, lena n-áirítear tuairiscí gan ainm i dtaobh bulaíochta, a imscrúdú agus go gcaithfidh an múinteoir ábhartha déileáil leo, bainfidh an múinteoir ábhartha leas as a breithiúnas gairmiúil i dtaca leis na taifid de na tuairiscí sin a bheidh le coinneáil, na bearta a dhéanfar agus aon phlé leo siúd atá bainteach leis an mbulaíocht maidir leis an gcéanna.
  • Má fhaigheann an múinteoir ábhartha go ndearnadh bulaíocht, ní mór don mhúinteoir ábhartha taifid scríofa a choimeád chun cabhrú léi/leis an cheist a réiteach agus an gaol idir na páirtithe a chur ar ais mar a bhí sé, a mhéad is indéanta.
  • Caithfidh an múinteoir ábhartha an ‘fhoirm chun iompar bulaíochta a thaifeadadh’a úsáid chun an t-iompar bulaíochta a thaifeadadh sna cásanna seo a leanas: i gcásanna ina measann sé/sí nár díríodh go leordhóthanach ná go cuí ar an iompar bulaíochta laistigh de 20 lá scoile tar éis dó/di a chinneadh gur tharla iompar bulaíochta; agus i gcás inar chinn an scoil go gcaithfear iompar bulaíochta a thaifeadadh i gcásanna áirithe agus é a thuairisciú láithreach don Phríomhoide nó don Leasphríomhoide.

8. Tacaíochtaí do dhaltaí a ndearnadh bulaíocht orthu

Seo a leanas clár tacaíochta Choláiste Oiriall do dhaltaí a ndearnadh bulaíocht orthu:

  • Tá clár tacaíochta i bhfeidhm i gColáiste Oiriall do dhaltaí a ndearnadh bulaíocht orthu. D’fhéadfadh comhairleoireacht agus/nó deiseanna chun a bheith rannpháirteach i ngníomhaíochtaí chun a bhféinmheas a mhéadú, a scileanna cairdis agus sóisialta a fhorbairt agus athléimneacht a chothú iontu a bheith de dhíth ar dhaltaí mar sin. Is cur chuige cúram comhroinnte atá againn. Baineann muid leas as cleachtas aisríoch, idirghabháil nó comhréiteach mar is cuí. Coinníonn muid cumarsáid oscailte idir scoil, tuismitheoirí agus gníomhaireachtaí seachtracha agus oibríonn muid le chéile chun an fhadhb a leigheas agus chun an t-íospartach a chosaint.
  • Tá clár tacaíochta do dhaltaí a bhí ag gabháil d’iompar bulaíochta a bheith mar chuid de phróiseas idirghabhála na scoile, leis. Bíonn cuidiú leanúnach de dhíth ar dhaltaí a bhí bainteach le hiompar bulaíochta. Daltaí nach leor a bhféinmheas, tugtar deiseanna dóibh chun a gcuid braistintí féinfhiúntais a mhéadú. Mar sin aithníonn muid go mbíonn sé tábhachtach sna straitéisí foghlama a chuirtear chun feidhme foráil a bheith déanta chun braistint daltaí faoina bhfiúntas féin a mhéadú. D’fhéadfadh comhairleoireacht a bheith de dhíth ar dhaltaí a ghabhann d’iompar bulaíochta chun gur féidir leo bealaí eile a fhoghlaim chun a gcuid riachtanas a chomhlíonadh gan cearta daoine eile a shárú.

9. Cásanna tromchúiseacha a tharchur chuig FSS

I dtaca le bulaíocht sna scoileanna foráiltear in Tús Áite do Leanaí – Treoir Náisiúnta maidir le Cosaint agus Leas Páistí, 2011 (Tús Áite do Leanaí) agus sna Gnásanna um Chosaint Leanaí i mBunscoileanna agus in Iar-bhunscoileanna “i gcásanna ina dtarlaíonn teagmhas tromchúiseach agus ina bhféachtar ar an iompar mar iompar a d’fhéadfadh a bheith mí-úsáideach, ní mór don scoil dul i gcomhairle le Seirbhísí Sóisialta FSS do Leanaí agus do Theaghlaigh d’fhonn freagairt chuí a dhréachtú, ar nós plean bainistíochta”.

Déantar teagmhais thromchúiseacha d’iompar bulaíochta a tharchur, faoi mar atá leagtha síos in Tús Áite do Leanaí agus sna Gnásanna um Chosaint Leanaí i mBunscoileanna agus in Iar-bhunscoileanna, chuig Seirbhís Leanaí agus Teaghlaigh HSE agus/nó na Gardaí, faoi mar a bheadh.

Foráiltear, leis, sna Gnásanna um Chosaint Leanaí i mBunscoileanna agus in Iar-bhunscoileanna go gcaithfidh an Teagmhálaí Ainmnithe comhairle a lorg ó Sheirbhísí Leanaí agus Teaghlaigh FSS i gcás ina bhfuil údar imní ag pearsanra scoile mar gheall ar pháiste ach nach bhfuil siad cinnte ar cheart an cás a thuairisciú d’FSS.

10. Bulaíocht mar chuid den chontanam

Is féidir le hiompar bulaíochta a bheith mar chuid de chontanam iompair seachas ina ghníomh neamhspleách agus i gcásanna áirithe féadfaidh an t-iompar iompú ina ionsaí nó ina chiapadh tromchúiseach fisiciúil nó gnéasach. Chun a chinntiú go ndéileáltar le cásanna den sórt sin go cuí, déantar foráil i mbeartas frithbhulaíochta na scoile le haghaidh nascacht chuí leis an gcód iompair agus chun cásanna a tharchur chuig gníomhaireachtaí agus údaráis sheachtracha, nuair is cuí. I gcásanna ina bhfuil údar tromchúiseach imní againnl i dtaobh iompar dalta, lorgaíonn muid comhairle ón tSeirbhís Náisiúnta Síceolaíochta Oideachais (NEPS).

11. Maoirseacht agus Monatóireacht Éifeachtach ar Dhaltaí

Deimhníonn an Bord Bainistíochta go bhfuil beartais agus cleachtais chuí mhaoirseachta agus monatóireachta i bhfeidhm chun iompar bulaíochta a chosc agus chun déileáil leis agus chun idirghabháil luath a éascú más féidir.

12. An Ciapadh a Chosc

Deimhníonn an Bord Bainistíochta go ndéanfaidh an scoil, de réir a oibleagáidí faoin reachtaíocht chomhionannais, gach beart is indéanta go praiticiúil chun daltaí agus baill foirne a chosaint ar chiapadh gnéasach agus ar chiapadh ar aon cheann de na naoi bhforas, mar atá inscne lena n-áirítear trasinscne, stádas sibhialta, stádas teaghlaigh, treoshuíomh gnéasach, reiligiún, aois, míchumas, cine nó ballraíocht den Lucht Siúil.

13. Tá an beartas seo ar fáil do phearsanra na scoile, foilsíodh é ar shuíomh Gréasáin na scoile agus do Chumann na dTuismitheoirí. Cuirfear cóip den bheartas seo ar fáil don Roinn agus do phátrún na scoile má iarrtar é.

14. Athbhreithneoidh an Bord Bainistíochta an beartas agus a fheidhmiú uair amháin i ngach scoilbhliain. Cuirfear fógra scríofa gur athbhreithníodh beartas frithbhulaíochta na scoile ar fáil do phearsanra na scoile, foilseofar é ar shuíomh Gréasáin na scoile agus do Chumann na dTuismitheoirí. Cuirfear taifead den athbhreithniú agus a thoradh ar fáil don phátrún agus don Roinn, leis, má iarrtar é.

Dhaingnigh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall an Beartas Frithbhulaíochta seo ar 5 Aibreán 2017

 

Síniú: ___________________________ Dáta: 5 Aibreán 2017

(Cathaoirleach an Bhoird Bhainistíochta)

 

Síniú: _____________________________ Dáta: 5 Aibreán 2017

(Príomhoide)

 

Dáta an chéad athbhreithnithe eile: go bliantiúil

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

Is iar-bhunscoil é Coláiste Oiriall a sholáthraíonn iar-bhunoideachas do scoláirí ón Chéad Bhliain go dtí Bliain na hArdteistiméireachta. Faoi réir na riachtanais a fhaightear san Acht um Thús Áite do Leanaí 2015, Tús Áite do Leanaí: Treoir Náisiúnta um Chosaint agus Leas Leanaí 2017, Nósanna Imeachta um Chosaint Leanaí do Bhunscoileanna agus d’Iar-Bhunscoileanna 2017 agus Treoir Tusla ar Ráitis Cosaint Leanaí a ullmhú, chomhaontaigh Bord Bainistíochta Choláiste Oiriall ar an Ráiteas um Chosaint Leanaí atá leagtha amach sa doiciméad seo. <

1 Ghlac an Bord Bainistíochta, mar chuid den Ráiteas um Chosaint Leanaí ginearálta seo, le cáipéis na Roinne: Nósanna Imeachta um Chosaint Leanaí do Bhunscoileanna agus d’Iar-Bhunscoileanna 2017, agus cuirfidh sé i bhfeidhm é go hiomlán agus gan aon athrú

2 Is é Brendan Ó Dufaigh an Phearsa Idirchaidrimh Ainmnithe (PIA)

3 Is í Annette Ní Thuathail an Leas-Phearsa Idirchaidrimh Ainmnithe (LPIA)

4 Aithníonn an Bord Bainistíochta go mbaineann ceisteanna cosaint agus leas leanaí le gach gné de shaol scoile agus gur gá iad a léiriú i ngach ceann de bheartais, nósanna imeachta, cleachtais agus gníomhaíochtaí na scoile. Cloífidh an scoil ina cuid beartas, nósanna imeachta, cleachtas agus gníomhaíochtaí leis na prionsabail dea-chleachtais seo a leanas i dtaca le cosaint agus leas leanaí:

Maidir leis an scoil de:

  •  aithneoidh sí go bhfuil cosaint agus leas leanaí barrthábhachtach, beag beann ar gach ceist eile;
  • cloífidh sí go hiomlán lena dualgais reachtúla faoin Acht um Thús Áite do Leanaí agus faoi aon reachtaíocht ábhartha eile i dtaca le cosaint agus le leas leanaí;
  • comhoibreoidh sí go hiomlán leis na húdaráis reachtúla chuí i dtaca le ceisteanna a bhaineann le cosaint agus le leas leanaí
  • gabhfaidh sí chuici féin cleachtais shábháilte chun na féidearthachtaí go dtarlódh díobháil nó taismí do leanaí a laghdú agus chun oibrithe a chosaint ó bheith ag glacadh rioscaí nach gá a d’fhéadfadh iad a fhágáil oscailte do líomhaintí mí-úsáide nó neamairt;
  • forbróidh sí cleachtas oscailteachta le tuismitheoirí agus spreagfaidh sí na tuismitheoirí chun baint a bheith acu in oideachas a gcuid páistí; agus
  • cloífidh sí go hiomlán le riachtanais rúndachta agus í ag plé le ceisteanna cosaint leanaí.

Cloífidh an scoil freisin leis na prionsabail thuas i dtaca le haon scoláire aosach a bhfuil soghontacht speisialta ag baint leis.

5 Tá na nósanna imeachta / bearta seo a leanas faoi réir:

  • I ndáil le haon bhall foirne arb é ábhar aon fhiosrúcháin é (cibé cén dóigh a gcuirtear síos air) i ndáil le haon ghníomh, faillí nó toisc i dtaca le páiste a dhéanann freastal ar an scoil, cloíonn an scoil leis na nósanna imeachta cuí atá leagtha amach i gCaibidil 7 de Nósanna Imeachta um Chosaint Leanaí do Bhunscoileanna agus d’Iar-Bhunscoileanna 2017 agus leis na nósanna imeachta araíonachta ábhartha aontaithe do bhaill foirne na scoile atá foilsithe ar shuíomh gréasáin ROS.
  • I dtaca le roghnúchán nó le hearcaíocht na foirne agus a n-oiriúnacht chun obair a dhéanamh le páistí, cloíonn an scoil le riachtanais reachtúla ghrinnfhiosrúcháin na nAchtanna um an mBiúró Náisiúnta Grinnfhiosrúcháin (Leanaí agus Daoine Soghonta) 2012 go 2016 agus leis an treoir ghinearálta um dhualgas cúraim atá leagtha síos i ngrinnfhiosrúchán an Gharda Síochána agus i gciorcláin chuí earcaíochta a d’fhoilsigh ROS agus atá ar fáil ar shuíomh gréasáin ROS.
  • I dtaca le soláthar faisnéise agus, mar is gá, teagasc agus oiliúint a sholáthar, do bhaill foirne maidir le heachtraí díobhála a aithint (faoi mar a shainmhínítear san Acht 2015)

¬ Thug an scoil cóip de Ráiteas um Chosaint Leanaí na scoile do gach ball foirne

¬ Cinntíonn an scoil go bhfaigheann gach ball nua foirne cóip de Ráiteas um Chosaint Leanaí na scoile

¬ Spreagann an scoil an fhoireann chun tairbhe a bhaint as oiliúint ábhartha

¬ Spreagann an scoil baill den Bhord Bainistíochta chun tairbhe a bhaint as oiliúint ábhartha

¬ Coimeádann an Bord Bainistíochta taifid de gach ócáid oiliúna a bhíonn ag baill foirne agus Boird

  • I dtaca le hábhair imní faoi chosaint leanaí a thuairisciú do Tusla, bíonn ar gach ball foirne cloí leis na nósanna imeachta atá leagtha amach in Nósanna Imeachta um Chosaint Leanaí do Bhunscoileanna agus d’Iar-Bhunscoileanna 2017, lena n-áirítear i gcás múinteoirí cláraithe, iad siúd a bhaineann le tuairisciú faoi shainordú faoin Acht um Thús Áite do Leanaí.
  • Sa scoil seo tá an PIA thuas-ainmnithe ceaptha ag an mBord mar an “duine ábhartha” (mar a shonraítear san Acht um Thús Áite do Leanaí) le bheith ina chéad phointe teagmhála i dtaca leis an Ráiteas um Chosaint leanaí.
  • Faoin Acht um Thús Áite do Leanaí is daoine faoi shainordú gach múinteoir cláraithe atá fostaithe ag an scoil.
  • I gcomhréir leis an Acht um Thús Áite do Leanaí 2015, rinne an Bord measúnú ar aon dochar féideartha do pháiste le linn dóibh a bheith ar scoil nó páirt a ghlacadh i ngníomhaíochtaí scoile. Tá measúnú scríofa ina leagtar amach na réimsí riosca a aithníonn an scoil agus nósanna imeachta na scoile le déileáil leis na rioscaí sin curtha mar aguisín leis na nósanna imeachta seo.
  • Is féidir teacht ar na nósanna imeachta éagsúla a dtagraítear dóibh sa Ráiteas seo trí shuíomh gréasáin na scoile, ar shuíomh gréasán ROS nó cuirfidh an scoil iad ar fáil ach iad a iarraidh.

6 Foilsíodh an ráiteas seo ar shuíomh gréasáin na scoile agus cuireadh é ar fáil do gach ball de phearsanra na scoile, Cumann na dTuismitheoirí agus patrún na scoile. Tá sé ar fáil go furasta ag tuismitheoirí agus ag caomhnóirí ach é a iarraidh. Cuirfear cóip den Ráiteas seo ar fáil do Tusla agus don Roinn má iarrtar í.

7 Déanfar an Ráiteas um Chosaint Leanaí seo a athbhreithniú ar bhonn bliantúil nó chomh luath agus is féidir tar éis athrú ábhartha ar bith in aon cheist lena mbaineann an ráiteas seo.

Ghlac an Bord Bainistíochta leis an Ráiteas um Chosaint Leanaí seo ar 8 Feabhra 2018. v

Síniú: ____________________________ Cathaoirleach an Bhoird Bhainistíochta Príomhoide 

Síniú: ____________________________ Rúnaí don Bhord Bainistíochta

Dáta: 8 Feabhra 2018 Dáta: 8 Feabhra 2018

THIS PAGE IS ALSO AVAILABLE IN: ENGLISH

BEARTAS LIGINT ISTEACH I LEITH NA SCOILBHLIANA 2020/2021

Coláiste Oiriall Cnoc an Chonnaidh, Muineachán, Co. Mhuineacháin

Bunófar an cinneadh i leith iarratas ar ligean isteach ar chur i bhfeidhm an Bheartais seo, ar an bhfaisnéis a thugtar i bhfógra bliantúil na scoile maidir le ligean isteach agus ar an bhfaisnéis a chuir an tIarratasóir ar fáil san iarratas ar ligean isteach, má fuarthas é roimh an dáta deiridh a luaitear san fhógra bliantúil maidir le ligean isteach.

CLÁR NA nÁBHAR

CUID A – Faisnéis Ghinearálta do gach Iarratasóir

  1. Gluais na dtéarmaí
  2. Ráiteas maidir le Ligean Isteach
  3. An Creat Dlíthiúil
  4. Forálacha Ginearálta maidir le Ligean Isteach

    CUID B – Faisnéis i gcomhair Catagóirí Sonracha Iarratasóirí

  5. arratas i ndáil leis an Ghrúpa Chéad Bhliana
  6. Iarratas i ndáil leis na Bliainghrúpaí eile go léir seachas an Chéad Bhliain

CUID A

Faisnéis Ghinearálta do gach Iarratasóir

  1. Gluais na dtéarmaí
  2. Ráiteas maidir le Ligean Isteach
  3. An Creat Dlíthiúil
  4. Forálacha Ginearálta maidir le Ligean Isteach (do gach Iarratasóir)

1 Gluais na dTéarmaí

Ciallaíonn 'Iarratasóir' tuismitheoir/caomhnóir Scoláire, nó, i gcás Scoláire a bhfuil 18 mbliana d'aois slánaithe aige nó aici, an Scoláire féin, a bhfuil iarratas déanta aige nó aici ar ligean isteach i gColáiste Oiriall.

Ciallaíonn 'Scoláire' an duine a bhfuil an t-iarratas á dhéanamh ina leith. Dá bhrí sin, tá sé intuigthe gach uair a úsáidtear an focal sin ar fud an Bheartais seo gur 'scoláire ionchasach' atá i gceist. Is é sin le rá nach bhfágann úsáid an fhocail 'Scoláire' gur glacadh leis an iarratas ina leith sa chaoi is go meastar gur Scoláire de chuid Choláiste Oiriall é nó í de bhua an iarratais amháin.

Tagraíonn 'Gnéas' d'ainmniú an duine ar theastas breithe an duine sin, nó ar theastas um aitheantas inscne, mar dhuine fireann nó duine baineann ar bhonn anatamaíocht (baill ghiniúna agus/nó orgáin atáirgthe) nó ghnéithe bitheolaíocha (crómasóim agus/nó hormóin) an duine sin. Ní dhéanann an sainmhíniú sin dochar d'aon Scoláirí idirghnéasacha ná d'aon Scoláirí as a aithníonn iad féin mar dhaoine andraigíneacha, daoine dé-inscineacha, daoine leathinscineacha, daoine atá solúbtha ó thaobh inscne de, daoine atá aiteach ó thaobh inscne de, daoine ilinscineacha, daoine atá neodrach ó thaobh inscne de, daoine trasinscneacha, daoine trasghnéasacha, nó ar shlí eile.

Tá an bhrí chéanna le 'Tuismitheoir' atá leis san Acht Oideachais, 1998 agus folaítear leis caomhnóir arna cheapadh faoi na hAchtanna um Chaomhnóireacht Leanaí, 1964 go 1997.

Tagraíonn 'Bunscoileanna Friothálacha' do na bunscoileanna tosaíochta maidir le hiarratas ar Choláiste Oiriall. Is iad na bunscoileanna friothálacha i gcás Coláiste Oiriall ná Gaelscoil Ultain, Muineachán, Gaelscoil Lorgan, Baile na Lorgan, Gaelscoil Eois, Cluain Eois, Scoil Rois, Carraig Mhachaire Rois agus gach bunscoil eile i gCo. Mhuineacháin.

Ciallaíonn 'An Chéad Bhliain' an grúpa Scoláirí a thiocfaidh isteach sa rang nó sa bhliain is sóisearaí i scoil.

2 Ráiteas maidir le Ligean Isteach

Is iar-bhunscoil il-sainchreidmheach chomhoideachais stáit í gColáiste Oiriall a bhfuil na croíluachanna seo a leanas aici:

  • Barr Feabhais san Oideachas;
  • Cúram;
  • Meas;
  • Comhionannas; agus
  • Muintearas

    Agus í ag ligean isteach Scoláire, ní dhéanfaidh Coláiste Oiriall idirdhealú ar a mbonn seo a leanas:

    • 2.1. Gnéas nó inscne an Scoláire nó an Iarratasóra. I gcás nach ligeann scoil isteach ach scoláirí aonghnéis amháin, áfach, ní idirdhealú atá i gceist má dhiúltaítear Scoláirí d'aon ghnéas eile a ligean isteach;
    • 2.2. Stádas sibhialta an Scoláire nó an Iarratasóra;
    • 2.3. Stádas teaghlaigh an Scoláire nó an Iarratasóra;
    • 2.4. Gnéaschlaonadh an Scoláire nó an Iarratasóra;
    • 2.5. Reiligiún an Scoláire nó an Iarratasóra;
    • 2.6. Míchumas atá ar an Scoláire nó ar an Iarratasóir;
    • 2.7. An Cine lena mbaineann an Scoláire nó an tIarratasóir;
    • 2.8. An Scoláire nó an tIarratasóir a bheith ina dhuine nó ina duine de phobal an Lucht Siúil;
    • 2.9. Riachtanais speisialta oideachais an Scoláire nó an Iarratasóra.

    Ní ghearrfaidh Coláiste Oiriall táillí ná íocaíochtaí ná ní lorgóidh sí síntiúis mar choinníoll a ghabhann le ligean isteach ná mar choinníoll a ghabhann le Scoláire a choinneáil ar an rolla.

    3 An Creat Dlíthiúil

    Bunaíodh BOOCM faoin Acht um Boird Oideachais agus Oiliúna, 2013, ina leagtar amach feidhmeanna gach BOO, lena n-áirítear scoileanna aitheanta, ionaid oideachais agus saoráidí oideachais agus oiliúna a bhunú agus a choinneáil ar bun i limistéar feidhme gach BOO.

    Is coiste é bord bainistíochta Choláiste Oiriall a bunaíodh faoi alt 44 den Acht um Boird Oideachais agus Oiliúna, 2013 agus is bord bainistíochta é freisin de réir bhrí an Achta Oideachais, 1998.

    Faoin Acht Oideachais (Ligean Isteach i Scoileanna), 2018 agus faoin Acht Oideachais (Leas), 2000, cuirtear de dhualgas ar gach scoil aitheanta Beartas Ligin Isteach a ullmhú agus a fhoilsiú.

    Foráiltear san Acht Oideachais, 1998 do phróiseas achomhairc má dhiúltaítear duine a chur ar an rolla. Leagtar amach i roinn 5.2 an próiseas achomhairc maidir le hiarratais i leith an ghrúpa Chéad Bhliana agus leagtar amach i roinn 6.2 an próiseas achomhairc maidir le hiarratais i leith gach bliana seachas an grúpa Chéad Bhliana.

    Sa cháipéis 'Rialacha agus Clár na Meánscoileanna 2004/05' de chuid na Roinne Oideachais agus Scileanna, leagtar síos na rialacha nach mór d'iar-bhunscoileanna cloí leo agus iad i mbun oideachais. Dá ndéanfaí na rialacha sin a leasú nó rialacha eile a chur ina n-ionad amach anseo, áfach, bheadh an Beartas seo le forléiriú dá réir.

    4. Forálacha Ginearálta maidir le Ligean Isteach

    Beidh cinneadh faoi iarratas ar ligean isteach bunaithe ar an méid seo a leanas:

    • cur i bhfeidhm an Bheartais Ligin Isteach seo,
    • fógra bliantúil na scoile maidir le ligean isteach, agus
    • an fhaisnéis a sholáthair an tIarratasóir san iarratas ar ligean isteach.

    Is Gaelcholáiste é Coláiste Oiriall a fhreastalaíonn ar Scoláirí ar mian leo go gcuirfí oideachas orthu i suíomh iar-bhunscoile lán-Ghaeilge.

    Agus iarratas á phróiseáil aige, ní chuirfidh Coláiste Oiriall san áireamh:

    • 4.1 Táillí nó síntiús a íocadh nó a íocfar leis an scoil;
    • 4.2 Cumas, scileanna nó inniúlacht acadúil Scoláire, mura rud é:
    • go gcuirfidh an tIarratasóir fianaise ina leith sin ar fáil mar fhianaise ar leibhéal líofachta an Scoláire sa Ghaeilge, agus go bhfuil liosta feithimh ag an scoil;
    • 4.3 Gairm, stádas airgeadais, cumas acadúil, scileanna nó inniúlacht Tuismitheora/Tuismitheoirí Scoláire;
    • 4.4 Ceanglas go bhfreastalóidh Scoláire nó Tuismitheoir/Tuismitheoirí an Scoláire ar agallamh, lá oscailte nó cruinniú eile mar choinníoll a ghabhann le ligean isteach;
    • 4.5 Ceangal atá idir Scoláire agus an scoil mar gheall go bhfuil nó go raibh duine muinteartha leis nó léi ag freastal ar an scoil murab é an ceangal atá i gceist go bhfuil nó go raibh deartháir nó deirfiúr leis an Scoláire sin ag freastal ar an scoil.
    • 4.6 An dáta agus an t-am a fuair an scoil iarratas ar ligean isteach, chomh fada agus a gheofar é le linn na tréimhse a shonraítear chun iarratais a fháil mar a leagtar amach san fhógra bliantúil maidir le ligean isteach do 2020/2021. Breithneoidh Coláiste Oiriall an bhféadfar áit a thairiscint do gach Scoláire atá ag iarraidh go ligfear é nó í isteach sa scoil, mura bhfuil feidhm ag ceann de na cúinsí seo a leanas:
    • 4.7 Maidir leis an dalta a lorgaíonn iontráil, ní bheidh an té sin dhá bhliain déag d’aois ar a laghad ar an gcéad lá d’Eanáir sa scoilbhliain ina bhfuil sé/sí ag iarraidh a bheith cláraithe agus ní bheidh cúrsa iomlán bunoideachais nó a choibhéis curtha i gcrích ag an dalta sin, mar a éilítear faoi alt X de Rialacha agus Clár do Mheánscoileanna 2004-2005 na Roinne Oideachais agus Scileanna.
    • 4.8 Ní dheimhneoidh an Tuismitheoir i scríbhinn go nglacann sé nó sí le Cód Iompair na Scoláirí agus go ndéanfaidh sé nó sí gach iarracht réasúnach lena chinntiú go gcomhlíonfaidh an Scoláire an cód sin;

      Sa chás ina ndéanfaidh Coláiste Oiriall iarratas a bhreithniú, gheobhaidh gach Scoláire áit, mura rud é go bhfuil liosta feithimh ag an scoil, agus sa chás sin cuirfear critéir roghnúcháin i bhfeidhm i leith gach iarratais.

      I Roinn 5 den Bheartas seo, tugtar aghaidh ar na critéir roghnúcháin agus ar nithe eile a bhaineann leis na forálacha maidir le ligean isteach i gcás an ghrúpa céad bliana.

      I Roinn 6 den Bheartas seo, tugtar aghaidh ar na critéir roghnúcháin agus ar nithe eile a bhaineann leis na forálacha maidir le ligean isteach i gcás na mbliainghrúpaí go léir eile seachas an chéad bhliain.

      CUID B

      Faisnéis i gcomhair Catagóirí Sonracha Iarratasóirí

      5. Iarratas i ndáil leis an nGrúpa Céad Bliana

      6. Iarratas i ndáil leis na Bliainghrúpaí eile go léir seachas an Chéad Bhliain

      5 Iarratas i ndáil leis an nGrúpa Céad Bliana

      • 5.1 Forálacha maidir le Ligean Isteach (An Grúpa Céad Bliana)
      • 55.1.1. Liosta Feithimh
      • 55.1.2. Critéir roghnúcháin in ord tosaíochta
      • 55.1.3. An próiseas roghnúcháin
      • 55.1.4. Iarratais Dhéanacha
      • 55.1.5. An dara/tríú babhta tairiscintí áite
      • 55.1.6. Glacadh le háit
      • 55.1.7. Diúltú
      • 55.1.8. Achomhairc

      5.2 Achomhairc

      • 5.1 Forálacha maidir le Ligean isteach (An Grúpa Chéad Bhliana)
      • I gcás nach bhfuil liosta feithimh ag Coláiste Oiriall, tairgfear áit scoile do gach Scoláire, faoi réir ranna 4.7 agus 4.8.
      • 5.1.1 Liosta Feithimh I gcás inar mó líon na n-iarratas ná líon na n-áiteanna atá ar fáil, beidh feidhm ag na critéir roghnúcháin fhoilsithe mar a leagtar amach iad i roinn 5.1.2 thíos, agus ullmhófar liosta feithimh a bheidh bailí ar feadh na scoilbhliana a ndearnadh na hiarratais ina leith. Sa chás ina mbeidh Coláiste Oiriall in ann áiteanna breise scoile a thairiscint a thiocfaidh ar fáil don scoilbhliain 2020/2021 agus le linn na scoilbhliana sin, tairgfear áiteanna de réir ord tosaíochta na Scoláirí ar an liosta feithimh.
      • Sa chás ina mbeidh liosta feithimh ag an scoil, ní chuirfear san áireamh aon chritéir roghnúcháin nach bhfuil sa Bheartas Ligin Isteach seo lena chinneadh cé acu an ligfear Scoláire isteach sa scoil nó nach ligfear.
      • 5.1.2 Critéir roghnúcháin in ord tosaíochta
      • Cuirfidh Coláiste Oiriall na critéir seo a leanas i bhfeidhm maidir le ligean isteach sa ghrúpa céad bliana:
      • 5.1.2.1 Tá leibhéal líofachta sa Ghaeilge bainte amach ag an Scoláire agus go bhfuil an líofacht sin go leor chun ligint don Scoláire dul isteach sa churaclam go cuimsitheach sa teanga sin. Is gá d’iarratasóirí pé fianaise a mheasann siad a bheith cuí a chur ar fáil, a léiríonn leibhéal líofachta an Scoláire sa Ghaeilge.
      • 5.1.2.2 Ar fhreastail an Scoláire ar Ghaelscoil Ultain, Gaelscoil Lorgan, Gaelscoil Eois nó Scoil Rois (bunscoileanna lán Ghaeilge Cho. Mhuineacháin). Tá seo ag teacht leis an cheart atá ag an scoil chun soláthar a dhéanamh do scoláirí a ligean isteach ar scoláirí iad a d'fhreastail ar bhunscoil a chuireann oideachas ar fáil trí mheán na Gaeilge.
      • 5.1.2.3 Ar fhreastail an Scoláire ar Ghaelscoil eile. Tá seo ag teacht leis an cheart atá ag an scoil chun soláthar a dhéanamh do scoláirí a ligean isteach ar scoláirí iad a d'fhreastail ar bhunscoil a chuireann oideachas ar fáil trí mheán na Gaeilge.
      • 5.1.2.4 Deartháireacha nó deirfiúracha leis an Scoláire a bheith ar rolla na scoile faoi láthair;
      • 5.1.2.5 Ar fhreastail an Scoláire ar bhunscoil eile i gCo. Mhuineacháin
      • 5.1.2.6 Deartháireacha nó deirfiúracha leis an Scoláire a bheith ar rolla na scoile san am atá chuaigh thart
      • 5.1.3 An próiseas roghnúcháin

      Cuirfidh Coláiste Oiriall an próiseas roghnúcháin i bhfeidhm mar seo a leanas:

      Déantar iarratais a bhreithniú ar bhonn na gcritéar roghnúcháin foilsithe. Tairgfear áiteanna ar an gcéad dul síos dóibh siúd a chomhlíonfaidh an chéad chritéar. Ina dhiaidh sin, má tá áiteanna ar fáil ag an scoil fós, déanfar na hIarratasóirí eile a bhreithniú i bhfianaise an dara critéar agus tairgfear áit scoile do na hIarratasóirí a chomhlíonann an critéar sin. Leantar leis an bpróiseas sin go dtí go mbeidh gach áit atá ar fáil tairgthe agus go mbeidh glactha le gach áit.

      Sa chás ina mbeidh dhá iarratas nó níos mó ar comhscór sa phróiseas roghnúcháin thuasluaite, is go randamach a shannfaidh Coláiste Oiriall aon áiteanna a bheidh fós ar fáil sa scoil, nó ar an liosta feithimh, do na hiarratais sin.

      • 5.1.4 Iarratais dhéanacha I gcás iarratas a gheobhaidh Coláiste Oiriall tar éis an dáta deiridh a d'fhoilsigh Coláiste Oiriall agus a leagtar amach san Fhógra maidir le Ligean Isteach, measfar gur iarratas déanach é chun críocha an Bheartais Ligin Isteach seo. Sa chás ina mbíonn liosta feithimh ag Coláiste Oiriall agus ina bhfaighidh sí iarratas déanach ar ligean isteach, cuirfear é ar an liosta feithimh tar éis na nIarratasóirí a bhfuair Coláiste Oiriall iarratais ina leith roimh an dáta deiridh d'iarratais. Cuirfear iarratais den sórt sin ar an liosta feithimh de réir an dáta agus an ama a fuair Coláiste Oiriall iad agus ina dhiaidh sin cuirfear critéir roghnúcháin Choláiste Oiriall i bhfeidhm de réir an Bheartais seo. Sa chás nach bhfuil liosta feithimh ag Coláiste Oiriall agus ina bhfaighidh sí iarratas déanach, gheobhaidh an Scoláire a bheidh ag lorg áit i gColáiste Oiriall tairiscint áite, faoi réir ranna 4.7 agus 4.8 agus cuirfear i bhfeidhm an próiseas céanna is a bhaineann le hIarratasóirí a bhfuarthas iarratais uathu roimh an dáta deiridh, i.e. eiseofar Foirm Ghlactha don Iarratasóir, nach mór í a líonadh isteach agus a sheoladh ar ais chuig an scoil laistigh de dhá sheachtain ón dáta ar eisíodh í.
      • 5.1.5 An dara/tríú babhta tairiscintí áite Sa chás ina bhfaighidh Scoláire tairiscint ar áit i gColáiste Oiriall ach nach nglacfaidh sé nó sí leis an tairiscint, nó nach nglacfaidh sé nó sí léi laistigh den tréimhse ama atá sonraithe, nó ina dtarraingeoidh an scoil siar an tairiscint de réir fhorálacha ábhartha an Bheartais seo, tabharfar an áit don chéad Scoláire eile ar an liosta feithimh sa dara babhta tairiscintí. Leanfar leis an bpróiseas sin sa tríú agus sa ceathrú babhta etc. go dtí go mbeidh gach áit sa scoil líonta.
      • 5.1.6 Glacadh le háit Má thairgtear áit don Scoláire ar ina leith a rinneadh an t-iarratas, eiseoidh an scoil Foirm Ghlactha don Iarratasóir.
      • Cuirfidh an tIarratasóir in iúl go bhfuiltear ag glacadh le tairiscint tríd an bhFoirm Ghlactha a líonadh isteach agus a sheoladh ar ais faoin dáta a leagtar amach san Fhógra maidir le Ligean Isteach sa Scoil, nó laistigh de dhá sheachtain ón uair a d'eisigh an scoil í más iarratas déanach a bhí i gceist nó más tairiscint í a rinneadh sa dara/tríú babhta. Ní mór a chur in iúl freisin cé acu an bhfuil iarratas déanta aige nó aici chuig scoil eile nó nach bhfuil, agus an bhfuil sé nó sí ag fanacht le deimhniú ó scoil eile ar thairiscint áite nó nach bhfuil.
      • Mura ndéanfar an Fhoirm Ghlactha a líonadh isteach agus a sheoladh ar ais chuig an scoil faoin dáta a leagtar amach san Fhógra maidir le Ligean Isteach sa Scoil, nó laistigh de dhá sheachtain ón uair a d'eisigh an scoil í más iarratas déanach a bhí i gceist nó más tairiscint í a rinneadh sa dara/tríú babhta, d'fhéadfadh sé go dtarraingeofaí tairiscint siar, i gcomhréir leis na forais a leagtar amach thíos maidir le diúltú.
      • 5.1.7 Diúltú Sa chás nár tairgeadh áit scoile do Scoláire a bhfuil iarratas á dhéanamh ina leith, cuirfear na nithe seo a leanas ar fáil don Iarratasóir i scríbhinn:
      • 5.1.7.1. Na cúiseanna nár tairgeadh áit don Scoláire i gColáiste Oiriall.
      • 5.1.7.2. Sonraí faoi rangú an Scoláire i gcoinne na gcritéar roghnúcháin foilsithe,
      • 5.1.7.3. Sonraí faoi áit an Scoláire ar an liosta feithimh, más infheidhme, agus
      • 5.1.7.4. Sonraí faoin gceart atá ag an Iarratasóir achomharc a dhéanamh faoin gcinneadh. Féadfar tairiscint áite a tharraingt siar más rud é:
      • 5.1.7.5. Go bhfuil an fhaisnéis atá san iarratas bréagach nó míthreorach i bponc ábhartha, nó
      • 5.1.7.6. Nach ndeimhneoidh an tIarratasóir go bhfuiltear ag glacadh le tairiscint áite faoin dáta a leagtar amach i bhfógra bliantúil na scoile maidir le ligean isteach don scoilbhliain 2020/2021, nó, i gcás iarratas déanach nó tairiscint sa dara/tríú babhta, laistigh de dhá sheachtain, nó
      • 5.1.7.7. Níor chuir an tIarratasóir in iúl: (i) cé acu a bhfuil nó nach bhfuil iarratas déanta aige/aici ar scoil(eanna) eile agus é/í ag fanacht ar dhaingniú tairisceana ó scoil(eanna) eile agus, más amhlaidh atá, sonraí na scoile(anna); agus (ii) cé acu ar ghlac nó nár ghlac sé/sí le tairiscint iontrála ó scoil(eanna) eile agus, má ghlac, sonraí na tairisceana/na dtairiscintí sin.

      5.2. Achomhairc

      Iarratasóir ar mian leis nó léi achomharc a dhéanamh i gcoinne an chinnidh i dtaobh diúltú ligean isteach, faoi alt 29(9) den Acht Oideachais, 1998, féadfaidh sé nó sí é sin a dhéanamh ach Foirm Iarratais ar Achomharc faoi Alt 29, atá ar fáil in oifig Choláiste Oiriall, a líonadh isteach, agus í a chur faoi bhráid Phríomhfheidhmeannach BOOCM ag an Lárionad Riaracháin, Sráid an Mhargaidh, Muineachán H18 w449 laistigh de cheithre lá féilire déag ón dáta a bhfuair sé nó sí cinneadh na scoile maidir le diúltú don ligean isteach.

      Ceadaítear tréimhse uasta 30 lá ón dáta a bhfaighidh Príomhfheidhmeannach an Bhoird Oideachais agus Oiliúna an t-achomharc chun an próiseas achomhairc a thabhairt chun críche.

      Sa chás nach seasfaidh an Bord Oideachais agus Oiliúna le hachomharc, féadfaidh an tIarratasóir achomharc eile a dhéanamh i gcoinne an chinnidh diúltú é nó í a ligean isteach, agus is chun na Roinne Oideachais agus Scileanna a dhéantar an t-achomharc sin de réir alt 29(1) den Acht Oideachais, 1998.

      6 Iarratas i ndáil leis na Bliainghrúpaí eile go léir seachas an Chéad Bhliain

      • 6.1 Forálacha maidir le Ligean Isteach (seachas an Chéad Bhliain)
      • 6.1.1. Liosta Feithimh
      • 6.1.2. Critéir roghnúcháin in ord tosaíochta
      • 6.1.3. An próiseas roghnúcháin
      • 6.1.4. Iarratais Dhéanacha
      • 6.1.5. An dara/tríú babhta tairiscintí áite
      • 6.1.6. Glacadh le háit
      • 6.1.7. Diúltú

      6.2 Achomhairc

      • 6.1 Forálacha maidir le Ligean Isteach (seachas an Chéad Bhliain) I gcás nach bhfuil liosta feithimh ag Coláiste Oiriall, tairgfear áit scoile do gach Scoláire, faoi réir ranna 4.7 agus 4.8.
      • 6.1.1 Liosta Feithimh I gcás inar mó líon na n-iarratas ná líon na n-áiteanna atá ar fáil, beidh feidhm ag na critéir roghnúcháin fhoilsithe mar a leagtar amach iad i roinn 6.1.2 thíos, agus ullmhófar liosta feithimh a bheidh bailí ar feadh na scoilbhliana a ndearnadh na hiarratais ina leith. Sa chás ina mbeidh Coláiste Oiriall in ann áiteanna breise scoile a thairiscint a thiocfaidh ar fáil don scoilbhliain 2020/2021 agus le linn na scoilbhliana sin, tairgfear áiteanna de réir ord tosaíochta na Scoláirí ar an liosta feithimh.
      • 6.1.2 Critéir roghnúcháin in ord tosaíochta Cuirfidh Coláiste Oiriall na critéir seo a leanas i bhfeidhm maidir le ligean isteach i mbliainghrúpa nach é an Chéad Bhliain é.
      • 6.1.2.1 Tá leibhéal líofachta sa Ghaeilge bainte amach ag an Scoláire agsugo bhfuil an líofacht sin go leor chun ligint don Scoláire dul isteach sa churaclam go cuimsitheach sa teanga sin. Is gá d’iarratasóirí pé fianaise a mheasann siad a bheith cuí a chur ar fáil, a léiríonn liebhéal lfíofachta an Scoláire sa Ghaeilge.
      • 6.1.2.2 Ar fhreastail an Scoláire ar Ghaelcholáiste (Tá seo ag teacht leis an cheart atá ag an scoil chun soláthar a dhéanamh do scoláirí a ligean isteach ar scoláirí iad a d’fhreastail ar ardscoil a chuireann oideachas ar fáil trí mheán na Gaeilge).
      • 6.1.2.3 Ar fhreastail an Scoláire ar bhunscoil lánGhaeilge (Tá seo ag teacht leis an cheart atá ag an scoil chun soláthar a dhéanamh do scoláirí a ligean isteach ar scoláirí iad a d’fhreastail ar bhunscoil a chuireann oideachas ar fáil trí mheán na Gaeilge).
      • 6.1.2.4 Deartháireacha nó deirfiúracha leis an Scoláire a bheith ar rolla na scoile faoi láthair
      • 6.1.2.5 Deartháireacha nó deirfiúracha leis an Scoláire a bheith ar rolla na scoile san am atá caite Ní chuirfear san áireamh aon chritéir roghnúcháin nach bhfuil sa Bheartas Ligin Isteach seo lena chinneadh cibé an ligfear Scoláire isteach sa scoil nó nach ligfear.
      • 6.1.3 An próiseas roghnúcháin Cuirfidh Coláiste Oiriall an próiseas roghnúcháin i bhfeidhm mar seo a leanas:
      • Déantar iarratais a bhreithniú ar bhonn na gcritéar roghnúcháin foilsithe. Tairgfear áiteanna ar an gcéad dul síos dóibh siúd a chomhlíonfaidh an chéad chritéar. Ina dhiaidh sin, má tá áiteanna ar fáil ag an scoil fós, déanfar na hIarratasóirí eile a bhreithniú i bhfianaise an dara critéar agus tairgfear áit scoile do na hIarratasóirí a chomhlíonann an critéar sin. Leantar leis an bpróiseas sin go dtí go mbeidh gach áit atá ar fáil tairgthe agus go mbeidh glactha le gach áit.
      • Sa chás ina mbeidh dhá iarratas nó níos mó ar comhscór sa phróiseas roghnúcháin thuasluaite, is go randamach a shannfaidh Coláiste Oiriall aon áiteanna a bheidh fós ar fáil sa scoil, nó ar an liosta feithimh, do na hiarratais sin.
      • 6.1.4 Iarratais dhéanacha
      • I gcás iarratas a gheobhaidh Coláiste Oiriall tar éis an dáta deiridh a d'fhoilsigh Coláiste Oiriall agus a leagtar amach san Fhógra maidir le Ligean Isteach, measfar gur iarratas déanach é chun críocha an Bheartais Ligin Isteach seo.
      • Sa chás ina bhfuil liosta feithimh ag Coláiste Oiriall agus ina bhfaighidh sí iarratas déanach ar ligean isteach, cuirfear é ar an liosta feithimh tar éis na nIarratasóirí a bhfuair Coláiste Oiriall iarratais ina leith roimh an dáta deiridh d'iarratais. Cuirfear iarratais den sórt sin ar an liosta feithimh de réir an dáta agus an ama a fuair Coláiste Oiriall iad agus ina dhiaidh sin cuirfear critéir roghnúcháin Coláiste Oiriall i bhfeidhm de réir an Bheartais seo.
      • Sa chás nach bhfuil liosta feithimh ag Coláiste Oiriall agus ina bhfaighidh sí iarratas déanach, gheobhaidh an Scoláire a bheidh ag lorg áit i gColáiste Oiriall tairiscint áite, faoi réir ranna 4.7 agus 4.8 agus cuirfear i bhfeidhm an próiseas céanna is a bhaineann le hIarratasóirí a bhfuarthas iarratais uathu roimh an dáta deiridh, i.e. eiseofar Foirm Ghlactha don Iarratasóir, nach mór í a líonadh isteach agus a sheoladh ar ais chuig an scoil laistigh de dhá sheachtain ón dáta ar eisíodh í.
      • 6.1.5 An dara/tríú babhta tairiscintí áite
      • Sa chás ina bhfaighidh Scoláire tairiscint ar áit i gColáiste Oiriall ach nach nglacfaidh sé nó sí leis an tairiscint, nó nach nglacfaidh sé nó sí léi laistigh den tréimhse ama atá sonraithe, nó ina dtarraingeoidh an scoil siar an tairiscint de réir fhorálacha ábhartha an Bheartais seo, tabharfar an áit don chéad Scoláire eile ar an liosta feithimh sa dara babhta tairiscintí. Leanfar leis an bpróiseas sin sa tríú agus sa ceathrú babhta etc. go dtí go mbeidh gach áit sa scoil líonta.
      • 6.1.6 Glacadh le háit
      • Má thairgtear áit don Scoláire ar ina leith a rinneadh an t-iarratas, eiseoidh an scoil Foirm Ghlactha don Iarratasóir.
      • Cuirfidh an tIarratasóir in iúl go bhfuiltear ag glacadh le tairiscint tríd an bhFoirm Ghlactha a líonadh isteach agus a sheoladh ar ais faoin dáta a leagtar amach san Fhógra maidir le Ligean Isteach sa Scoil, nó laistigh de dhá sheachtain ón uair a d'eisigh an scoil í más iarratas déanach a bhí i gceist nó más tairiscint í a rinneadh sa dara/tríú babhta. Ní mór a chur in iúl freisin cé acu an bhfuil iarratas déanta aige nó aici chuig scoil eile nó nach bhfuil, agus an bhfuil sé nó sí ag fanacht le deimhniú ó scoil eile ar thairiscint áite nó nach bhfuil. Mura ndéanfar an Fhoirm Ghlactha a líonadh isteach agus a sheoladh ar ais chuig an scoil faoin dáta a leagtar amach san Fhógra maidir le Ligean Isteach sa Scoil, nó laistigh de dhá sheachtain ón uair a d'eisigh an scoil í más iarratas déanach a bhí i gceist nó más tairiscint í a rinneadh sa dara/tríú babhta, d'fhéadfadh sé go dtarraingeofaí tairiscint siar, i gcomhréir leis na forais a leagtar amach thíos maidir le diúltú.
      • 6.1.7 Diúltú Sa chás nár tairgeadh áit scoile do Scoláire a bhfuil iarratas á dhéanamh ina leith, cuirfear na nithe seo a leanas ar fáil don Iarratasóir i scríbhinn:
      • 6.1.7.1. Na cúiseanna nár tairgeadh áit don Scoláire i gColáiste Oiriall.
      • 6.1.7.2. Sonraí faoi rangú an Scoláire i gcoinne na gcritéar roghnúcháin foilsithe, agus
      • 6.1.7.3. Sonraí faoi áit an Scoláire ar an liosta feithimh, más infheidhme
      • 6.1.7.4. Sonraí faoin gceart atá ag an Iarratasóir achomharc a dhéanamh faoin gcinneadh
      • Féadfar tairiscint áite a tharraingt siar más rud é:
      • 6.1.7.5. Go bhfuil an fhaisnéis atá san iarratas bréagach nó míthreorach i bponc ábhartha, nó
      • 6.1.7.6. Nach ndeimhneoidh an tIarratasóir go bhfuiltear ag glacadh le tairiscint áite faoin dáta a leagtar amach i bhfógra bliantúil na scoile maidir le ligean isteach don scoilbhliain 2020/2021, nó, i gcás iarratas déanach nó tairiscint sa dara/tríú babhta, laistigh de dhá sheachtain, nó
      • 6.1.7.7. Níor chuir an tIarratasóir in iúl: (i) cé acu a bhfuil nó nach bhfuil iarratas déanta aige/aici ar scoil(eanna) eile agus é/í ag fanacht ar dhaingniú tairisceana ó scoil(eanna) eile agus, más amhlaidh atá, sonraí na scoile(anna); agus (ii) cé acu ar ghlac nó nár ghlac sé/sí le tairiscint iontrála ó scoil(eanna) eile agus, má ghlac, sonraí na tairisceana/na dtairiscintí sin.
      • 6.2 Achomhairc Iarratasóir ar mian leis nó léi achomharc a dhéanamh i gcoinne an chinnidh i dtaobh diúltú ligean isteach, faoi alt 29(9) den Acht Oideachais, 1998, féadfaidh sé nó sí é sin a dhéanamh ach Foirm Iarratais ar Achomharc faoi Alt 29, atá ar fáil in oifig Choláiste Oiriall a líonadh isteach, agus í a chur faoi bhráid Phríomhfheidhmeannach BOOCM ag an Lárionad Riaracháin, Sráid an Mhargaidh, Muineachán H18 w449 laistigh de cheithre lá féilire déag ón dáta a bhfuair sé nó sí cinneadh na scoile maidir le diúltú don ligean isteach.

      Ceadaítear tréimhse uasta 30 lá ón dáta a bhfaighidh Príomhfheidhmeannach an Bhoird Oideachais agus Oiliúna an t-achomharc chun an próiseas achomhairc a thabhairt chun críche.

      Sa chás nach seasfaidh an Bord Oideachais agus Oiliúna le hachomharc, féadfaidh an tIarratasóir achomharc eile a dhéanamh i gcoinne an chinnidh diúltú é nó í a ligean isteach, agus is chun na Roinne Oideachais agus Scileanna a dhéantar an t-achomharc sin de réir alt 29(1) den Acht Oideachais, 1998.

Best Website Viewing

Moltar na brabhsálaithe Google Chrome, Safari nó Firefox a úsáid agus tú ag amaharc fríd an suíomh seo.

This site is best accessed with the browsers Google Chrome, Safari or Firefox.

Sceilíní

Tá an t-eagrán reatha d’iris na scoile, Scéilíní, le fáil i bhfoirm PDF ar dheis. Úsáid na rialaitheoirí Zoom In agus Zoom Out, le do thoil, nó thig leat dul go dtí Full Screen. Brúigh ESC chun mód Full Screen a fhágáil.

Chun amharc ar eagráin níos sine de Scéilíní >brúigh anseo<

The current edition of our school magazine, Scéilíní, is available in PDF format to the right. Please use the controls to Zoom Out or Zoom In or you can go to Full Screen. Press ESC to exit Full Screen mode

To view older editions of Scéilíní >click here<.

Click to View Video

Féilire – Cad é atá ag gabháil i gColáiste Oiriall?